Logo Universiteit Leiden.

nl en

Academie voor de Rechtstaat

De stikstofcrisis, de coronapandemie, de klimaatcrisis, de toeslagenaffaire; een opeenstapeling van crises zet democratische instituties in toenemende mate onder druk.

We lijken langzaam maar zeker af te stevenen op een crisis van de democratische rechtstaat. Om het tij te keren is een gedegen kennis en inzicht in het functioneren van de rechtstaat onontbeerlijk. Het draait daarbij nooit alleen om een effectieve en efficiënte overheid. Het gaat vooral ook om een rechtstatelijk, transparant, zorgvuldig, legitiem en daarmee gezaghebbend openbaar bestuur.

Om de weerbaarheid van de democratie te vergroten is kennis en diepgaand inzicht in de beginselen van de rechtstaat en hun werking in de praktijk van groot belang. Met de Academie voor de Rechtstaat biedt het Centre for Professional Learning van de Universiteit Leiden een stevige basis in de grondbeginselen van de democratische rechtstaat voor iedereen die een rol speelt binnen het openbaar bestuur of daar intensief mee te maken heeft, zoals bijvoorbeeld ambtenaren, medewerkers van politici en journalisten. De opzet van de Academie voor de Rechtstaat is tweeledig.

Basiskennis

Enerzijds biedt de Academie voor de Rechtstaat de hoognodige constitutionele basiskennis. Denk bijvoorbeeld aan de legitimiteit van het handelen van de staat, het legaliteitsbeginsel, het beginsel van de ministeriële verantwoordelijkheid, de scheiding en spreiding van machten, de onafhankelijke rechterlijke macht, de vrije media en het borgen van individuele grondrechten en vrijheden voor burgers. 

Praktische dilemma’s

Daarnaast werkt de Academie aan het vergroten van inzicht in de dilemma’s in de praktijk. Want maar al te vaak werkt het ene recht nadelig voor het andere recht. Hoe daarmee om te gaan vraagt om diepgaand begrip van het recht en de werking van onze democratie.

De Academie voor de Rechtstaat organiseert vanaf januari 2023 een leergang waarin professionals met deze twee zaken –basiskennis en praktische dilemma’s– aan de slag gaan. Vijf fysieke ontmoetingen van een hele dag in Den Haag, het hart van onze rechtstaat, vormen de kern van de leergang. Deelnemers werken met behulp van de Harvard Case Method aan actuele casuïstiek waarin dilemma’s rond de rechtstaat een gezicht krijgen. Wetenschappers bieden naast de basiskennis ook reflectie op de casuïstiek vanuit diverse disciplines. Naast de feitenkennis van de rechtstaat, leren de deelnemers met verschillende achtergronden elkaars perspectief op de rechtstaat beter begrijpen. Op deze manier bouwt de Academie mee aan het doorbreken van scheidslijnen die het functioneren van de democratische rechtstaat bemoeilijken. Naast de fysieke ontmoetingen is een digitale leeromgeving een belangrijke component van de Academie voor de Rechtstaat.

De leergang is bedoeld voor hoger opgeleide professionals, die uit hoofde van hun functie onderdeel uitmaken van, en/of een bijdrage leveren aan het functioneren van de Nederlandse democratische rechtstaat. Het streven is om elke lichting van deelnemers aan een programma, totaal bestaand uit 20 à 25 personen, samen te stellen uit deelnemers met diverse achtergronden, zoals beleidsadviseurs, juridische adviseurs, politieke adviseurs en journalisten. Hierdoor leren mensen met verschillende functies en daarmee samenhangend perspectief op de Rechtstaat van elkaar. 

Het docentencorps bestaat uit een mix van wetenschappers en ervaren praktijkdeskundigen om zowel academische diepte als toepassingsgerichtheid te bewerkstelligen.

De leergang zal aan het begin van 2023 van start gaan. Nadere informatie, zoals data en kosten, volgen in september 2022. 
Vul onderstaand formulier in als u op de hoogte gehouden wilt worden van de specifieke data. 

Voor vragen over deze cursus kunt u contact opnemen met het Centre for Professional Learning.
E: learning@fgga.leidenuniv.nl en T: 070 800 9504

Deze website maakt gebruik van cookies.