Universiteit Leiden

nl en

Raisa Blommestijn: Verwijderen kinderboeken over Zwarte Piet neemt enge vormen aan

De bibliotheken zijn bezig om boeken waarin Zwarte Piet voorkomt te verwijderen. Volgens de directeur van de Vereniging van Openbare Bibliotheken is dat 'logisch en passend bij de tijdsgeest'.

In het EO-programma Dit is de Dag op NPO Radio 1 ging onderzoer/docent Raisa Blommestijn daarover in gesprek met kinderboekenschrijver Jacques Vriens.

Blommestijn vindt het geen goed idee dat de bibliotheken de boeken verwijderen. 'Wat ik zo eng vind aan dit verhaal, is dat het idee ontstaan is dat er in het sinterklaasverhaal sprake is van een stereotype dat wordt bevestigd. De vraag is: wie bepaalt dat? Als we kijken naar de geschiedenis van het sinterklaasfeest, zien we dat daar geen racistische of discriminerende elementen inzitten en dat een kleine groep activisten de afgelopen tien jaar bezig is om het narratief te pushen dat er sprake is van stereotypen, racisme en discriminatie. Ik vind dat eng. Dat zet een stip aan de horizon, een bijna totalitaire tendens: dit is de waarheid en hier moeten we naartoe bewegen.'

Beperking vrije keuze

Blommestijn plaatst ook vraagtekens bij de rol van de bibliotheken in deze zaak. 'Het gaat hier om openbare bibliotheken, die zijn essentieel in de informatievoorzieining en in wat Nederlanders tot zich kunnen nemen. Het verwijderen van deze boeken beperkt de vrije keuze. Het wordt ouders onmogelijk gemaakt om hun kinderen kennis te laten maken met de traditionele figuur van Zwarte Piet via deze boeken.'

Het feit dat steeds meer mensen de traditionele figuur van Zwarte Piet als racistisch ervaren mag in deze discussie niet bepalend zijn, zegt Blommestijn. 'Een subjectief element geeft dan dus de doorslag. We zouden een stap terug moeten zetten: is hier daadwerkelijk sprake van racisme? Achter deze hele discussie zit iets veel groters: de figuur van Zwarte Piet, met zijn traditionele uiterlijk, is een symbool geworden van een veel grotere cultuurstrijd, waarbij standbeelden worden weggehaald en straatnamen hernoemd moeten worden. We focussen te veel op de figuur van Zwarte Piet. We zouden meer moeten kijken naar de brede maatschappelijke tendens.'

Beluister hier het hele gesprek

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.