Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Onderzoeksprogramma

Onderzoeksprogramma Teaching and Teacher Learning

Als docenten goed lesgeven, profiteren leerlingen en studenten daarvan. Het onderwijs heeft meer impact, stimuleert en daagt uit, en leidt tot betere studieresultaten. Het onderzoek van het ICLON draagt bij aan de kwaliteit van onderwijs, met de nadruk op het voortgezet en hoger onderwijs.

Contact Fred Janssen

Docenten als speerpunt

Het ICLON leidt docenten op, en richt zich in zijn onderzoek dan ook vooral op de docenten. Zij zijn immers een cruciale factor in het onderwijsproces. Het onderzoeksprogramma omvat twee belangrijke thema’s, Teaching en Teacher Learning. Het bestaat uit circa 25 projecten en omvat zowel specifieke disciplines, zoals onderwijs in exacte vakken of taalonderwijs, als het onderwijsproces in het algemeen.

Maatschappelijke relevantie

In deze tijd wordt er veel van docenten op scholen en academische instellingen verwacht. Ze moeten de `zesjescultuur’ tegengaan en excellentie stimuleren. Ook hebben ze een grote rol in het voorkomen van schooluitval en studievertraging. Daarnaast moeten ze ervoor zorgen dat hun leerlingen en studenten een goede uitgangspositie hebben op de huidige arbeidsmarkt. Het onderzoeksprogramma van het ICLON gaat ook in op deze aspecten, en heeft daarmee een grote maatschappelijke relevantie.

Theorie en praktijk

Het onderzoek van het ICLON houdt zich zowel bezig met de theorie als met de praktijk. Veel projecten gaan over aspecten van het onderwijs waar nog maar weinig academisch onderzoek naar is gedaan. Zoals het project waarin wordt onderzocht hoe docenten zelf het liefst leren. Of het project waarbij wordt geanalyseerd hoe effectief tweetalige scholen zijn. Voor het ICLON is het van het hoogste belang dat het onderzoek een stevige basis in de onderwijspraktijk heeft. Onderzoekers zijn in klaslokalen en collegezalen aanwezig, en de resultaten worden direct toegepast in onze eigen en andere docentenopleidingen.

Thema: Teaching

Hoe kunnen docenten hun leerlingen en studenten in het voortgezet en hoger onderwijs faciliteren, ondersteunen en stimuleren? Hierbij wordt geanalyseerd hoe bepaalde methodes werken en hoe ze verbeterd kunnen worden. Een voorbeeld is het onderzoek naar leerlingparticipatie: leidt dit tot meer motivatie en beter onderwijs?

Thema: Teacher learning

Hierbij gaat het om onderzoek met betrekking tot het leerproces van de leraren zelf – zowel van aankomende docenten als van gevestigde docenten. Hoe leren zij nieuwe didactische vaardigheden en hoe gebeurt dat op de meest optimale manier? Bijvoorbeeld het langlopende  onderzoek dat specifiek over docenten in exacte vakken gaat. Dit heeft al tot een groot aantal publicaties en praktische toepassingen geleid.

Theoretische onderbouwing

Een belangrijke theoretische onderbouwing van het ICLON-onderzoek is `situated learning’. Volgens deze benadering is leren niet los te zien van de context waarin het onderwijs plaatsvindt. Aspecten als kennis en houding van de docent en de sociale interactie spelen een belangrijke rol. Een deel van ons onderzoek gaat over die situationele aspecten, en in andere onderzoeksprojecten worden deze aspecten meegewogen.

Differentiatie

Ook differentiatie – het omgaan met verschillen - is een terugkerend thema. Op dit terrein heeft het ICLON inmiddels een brede expertise ontwikkeld, met name door de focus op de  GUTS-methode (Gedifferentieerd Uitdagen van Talent op School). Hierbij coachen docenten hun leerlingen om talenten te ontwikkelen en bieden ze onderwijs op maat aan.

Internationaal perspectief

Samenwerkingspartners van het ICLON zijn, naast scholen en docenten in Nederland, ook instituten en universiteiten in onder andere  de Verenigde Staten, China, Australië en Scandinavië. Zowel de verschillen als de overeenkomsten met het onderwijs in deze landen kunnen immers belangrijke inzichten opleveren. Een voorbeeld is het onderzoek  onder Chinese en Nederlandse docenten Engels. Hierbij wordt geanalyseerd hoe deze twee groepen interculturele communicatie aan hun leerlingen overbrengen.

Financiering

Projecten van het ICLON worden deels gefinancierd met beurzen en subsidies van partijen zoals het Ministerie van Onderwijs, Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) en het Netherlands Fellowship Program.