Logo Universiteit Leiden.

nl en

Pilgrims, wereldvaarders

Verschillende lezingen uit deze reeks zullen verschijnen in de vorm van een interview met de sprekers in onze podcast Radio Horzelnest. Hou de website in de gaten of abonneer je op onze nieuwsbrief.

In 2020 herdenkt Leiden de komst, het verblijf en het vertrek van de Pilgrims, een groep Engelse geloofspuriteinen die hier van 1609 tot 1620 woonden, werkten en hun geloof beleden. In 1620 gingen zij aan boord van de Mayflower en voeren naar Amerika, waar zij Plymouth Colony stichtten. Nu, vierhonderd jaar later, organiseren de Verenigde Staten, Engeland, de Native Nations en Nederland gezamenlijk een internationale, inclusieve herdenking. Vanuit die gedachte biedt Studium Generale in samenwerking met Leiden400 dit voorjaar vier lezingen aan over de Pilgrims. Centraal staan de relatie tussen de Pilgrims en Leiden, hun rol in de geschiedenis van de Verenigde Staten, het contact en de conflicten tussen de Pilgrims en de Nauset, Pokanoket en Massachusetts stammen, en hun religie in vergelijking met die van andere nieuwe religieuze groeperingen in de zeventiende eeuw.

Spreker: Dr. Joke Kardux, universitair docent Amerikanistiek, Universiteit Leiden en sinds 2011 voorzitter van de masteropleiding North American Studies. Samen met Eduard van de Bilt schreef zij ‘Newcomers in an Old City: The American Pilgrims in Leiden’.

In 2020 is het 400 jaar geleden dat het schip de Mayflower naar Amerika vertrok. Aan boord bevonden zich 50 van de Engelse Puriteinse geloofsvluchtelingen, later de Pilgrims genoemd, die zich in 1609 in Leiden gevestigd hadden. In Leiden, bolwerk van protestants verzet, hadden zij een plek gevonden waar zij in vrijheid hun geloof konden uitoefenen. Daar leefden zij te midden van duizenden anderen die op de vlucht waren geslagen voor geloofsvervolging of om aan oorlog en armoede te ontsnappen.
Toch besloot de tot enkele honderden leden uitgegroeide Pilgrim-gemeenschap na een verblijf van bijna twaalf jaar Leiden weer te verlaten, om met toestemming van de Engelse koning in Noord-Amerika een kolonie te stichten, Plymouth Colony, na Jamestown (Virginia) de tweede Engelse kolonie in Noord-Amerika. In 1620 vertrok de eerste groep Leidse Pilgrims via Delfshaven en de Engelse havenstad Plymouth naar Amerika, waar zij in de loop der eeuwen een mythische status kregen als (religieuze) vrijheidsstrijders en beschouwd werden als eerste grondleggers van de latere Amerikaanse natie.
Deze lezing probeert hun verhaal te ontdoen van die latere mythes en het verblijf van de Pilgrims in de context van de vroeg 17e-eeuwse Leidse geschiedenis te plaatsen, een geschiedenis waarin migratie en migranten een centrale rol speelden. Wat was de achtergrond van deze Puriteinse geloofsvluchtelingen? Waarom was Leiden een plaats waar zij bij uitstek konden gedijen? Waar woonden zij en vonden zij werk? Hoe verhielden zij zich tot de duizenden andere migranten in de stad, wier komst meermalen een stadsuitbreiding noodzakelijk maakte? Welke banden waren er met de stad en de universiteit? En waarom besloten zij in 1620 te vertrekken en zich aan de hachelijke onderneming van de vroege kolonisatie van Noord-Amerika te wagen? En wat namen zij als culturele bagage mee van hun verblijf in Leiden?

Spreker: Dr. Eduard van de Bilt, universitair docent Amerikaanse geschiedenis, Universiteit Leiden en Universiteit van Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in de Amerikaanse ideeëngeschiedenis en politiek. Hij is, samen met Joke Kardux, auteur van ‘Newcomers in an Old City: The American Pilgrims in Leiden, 1609-1620’.

De Engelse geloofsvluchtelingen die in 1620 vanuit Leiden in Noord-Amerika de eerste succesvolle Puriteinse kolonie stichtten, werden in de loop van de Amerikaanse geschiedenis nogal eens gezien als de bron van alles wat goed—of slecht—was in de Verenigde Staten. Zo zouden zij het land democratie hebben gebracht maar ook de vreemdelingenhaat die uitmondde in de vernietiging van zijn oorspronkelijke bewoners. Deze lezing staat vooral stil bij de zowel in de Amerikaanse culturele herinnering als de academische wereld geuite claim dat de—Leidse— Pilgrims de aanzet hebben gegeven voor de democratische politieke traditie van de Verenigde Staten.

Spreker: Dr. Jeremy Bangs, art historian and museum director

The Pilgrims' colonization of New England brought about massive changes for the Natives already living there. Jeremy Bangs (PhD Leiden 1976) is former Chief Curator, Plimoth Plantation; guest curator of manuscripts, Pilgrim Hall Museum; and director, Leiden American Pilgrim Museum. He is an honorary member of the Mattakeeset Massachusetts tribe. Among his publications are: Indian Deeds  - the only scholarly study of Indian dispossession in Plymouth Colony (2002); Strangers and Pilgrims, Travellers and Sojourners - Leiden and the Foundations of Plymouth Plantation (2009); and New Light on the Old Colony - Plymouth, the Dutch Context of Toleration, and Patterns of Pilgrim Commemoration (2020). His lecture will illuminate contacts and conflicts between the Pilgrims and the Nauset, Pokanoket, and Massachusett Indians.

Spreker: Prof.dr. Mirjam de Baar, vice-decaan van de Faculteit Geesteswetenschappen en hoogleraar Cultuurgeschiedenis van het christendom in de vroegmoderne tijd, Universiteit Leiden

Het is algemeen bekend dat de Pilgrims zich afzetten tegen de heersende religieuze norm, maar wie weet vandaag de dag nog in welke opzichten de geloofsovertuiging van deze puriteinen verschilde van de leer van andere religieuze dissenters? In deze lezing zal Mirjam de Baar dieper ingaan op de vraag waarom in het kielzog van de Reformatie zoveel verschillende elkaar beconcurrerende religieuze groeperingen opkwamen. Wat dreef hen, waarom fungeerde de zeventiende-eeuwse Nederlandse Republiek voor een aantal van hen als toevluchtsoord en wat deed de Pilgrims en andere religieuze dissenters besluiten om vanuit Nederland de oversteek te wagen naar de Nieuwe Wereld?

Deze website maakt gebruik van cookies.