Marian Klamer elected as member of KNAW
Marian Klamer has been appointed as a member of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW). She is the Professor of Austronesian and Papuan Linguistics and researches how languages influence each other there. This knowledge makes it possible to reconstruct the migration flows in that area, giving the people an insight into their own history, language and culture.
Marian Klamer specialises in the local languages of eastern Indonesia. Hundreds of different languages – displaying both affinities and large differences – are spoken in that area. She is the first person to have mapped and described some of these languages, and together with co-researchers she has created a public database of information on more than 141 small-scale, extinction-threatened languages from 4 language families in Indonesia.
Reconstructing migration flows
Klamer is researching various situations of language contact in this area, and which words and structures have been borrowed (or not) due to this contact, or have been inherited. She studies the circumstances in which this happens and on the basis of this knowledge can reconstruct the history and migrations of specific population groups. All this gives information about the evolution of language in general, and about the history of the people in Flores, Pantar, Alor and Timor in particular.
‘We can’t use written sources for the history in this region, because they only go back a hundred years,’ explains Klamer. ‘And for the deeper history you need archaeological investigation, which hasn’t taken place here yet. This means we have to rely on finding information in the languages themselves.’
This research is not only interesting from a linguistic perspective but also affects people directly. Klamer and her group of researchers are developing a script for as yet unwritten languages, so that the speakers can record their own history and literature, and can also use their own language in text and chat messages. And all the recordings she collected in her research studies have been or will be archived in The Language Archive and thus preserved for posterity.
Wat betekent het KNAW lidmaatschap voor jou en voor je onderzoek?
'Het is een enorme eer, en een heel belangrijke erkenning voor het werk dat ik deed en doe, samen met alle collega’s en studenten door de jaren heen. Ons werk betreft deels het invullen van witte plekken op de taalkaart van de wereld, en het uitzoeken van hoe veranderingen plaatsvinden in “kleine” talen in een niet-Westerse context die niet geschreven worden. Niet iedereen in de taalkunde vindt zulk “pionierswerk” even relevant, want de vondsten zijn dan misschien wel nieuw, maar soms ook nogal basaal. En omdat we werken in arme, afgelegen gebieden is er nog weinig aandacht voor vanuit het Indonesische centrum Java. Ik denk dat het zeker kan helpen als men ziet dat de KNAW ons werk heeft gezien én gewaardeerd - bijvoorbeeld bij het aanvragen van onderzoeksvergunningen en -subsidies.'
Wat draagt kennis over de talen in Oost-Indonesië bij aan de maatschappij? Begrijpen mensen elkaar beter en leidt dat tot minder burger-spanningen? Of meer verankering met identiteit?
'Dat het Indonesisch intussen door vrijwel iedereen in Indonesië gesproken wordt is natuurlijk prachtig. Iedereen in die gigantische archipel met duizenden eilanden en ruim 700 talen kan elkaar tenminste verstaan. Maar taal is niet alleen een communicatiemiddel, het is ook de drager van immaterieel erfgoed: poëzie, liederen, rituele uitingen, literatuur, orale geschiedenis, wijze spreuken over het omgaan met de natuur en elkaar, al dat soort zaken zitten in een taal vervat. Op dit moment worden al die honderden lokale erfgoeden weggedrukt door het Indonesisch, omdat ouders de lokale taal niet meer spreken met hun kinderen. Wij proberen mensen ervan bewust te maken dat dit betekent dat als hun generatie er niet meer is, hun kinderen met de taal ook al die andere dingen kwijt zijn. Het is heel goed mogelijk om twee, drie, vier talen te spreken; dus kinderen kunnen best én Indonesisch leren op school én de lokale taal blijven spreken. Het is interessant om te zien dat in de 15 jaar dat er nu taalkundigen op die eilanden werken, sommige groepen trotser zijn geworden op hun eigen taal, en nu bewuster kiezen om de taal te blijven spreken met hun kinderen. Dat geeft meer verankering met hun lokale identiteit, cultuur en geschiedenis, die in allerlei opzichten totaal anders is dan de cultuur op Java of Sumatra. Met de kennis die wij verzamelen over de talen in Oost Indonesië lichten we een tipje van de sluier op van de enorme rijkdom en diversiteit zichtbaar die dat land nog heeft met al die honderden volken, talen, en culturen; echt fenomenaal.'
Hoe breng je jouw onderzoek en expertise over taal naar het onderwijs?
'In mijn onderwijs probeer ik studenten te laten nadenken over de basisvraagstukken in de taalkunde. Als je een nog onbeschreven taal in kaart brengt, dan begin je met alleen het horen van een stroom van klanken en verder weet je nog niks. Welke stappen zet je dan om erachter te komen welke klanken betekenisvol zijn, hoe woorden eruit zien in die taal, waar een zin begint en eindigt, en wat de woorden betekenen? Automatisch lopen studenten dan tegen allerlei vragen aan, en de taalwetenschap biedt allerlei theoretische en praktische instrumenten om die op een slimme manier te beantwoorden. Maar je snapt pas goed of en hoe een model of theorie in de taalkunde werkt als je die zelf hebt toegepast bij de analyse van primaire data. Dat is wat ik studenten graag laat ervaren. Ik begeleid regelmatig studenten die voor hun scriptie veldwerk doen in Indonesië. Het is ontzettend moeilijk om zelf een taal in kaart te brengen, maar het is ook een spannende puzzeltocht waar je met de sprekers van die taal uit moet komen, en waar je enorm veel voldoening aan kan beleven als het lukt. En het zet vraagtekens bij Eurocentrische ideeën over hoe taal in elkaar zit, hoe mensen zich gedragen, wat je wel en niet mag zeggen in bepaalde situaties.'
Over KNAW leden
De KNAW heeft negentien nieuwe leden gekozen. Leden van de KNAW, vooraanstaande wetenschappers uit alle disciplines, worden gekozen op grond van hun wetenschappelijke prestaties. De KNAW telt circa vijfhonderdvijftig leden. Een lidmaatschap is voor het leven. Op maandag 16 september worden de nieuwe Akademieleden geïnstalleerd.