Logo Universiteit Leiden.

nl en

Wat is ons heilig?

De Ekklesia Leiden ism Studium Generale

Maar al te graag zien we onszelf als autonome individuen. We bepalen zelf de grote lijnen in ons leven, lopen niet meer in de voetsporen van (groot-)ouders, kiezen onze eigen partner en andere relaties. Autonomie is ons heilig. 
Maar we maken ook vanaf onze geboorte deel uit van een samenleving. 
Juist de laatste maanden werden we geconfronteerd met het gemis aan dat vanzelfsprekende geheel. We misten de groep waarmee we wekelijks aan conditietraining of yoga deden. We misten de concerten, het theater en de musea waar we met anderen genoten van schoonheid. We misten ook de gedeelde opwinding van sportwedstrijden en grote evenementen. En we leden er onder. 
Dat heeft ons mogelijk meer dan eens getoond wat ons eigenlijk 'heilig' is en dat we regelmatig autonoom en welbewust toch onderdeel van een geheel willen zijn. En daarin onze medestanders tot groepsgenoten maken. 
Sport, religie, politiek activisme, vegetarisme, biologische producten of de zorg voor onze aarde verbindt ons met anderen. We staan ergens voor en hebben een gezamenlijk streven. Maar het kan ook ons werk zijn dat 'heilig' verklaard wordt als we daar een grotere waarde aan hechten dan aan onze relaties of gezondheid. 
In samenwerking met Studium Generale biedt Ekklesia Leiden een serie lezingen aan. Daarin belichten een antropoloog, een filosoof en een kunsthistoricus vanuit hun vakgebied wat naar hun idee de betekenis is van dat wat ons heilig is.

Als student Culturele Antropologie woonde schrijver Jeroen Windmeijer zes maanden in een kleine gemeenschap van  aan de oevers van het Titicacameer op de Boliviaanse hoogvlakte. Hij werd getroffen door hun levensbeschouwing, waarbij zij de wereld om zich heen als levend beschouwen. Pacha Mama staat hierin centraal, Moeder Aarde. Het gaat om evenwicht - niet meer nemen dan iemand kan missen - en om reciprociteit - jij geeft mij, ik geef jou.
In zijn roman ‘De Offers’ heeft Windmeijer deze thematiek in de vorm van een spannend verhaal verder uitgewerkt. Hij zal onder meer vertellen over dit boek, zijn veldwerk en de het geven van giften in het algemeen.

Spreker

Jeroen Windmeijer, schrijver en antropoloog

De hedendaagse Italiaanse filosoof Giorgio Agamben betoogt dat de moderne secularisatie niet tot minder, maar tot een enorme expansie van sacrale praktijken heeft geleid: in de politiek, economie, de entertainmentindustrie en consumptiemaatschappij. In verzet tegen deze ‘sacralisering’ van het bestaan stelt Agamben een wijdverbreide praktijk van ‘profanatie’ (ook wel heiligschennis) voor, die een nieuw en vrij gebruik van het menselijke leven mogelijk maakt.

Spreker

Ype de Boer (1989) is filosoof, schrijver en vertaler. Hij doceert aan de Radboud Universiteit en rond daar momenteel zijn proefschrift over het werk van Giorgio  Agamben af. *In 2017 debuteerde hij met Murakami en het gespleten leven, een filosofische ontvouwing van de verhalen-*wereld van de Japanse grootmeester Haruki Murakami. *In 2019 verscheen Het erotisch *experiment, waarin hij de moderne erotische atmosfeer bevraagt en in wisselwerking met kunst en literatuur uit andere tijden en culturen op zoek gaat naar de Idee van het erotische.

Hedendaagse kunst als bindmiddel

Eén ding dat voor de meeste kunsthistorici heilig is, is het besef van het belang van de kunst voor ons mens-zijn. Kunst laat je de wereld anders zien en beleven. Maar er is nog meer: ze verbindt je op een andersoortige manier aan de wereld en met elkaar zonder al te veel onderscheid te maken tussen mens en niet-mens. Kunst is relationeel, ze verbindt het object met de beschouwer, er ontstaat een wederkerigheid, een connectie (want we bestaan ook allemaal uit dezelfde materie). De mens noch de kunst is autonoom in pure zin, al worden deze twee vaak heilig verklaard. Wat betekent 
autonomie van de kunst (en de mens) en hoe impliceert kunst relationaliteit?

Prof.dr. C.J.M. Zijlmans, emeritus hoogleraar kunstgeschiedenis, zal op deze vragen ingaan.
Met het neologisme ‘meervidu’ - ontleend aan het begrip severalty, gemunt door kunstenaar-onder-
zoeker Deidre Donoghue in haar proefschrift The Aesth-Ethics of Interruption, Utrecht, 2021 -, wijst zij op het belang van kunst voor ons welzijn en ons menszijn. 

Spreker

Kitty Zijlmans emeritus hoogleraar kunstgeschiedenis, wijst ons op het belang van kunst voor ons welzijn en voor ons menszijn.

Deze website maakt gebruik van cookies.