Universiteit Leiden

nl en

Onderzoeksproject

De noodtoestand in Frankrijk

Wat is de beste garantie voor een rechtsstatelijke aanpak van noodsituaties: een (tijdelijk) uitzonderingstoestand of de toekenning van permanente noodbevoegdheden in het reguliere recht?

Contact
Laetitia Houben
Partners

Laetitia Houben (LLM) doet onderzoekt naar de noodtoestand in Frankrijk. Sinds november 2015 is, na de aanslagen op het theater Bataclan, een noodtoestand van kracht. President Macron heeft aangegeven deze noodtoestand binnenkort op te willen heffen, maar het exceptionele noodrecht (wat alleen tijdens de noodtoestand kan gelden), wordt in het normale publiekrecht opgenomen.

De noodtoestand is vanouds een militair instrument, bedoeld om een concrete crisis op een afgebakend gebied het hoofd te bieden. Tegenwoordig hebben we te maken met een andere omvang van crises. De noodtoestand (en de wetgeving daarover) heeft vanzelfsprekend een ontwikkeling doorgemaakt. Toch wordt nog vaak gedacht vanuit het oude, juridische, begrippenapparaat. Vaak wordt gepoogd om door een duidelijke afbakening in de wet van autoriteit, tijdsbestek en de bepaaldheid van omstandigheden, een sluitend kader voor de noodtoestand te formuleren. De vraag is of een dergelijke conceptuele benadering heden tegen dage nog accuraat is. 

Door een conceptuele en normatieve analyse van het concept van de noodtoestand en de waarborgen, garanties en controlemechanismen die dit instrument in de hand moeten houden, wordt in dit onderzoek een poging gedaan een beter begrip van wat de noodtoestand in huidige tijden te krijgen. Daarbij wordt door een rechts/wetshistorische analyse van de noodtoestand in Frankrijk de theorie en de praktijk van de noodtoestand in beeld gebracht. Het doel hiervan is inzichtelijk te maken wanneer de noodtoestand een geschikt middel is om in te zetten en wanneer niet, alsmede meer begrip te krijgen voor het instrument zelf. Deze bevindingen kunnen uiteindelijk ook op grotere schaal relevant zijn.