Logo Universiteit Leiden.

nl en

Lezingen

Titels en beschrijvingen van onderstaande lezingen worden in aanloop naar de Leiden Science Family Day aangevuld.

Taal: Nederlands
Doelgroep: kinderen (onder de 12 jaar)
Tijd: 11:15 - 11:45 uur
Zaal: 11
 

In deze kidslezing proberen de tovenaar en zijn tovenaarsleerling allerlei experimenten uit.  Maar heel goed hebben ze niet geoefend en per ongeluk verdwijnen de kleuren. Oh jee! Gelukkig is er een lieve fee die de tovenaar en zijn leerling helpt om de kleuren weer terug te vinden. Op een kindvriendelijke manier worden een aantal chemische proefjes op een grappige wijze gedemonstreerd.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen
Tijd: 12:45 - 13:15 uur
Zaal: 11
 

In Leiden ontwikkelen we geavanceerde technologie waarmee we exoplaneten (planeten rond andere sterren dan de zon) in beeld kunnen krijgen. In de toekomst verwachten we hiermee onderzoek te kunnen doen aan aardachtige planeten, en zo tekenen van (primitief) buitenaards leven op te kunnen vangen. Deze gloednieuwe technieken hebben ook verrassende toepassingen voor ons dagelijks leven zoals het eenvoudig meten van luchtvervuiling en waterkwaliteit, voor medische toepassingen en voor fundamentele vragen uit de biologie. Ook werken we samen met kunstenaars en doen wetenschappelijke experimenten samen met een niet-wetenschappers in zogenaamde citizen science projecten. Leer in deze lezing hoe sterrenkundigen soms met hun hoofd tussen de sterren zweven, maar toch verrassend stevig met hun voeten op de grond staan.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 13:30 - 14:00 uur
Zaal: 11
 

Robots kennen we vooral van televisie. Ze doen saai werk in fabrieken en soms zijn ze gewoon speelgoed. De meeste robots hebben een duidelijke taak waarvoor ze speciaal gemaakt zijn. Maar nieuwsgierige robots bestaan ook, en bange robots. Zelfs robots die met opzet hulpeloos zijn. Waarom zijn robots er eigenlijk? En wat kunnen wij van ze leren? 

Benieuwd? Neem alvast een kijkje op de Bots Like You website, een project van Peter van der Putten en Maarten Lamers.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen (12 jaar en ouder)
Tijd: 14:15 - 14:45 uur
Zaal: Sitterzaal
 

Alle organismen hebben genen, die bepalen wie jij bent en bijvoorbeeld ook hoe jij er uitziet. Wonderlijk is dat een rups kan veranderen in een vlinder en er dan totaal anders uitziet. En toch, ze hebben alle twee dezelfde set genen. Op een aanschouwelijke wijze wordt uitgelegd hoe dit proces, epigenetica genaamd, werkt. Ook wordt kort uitgelegd hoe een aantal ziektebeelden kunnen ontstaan als dit bijzondere proces niet goed werkt.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 15:00 - 15:30 uur
Zaal: 11
 

Pas een derde van de organismen die leeft in de oceanen heeft een naam, waarom is dat?

Ieder jaar worden er ongeveer 2000 nieuwe soorten ontdekt en een paar jaar geleden heeft een team van specialisten uitgerekend dat er ongeveer tussen de 65000 en 1 miljoen organismen in de zee bestaan.

Waarom is het zo moeilijk om een nieuwe soort te beschrijven en waar zijn nog de meeste nieuwe soorten te vinden? Tijdens deze lezing worden ook verteld over een aantal technieken die worden gebruiken om vast te stellen of het om een nieuwe soort gaat.

Taal: Nederlands
Doelgroep: volwassenen 
Tijd: 15:00 - 15:30 uur
Zaal: Sitterzaal
 

Met raketten die bijna zo snel gaan als het licht kunnen we het hele Heelal bereizen. Naar onze sterrenburen, naar het centrum van de Melkweg, naar sterrenstelsels op een miljard lichtjaar afstand. De reisgids van Reisbureau Einstein zegt dat zelfs de verste sterrenstelsels in het Hubble Ultra Deep Field, op een afstand van elf miljard lichtjaar, zijn te bereizen.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 12:00 - 12:30 uur
Zaal: 4
 

Vogels maken geluiden.  Die geluiden zijn soms best complex. Betekent dat ook dat vogels ‘talige vermogens hebben’? Zijn ze bijvoorbeeld in staat om spraakklanken te onderscheiden? Of kunnen ze grammaticale regels leren? Gedragsbiologen onderzoeken die vermogens. Dat doen ze niet alleen om er achter te komen wat vogels kunnen, maar ook om inzicht te krijgen in hoe de complexiteit van taal bij de mens ontstaan zou kunnen zijn. Deze lezing behandelt een paar voorbeelden van zulk onderzoek.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 12:45 - 13:15 uur
Zaal: 4
 

Beeld is één van de belangrijkste informatiebronnen in de levenswetenschappen. Met microscopen interpreteren we wat er met een levende cel, orgaan of een heel organisme gebeurt. Beeldtechnologie is de laatste jaren in een stroomversnelling gekomen: we krijgen steeds meer en grotere beelden en ook nog in meerdere dimensies. Hoe zorgen we dat al die beelden ook zinnige plaatjes zijn? Om de kleinste levende organismen goed vast te leggen met microscopen, gebruiken wetenschappers kennis uit meerdere vakgebieden: biologie, natuurkunde en informatica. Leer in deze lezing hoe met al deze disciplines zinnige informatie uit stapels complexe beelden wordt gehaald.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 13:30 - 14:00 uur
Zaal: 4
 

Traditionele medicijnen zoals aspirine of medicijnen tegen kanker zoals doxorubicine zijn organische verbindingen en bevatten H, C, N, en O atomen. Echter, er zijn ook veel medicijnen die 'metaal' bevatten. Meer weten?  Leer tijdens deze lezing hoe 'metaal-houdende' medicijnen kunnen helpen om ziekten te overwinnen, hoe ze er uit zien en hoe ze een specifieke actie in het lichaam hebben.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 14:15 - 14:45 uur
Zaal: 4
 

Volgens de grote natuurkundige Richard Feynman is het belangrijkste wetenschappelijke inzicht dat alle materie rond ons uit atomen en moleculen bestaat. Deze moleculen zijn echter onvoorstelbaar klein. In deze lezing vertelt Spinozaprijswinnaar Michel Orrit hoe het toch mogelijk is om met een optische microscoop individuele moleculen waar te nemen, terwijl ze duizend keer kleiner zijn dan het kleinste lichtvlek dat je met een microscoop kunt maken. En, waarom dit interessant en belangrijk is.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 15:00 - 15:30 uur
Zaal: 4
 

Hoe beoordeel je of een transplantatiechirurg goed werk levert? Dat is een ingewikkelde vraag. Patiënten zijn vaak erg ziek en de organen niet altijd van even goede kwaliteit. Een onsuccesvolle procedure ligt daardoor lang niet altijd aan de chirurg. Leer in deze lezing meer over statistische methodes die een alarm geven zodra er aanwijzingen zijn dat de afdeling of de chirurg iets kan verbeteren.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 11:15 - 11:45 uur
Zaal: 5
 

Om gratis bezorging van boodschappen voor de laagste prijs te kunnen garanderen, focust online supermarkt Picnic zich op efficiënte distributie. Boodschappen worden vanuit het distributiecentrum direct naar de klant gebracht, zodat producten verser zijn en er minder verspilling is dan bij traditionele supermarkten. Met elektrische wagentjes worden boodschappen bezorgd. Om efficiënte tripjes te kunnen rijden worden mensen uit dezelfde buurt rond dezelfde tijd geholpen. Een stad waar Picnic bezorgt, wordt dus eerst verdeeld in verschillende bezorggebieden. Maar hoe bepalen we de optimale bezorggebieden?

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 12:00 - 12:30 uur
Zaal: 5
 

Op Escher's wonderlijke litho 'Prentententoonstelling' staat een man te kijken naar een prent van een stad, waarbij het gebouw waar de man in staat deel is van de stad op de prent. In het midden heeft Escher een wit gat opengelaten met zijn handtekening. Met wiskundige analyse en computeranimaties maken we zichtbaar wat zich in dat witte gat a moet afspelen.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 12:45 - 13:15 uur
Zaal: 5

In 1902 wonnen Pieter Zeeman en Hendrik Lorentz de Nobelprijs voor de Natuurkunde voor de ontdekking en verklaring van het Zeeman-effect. In
1910 was het weer raak toen Johannes Diderik van der Waals de prijs kreeg, waarna Heike Kamerlingh Onnes het kwartet Leidse Nobelprijswinnaars in 1913 completeerde via de bekroning van zijn onderzoek met vloeibaar helium. In de presentatie is er aandacht voor het onderzoek, de mensen die het flikten en de Tweede Gouden Eeuw waarin het zich afspeelde.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 13:30 - 14:00 uur
Zaal: 5
 

Water, licht en mest. Dat is wat planten nodig hebben om te groeien. Dat zal iedereen kunnen beamen die op z’n minst een kamerplant heeft. Maar wat doen planten in de natuur als de grond geen voedingstoffen bevat? Dan worden ze creatief. Vleesetende planten zijn inmiddels wel bekend maar er zijn ook vegetarische planten die hun voedingstoffen aftappen van andere planten of direct leven van verterend blad. Een daarvan heeft samen met haar vleesetende verwanten een scala aan nakomelingen gegeven die in een identiteitscrisis zijn geraakt en daarmee en mooi inzicht geven in evolutie.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 14:15 - 14:45 uur
Zaal: 5
 

Hoe de faculteit in een tijdsbestek van twee eeuwen veranderde van een viertal hoogleraren die in het Latijn hun dictaten voorlazen voor voornamelijk geneeskundestudenten naar een grootschalig onderwijs- en onderzoeksbedrijf met diverse verbindingen naar industrie en samenleving.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 15:00 - 15:30 uur
Zaal: 5

Jongleurs zijn al eeuwen op zoek naar nieuwe jongleerpatronen. In deze lezing bespreken we een beschrijving van *alle* mogelijke repeterende patronen. Enkele van deze patronen zullen ook daadwerkelijk gegooid worden, waaronder een nieuw patroon dat door wiskundigen in de jongleerwereld is geïntroduceerd.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 11:00 - 11:30 uur
Zaal: 6
 

Materialen zijn overal: van het plastic hoesje van je telefoon, de kaas op je brood, tot de botten en weefsels van je eigen lichaam. Sommige van die materialen halen we uit de natuur (hout), anderen zijn door mensen gemaakt (plastic). Sinds een aantal jaar hebben wetenschappers een geheel nieuwe manier bedacht om zogenaamde 'metamaterialen' te maken, materialen met eigenschappen zoals je die vaak niet in de natuur kan vinden. Het geheim? Gaten! Maak kennis met materialen die je kunt programmeren, een kubus die lacht, zelf-vouwende materialen en nog veel meer.

Taal: Engels
Doelgroep: volwassenen
Tijd: 12:00 - 12:30 uur 
Zaal: 6
 
 

Learn more about the basic principles of NMR (Nuclear Magnetic Resonance) spectroscopy. Atoms contains nucleus and observing the nucleus is the aim of this technique. In this lecture we will try to explain how we can observe atomic nucleus and get information about its motion in space utilizing radiowaves and magnets.

Taal: Nederlands
Doelgroep: jongeren en volwassenen 
Tijd: 13:30 - 14:00 uur
Zaal: 6
 

Patronen zijn overal in ons dagelijks leven: golven op het water, strepen op zebra's, de complexe structuur van een nier. Patronen worden gevormd door biologische, natuurkundige en scheikundige processen. Wetenschappers iwillen deze processen begrijpen om ze vervolgens in formules te gieten en die formules te testen. Kunnen ze patronen kunnen vormen? Dat is nog niet zo makkelijk want niet alleen kan het erg ingewikkeld zijn alle relevante (deel)processen te achterhalen (we kunnen nog geen nier namaken), ook het bestuderen van de wiskundige vergelijkingen om de formules te testen aan de werkelijkheid kan heel uitdagend zijn. Vanuit de groep Dynamische Systemen proberen we als wiskundigen hier onze bijdrage aan te leveren: van het ontwikkelen van nieuwe wiskundige technieken om vergelijkingen te bestuderen tot het simuleren van de vorming van bloedvaten.

Taal: Engels
Doelgroep: volwassenen
Tijd: 14:15 - 14:45
Zaal:  6
 

When molecules from a gas hit a surface, they can either bounce or break. The aim of our research is to model and predict the outcome of these collisions. In this talk, I will present an overview of how and why we do this.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie