Logo Universiteit Leiden.

nl en

Grondwetten & DIES IRAE

Twee reeksen georganiseerd in samenwerking met Home Academy

De 1,5 meter afstand kan binnen de universiteit worden losgelaten. Dat liet het kabinet op 13 augustus weten tijdens de persconferentie over de corona-aanpak. Vanaf 30 augustus geldt deze norm niet langer in het mbo, hbo en op de universiteiten. 

We zijn blij dat de situatie langzaam weer terug naar normaal gaat, maar willen dit uiteraard op een geleidelijke en veilige manier doen. Momenteel overleggen we met de faculteiten en de Vereniging van Universiteiten (VSNU) over de precieze invulling van deze maatregelen. Op dit moment gaan we uit van het volgende:

  • De anderhalve meter afstand op de universiteit wordt per 30 augustus losgelaten.
  • Het onderwijs kan vanaf deze datum volledig open.
  • Wel geldt een maximum aantal van 75 studenten per zaal.
  • Dit maximum aantal geldt ook voor alle andere activiteiten in de universitaire gebouwen.
  • Vanaf 30 augustus wordt het gebruik van een mondkapje verplicht als je je door de gebouwen beweegt. Het mondkapje kan af zodra je op een werk- of studieplek zit.

Omdat er een maximum aantal personen per zaal is toegestaan, zullen we ook nu met aanmeldformulieren werken.
Hieronder kunt u zich per lezing inschrijven. Een dag voor de lezing zult u een herinneringsmail ontvangen. Kunt u zich niet meer aanmelden, omdat de lezing is volgeboekt, stuur dan een mail naar Studium Generale. Wij zetten u dan op een wachtlijst. 

9|9: Waar komen toch al die grondwetten vandaan? - College 1

16|9: Waar komen toch al die grondwetten vandaan? - College 2

Er zal geen livestream van de lezing worden uitgezonden, maar na afloop van de lezing zal Home Academy de (ruwe) geluidsopname van de lezing een maand beschikbaar stellen. Daarna zullen de lezingen beschikbaar zijn via Home Academy.

Donderdagen 9 en 16 september
19.30-21.00
Waar komen toch al die grondwetten vandaan?

Prof.dr. Wim Voermans

We leven in de eeuw van de grondwet. Bijna alle landen ter wereld hebben er tegenwoordig wel een. Een betrekkelijk recent fenomeen, trouwens, want driekwart van al die grondwetten is van na 1975. En dat terwijl de wortels ervan net na de landbouwrevolutie liggen, meer dan tienduizend jaar geleden, toen nieuwe sociale organisatie- en leiderschapsvormen opkwamen en ook het recht ontstond als manier om grootschalig samen te kunnen werken met vreemden. 
In zijn college over ‘Het verhaal van de grondwet’ (naar zijn gelijknamige boek uit 2018) probeert Wim Voermans historisch, biologisch, sociaalpsychologisch, economisch, politiek en juridisch te begrijpen waar dit fenomeen vandaan komt en waarom het juist nu in korte tijd ‘viral’ is gegaan.
Waarom is zo’n oeroud verschijnsel de laatste jaren ineens zo populair en ook nog eens in een tijd waarin we juist een democratische terugval meemaken? Waarom leven wereldwijd meer mensen onder een grondwet dan onder een eigen dak? Waarom hebben meer mensen grondwettelijke rechten dan een dagelijkse warme maaltijd, een smartphone of onderwijs? Wat voor soort rage is dat? Is het een blijvertje? En waarom is onze tweehonderd jaar oude grondwet in Nederland juist geeuwnieuws? Is dat erg? Of juist niet?
Voermans verkent deze en andere vragen die samenhangen met de lange geschiedenis en diepe wortels van het verschijnsel grondwet.

Spreker

Prof.dr. Wim Voermans, Hoogleraar Staats- en Bestuursrecht, Universiteit Leiden

Het proces tegen keizer Frederik II, Lyon, 28 juni-17 juli 1245

Op 27 December in het jaar 1244 vierde paus Innocentius IV de heilige mis in de kathedraal van St Jan in de stad Lyon. In zijn preek kondigde de paus aan dat hij een algemeen concilie bijeen riep dat op de feestdag van St Johannes de Doper, 24 juni, van het volgende jaar zou worden geopend. De paus vond dat de Christelijke wereld door talloze gevaren werd bedreigd. Maar het grootste euvel waaraan zij leed was ‘het probleem tussen de kerk en de vorst’ (negotium inter ecclesiam et principem). Het concilie moest de paus bijstaan dat probleem op te lossen. Aan het einde van zijn preek informeerde de paus de wereld dat ‘de bewuste vorst’ (dictus princeps) werd gedagvaard om voor het concilie te verschijnen, in persoon of vertegenwoordigd door zijn gevolmachtigden. Hij moest rekening en verantwoording af leggen voor de vele grieven die van verschillende zijde tegen hem naar voren waren gebracht. De vorst in kwestie werd niet bij naam genoemd, maar de hele wereld wist wie werd bedoeld. Het was niemand minder dan Frederik van Hohenstaufen, keizer van het Heilige Romeinse Rijk, de tweede van die naam, koning van de Duitsers, koning van Jeruzalem en koning van Sicilië. De paus had een dagvaarding uitgebracht tegen de meest illustere, wellicht zelfs de machtigste, vorst van Europa. Er bestond voor een dergelijke procedure geen enkel precedent, maar de dagvaarding werd uitgebracht door de meest eminente jurist die ooit de zetel van Petrus heeft bezet.
De Genuese jurist Sinibaldo Fieschi (1195-1254) is jarenlang werkzaam geweest als raadsheer in het pauselijke gerechtshof vóór hij in 1243 tot paus werd gekozen en de naam Innocentius koos. Hij was een protégé van kardinaal Hugo dei Conti di Segni, de belangrijkste diplomaat in dienst van de machtige paus Innocentius III en diens opvolger Honorius III. Kardinaal Hugo was een verklaard tegenstander van de gematigde politiek van Honorius III in wat gedurende de gehele twaalfde en dertiende eeuw het centrale geopolitieke probleem in Europa was: de vereniging van het koninkrijk Sicilië met het Heilige Romeinse Rijk, de unio regni ad imperium. Toen kardinaal Hugo in 1227 tot paus werd gekozen en de naam Gregorius, de negende van die naam, aannam, stelde hij zich ten doel die unie te breken. Hij heeft dat politieke doel niet weten te bereiken, maar zijn opvolger Innocentius IV voltooide zijn werk door op 17 juli 1245 Frederik II af te zetten.
Het proces tegen Frederik II was een politiek proces. Daarom dient in het eerste college de politieke achtergrond te worden geschetst van de vereniging van het koninkrijk Sicilië met het Heilige Romeinse Rijk. In het tweede college zal aandacht worden besteed aan de competentie van de paus (en het concilie) om recht te spreken over de keizer van het Heilige Romeinse Rijk en de koning van Sicilië. In het derde college zullen het tegen Frederik II gewezen vonnis en de tenuitvoerlegging ervan worden besproken.

Spreker:

Prof.mr. Willem Zwalve, Emeritus hoogleraar Historische Ontwikkeling van het Recht, Universiteit Leiden

Deze website maakt gebruik van cookies.