Logo Universiteit Leiden.

nl en

Duistere dystopieën

Doemdenken over de toekomst

Brave New World

Huxley’s heerlijke nieuwe wereld is een hedonistisch dwangparadijs, gebouwd op de ruïnes van de oude wereld. In deze kersverse kastensamenleving is afgerekend met het verleden: literatuur, kunst, politiek, gezin en God zijn afgeschaft. Kinderen worden gekweekt in het laboratorium, geïndoctrineerd en ingedeeld op rang. Ook heerst er een vrije seksuele moraal die tot uiting komt in door hogerhand georganiseerde orgiën. In deze totalitaire maatschappij rust op alle burgers de plicht om gelukkig te zijn. Deze plicht wordt nageleefd via soma, een door de staat verstrekt verdovend middel, dat de onderdanen in een euforische sluimer doet leven. Gelijn Molier zal vertellen waarom Huxley’s boodschap vandaag de dag actueler is dan ooit en ook voor ons belangrijke lessen bevat.

Spreker: Mr.dr. Gelijn Molier, universitair hoofddocent Encyclopedie van de rechtswetenschap, Universiteit Leiden

Nineteen Eighty-Four

George Orwells 1984 is misschien wel de dystopie der dystopieën. Het Orwelliaanse doemscenario is het schoolvoorbeeld geworden van vergaande staatsinmenging in het privéleven van mensen. Het boek vertelt het verhaal van de overheidsbeambte Winston Smith, die in het Londense archief van het Ministerie van Waarheid werkt voor de totalitaire staat Oceanië. In deze staat maakt Big Brother – de leider wiens zwartbesnorde afbeelding aan elke muur te vinden is – de dienst uit. Via elektronische muurschermen worden de gehersenspoelde onderdanen constant in de gaten gehouden en de ‘thought police’ rekent af met dissidenten. Tinneke Beeckman vertelt hoe in dit grauwgrijze bestaan toch nog liefde kan opbloeien.

Spreker: Dr. Tinneke Beeckman, filosoof, docent en columnist bij De Standaard

Tijd en Plaats

Lezingen op donderdagavond 4 april

19.30 - 21.30 uur
Zaal 019
Lipsiusgebouw
Cleveringaplaats 1
Leiden

Iedereen welkom!
Gratis entree.
Geen aanmelding nodig.

Aantekeningen uit het ondergrondse

Het verhaal Aantekeningen uit het ondergrondse (1864) van de Russische schrijver Fjodor Dostojevski is geen voor de hand liggend dystopisch werk. Toch past het verhaal uitstekend in dit genre. Dostojevski schreef zijn boek als een aanklacht tegen het Verlichtingsideaal. Het boek begint met een tirade van de ondergrondse man die zich afzet tegen de ‘zekere Heren’ die een onwrikbaar geloof stellen in de wetenschap, vooruitgang en de fictie van de maakbaarheid van de samenleving. Met Claudia Bouteligier dalen wij af in het ondergrondse en zien wij hoe actueel Dostojevski’s kritiek op de idealen van de Verlichting nog steeds is.

Spreker: Mr.dr. Claudia Bouteligier, universitair docent Rechtsgeleerdheid, Erasmus Universiteit Rotterdam

Wij

Vaak ontbreekt Wij van de Russische schrijver Jevgeni Zamjatin (1884-1937) in de reeks van bekende dystopische werken, en dat terwijl deze futuristische roman van grote invloed was op het werk van zowel Huxley als Orwell. Zamjatins verhaal speelt zich af in het jaar 3000. D-503 (namen bestaan niet meer), een ingenieur die een ruimteschip bouwt waarmee de boodschap van de Weldoener naar andere planeten kan worden gebracht, wordt verliefd op I-330, die deel blijkt uit te maken van een groep ontevredenen die de weg naar de woeste wereld buiten de Muur heeft gevonden, waar nog mensachtige wezens wonen. Otto Boele leidt ons rond door de ommuurde glazen stad uit Wij waar de inwoners onder de hoede staan van de Weldoener en begluurd worden door een leger van spionnen en verklikkers.

Spreker: Dr. Otto Boele, universitair hoofddocent Contemporaine Russische literatuur, Romantiek en Russische cinema, Universiteit Leiden

Tijd en Plaats

Lezingen op donderdagavond 11 april

19.30 - 21.30 uur
Zaal 019
Lipsiusgebouw
Cleveringaplaats 1
Leiden

Iedereen welkom!
Gratis entree.
Geen aanmelding nodig.

Het Proces

Wie wil weten wat het begrip 'kafkaësk' inhoudt, zou Het proces van de Tsjechische schrijver Franz Kafka moeten openslaan. Hierin vertelt Kafka het verhaal van ene Josef K. die op een ochtend gewekt wordt door twee onbekende mannen. Hij blijkt gearresteerd te zijn, maar hij weet niet waarom. De rechtszaak die zal volgen is al net zo duister voor K. Hij weet niet waar deze gehouden zal worden, noch wanneer, noch waarvan hij beschuldigd wordt. Kafka’s boek werpt een dystopische blik op onze huidige bureaucratische samenleving, waarin het individu het onderspit delft. Timo Slootweg toont ons de krochten van de bureaucratie in Kafka’s Het Proces

Spreker: Dr. Timo Slootweg, universitair docent Rechtsfilosofie, Universiteit Leiden

The Day of the Triffids

In The Day of the Triffids (1995) van de Britse schrijver John Wyndham (1903 – 1969) ontwaakt hoofdpersonage Bill Masen moederziel alleen in een ziekenhuisbed. Nadat hij voorzichtig het verband van zijn hoofd haalt en de gordijnen van zijn kamerraam opent, realiseert hij zich langzaam dat er iets vreselijks is voorgevallen. Tijdens zijn ziekenhuisopname voltrekt zich een wereldramp. Deze ramp maakt de weg vrij voor een nieuwe speler op het strijdtoneel: de triffid, een rondwaggelende plantensoort met een voorkeur voor mensenvlees. Norbert Peeters vertelt welke lessen we kunnen trekken uit de dystopie van Wyndham en hoe dit boek ons zicht geeft op een aandoening waar wij allen aan lijden: plantenblindheid.

Spreker: Norbert Peeters, filosoof, docent en programmamaker bij Studium Generale

Tijd en Plaats

Lezingen op donderdagavond 18 april

19.30 - 21.30 uur
Zaal 019
Lipsiusgebouw
Cleveringaplaats 1
Leiden

Iedereen welkom!
Gratis entree.
Geen aanmelding nodig.

Das Leben der Anderen speelt in Oost-Berlijn in 1984. De bevolking wordt onder de duim gehouden door het Ministerium für Staatssicherheit (Stasi), de Oost-Duitse geheime politie. Dit dystopische drama gaat over de gezagsgetrouwe Stasi-agent Gerd Wiesler die de opdracht krijgt om de succesvolle toneelschrijver Georg Dreyman te schaduwen. De film geeft een weergaloos beeld van het angstige, kleurloze en met corruptie doorspekte leven in de voormalige DDR.

Tijd, Plaats en Kosten

Filmvertoning op donderdagavond 2 mei
21.00 uur

Het Kijkhuis
Vrouwenkerksteeg 10
2312 WS Leiden


Kaartjes verkrijgbaar bij het Kijkhuis
Kosten: 
€ 10,5 per kaartje
Kosten Cineville: € 0 per kaartje

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie