Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

eLaw - Centrum voor Recht en Digitale Technologie

Focusgebieden

eLaw’s eigen onderzoeksprogramma (2012-2016) is getiteld Good governance and the rule of law, en bestaat uit 5 focusgebieden:

1. Cybersecurity 

Nu informatie en communicatietechnologieën en het internet een steeds essentiëler onderdeel van ons dagelijkse leven zijn gaan uitmaken, wordt het ook steeds belangrijker om na te denken over de beveiliging van, en de veiligheid bij de toepassing van deze technologieën.

Bij eLaw zijn we geïnteresseerd in de manieren waarop cybersecurity invloed heeft op de relatie tussen overheden en burgers. De nadruk wordt hierbij gelegd op (fundamentele) rechten en vrijheden, de verantwoordelijkheden van overheden, bijvoorbeeld bij de bescherming van kritieke infrastructuren, maar ook de bevoegdheden van de politie of het gebruik van bijzondere opsporingsbevoegdheden komen aan de orde.  

2. Privacy en identiteit

 Met de opkomst van ‘always-online’ technologieën is privacy is één van de meest besproken thema’s. Eindgebruikers delen bewust èn onbewust grote hoeveelheden persoonlijke gegevens als zij het internet gebruiken. Met deze gegevens is het mogelijk om veel informatie over een persoon te achterhalen. Bij eLaw zijn we geïnteresseerd in de juridische aspecten rondom privacy, identiteit en gegevensbescherming, maar ook het bredere perspectief komt aan de orde. De sociologische en filosofische vragen rondom identiteit en identificatie die rijzen vanwege het veranderende privacy landschap worden ook behandeld.   


3. Gebruikersgroepen

Als we spreken over de eindgebruikers van het internet of andere technologieën denken we vaak aan één homogene groep gebruikers. Er is echter een grote diversiteit aan eindgebruikers, bijvoorbeeld als we kijken naar leeftijd of demografische achtergrond. Ieder type eindgebruiker heeft andere behoeften en potentiële kwetsbaarheden. Bovendien handelen eindgebruikers op het internet vanuit verschillende rollen of hoedanigheden, bijvoorbeeld als burger of als consument. Het gedrag, de rol en de behoeften van specifieke soorten eindgebruikers zorgen voor heel verschillende vragen en vereisen specifiek onderzoek. Bij eLaw zijn we geïnteresseerd in de juridische en reguleringsvraagstukken die spelen als kinderen, adolescenten of ouderen gebruik maken van het internet. Daarnaast zijn we ook geïnteresseerd in de verschillende rollen van eindgebruikers. Hierbij valt te denken aan de rol van burger (in relatie tot de digitale overheid) of de rol van consument (elektronische handel).  


4. Openbare aanbesteding

Openbare aanbesteding heeft de laatste jaren steeds meer aandacht van de media gekregen in Nederland, voornamelijk vanwege een aantal mislukte innovatieprojecten bij publieke of semi-publieke organisaties – denk aan grote ICT projecten binnen de nationale overheid, projecten voor het aanleggen van wegen, tunnels, spoorlijnen en de aankoop van hogesnelheidstreinen door de Nationale Spoorwegen. Informatie- en communicatietechnologieën (ICTs) spelen een cruciale rol in zowel de publieke aanbesteding van de projecten, als in de projecten zelf en de aangekochte producten. Bij eLaw doen we onderzoek naar de manieren waarop innovatie een bijdrage kan leveren, of obstakels kan opwerpen, bij publieke aanbestedingstrajecten. We onderzoeken hoe ICT kan worden gebruikt bij de innovatie van publieke aanbesteding en welke rol zij speelt in het succes of de mislukking van zulke trajecten.  


5. Regulering en ICT

De opkomst en verspreiding van digitale technologieën heeft het reguleringslandschap in diverse juridische gebieden fundamenteel veranderd. Te denken valt hierbij aan het telecommunicatierecht, intellectuele eigendomsrecht en het mediarecht. Dit heeft er voor gezorgd dat er fundamentele vragen omtrent de effectiviteit, reikwijdte en het bereik van de traditionele juridische middelen zijn ontstaan.

Daarnaast levert de opkomst en verspreiding van deze technologieën nieuwe ideeën en concepten voor regulerings- en juridische mechanismen op. Bij eLaw richten we ons in het onderzoek op het verkrijgen van een breed en fundamenteel begrip van de manieren waarop de ontwikkeling van digitale technologieën invloed heeft op de samenleving en de regulerings- en juridische kaders binnen de samenleving. Het onderzoek in dit gebied richt zich op het ontwikkelen van nieuwe concepten en perspectieven binnen het veranderende reguleringskader in een wereld van digitale en convergerende technologieën, de rol van wet- en regelgeving in zo’n wereld en de beschikbare mechanismen voor wet-, regel- en beleidsmakers om deze ontwikkeling in goede banen te leiden. Het doel is de toepassing en het gebruik van technologieën op zo’n manier dat de ‘rule of law’ wordt gehandhaafd.

Onderzoeksthema’s bevatten reguleringstheorieën voor de 21e eeuw, techno-regulering en nudging, interconnectie-regulering, recht vanuit een perspectief van complexe systemen, good governance en internet regulering.