Universiteit Leiden

nl en

Didactiek komt voor techniek: ICLON geeft uitgangspunten voor online onderwijs

Het ICLON (interfacultair centrum voor lerarenopleiding, onderwijsontwikkeling en nascholing van de Universiteit Leiden) geeft uitgangspunten en praktische uitwerkingen voor online onderwijs voor docenten in het voortgezet en hoger onderwijs. De twee versies van ‘Bouwstenen voor goed online onderwijs’ zijn gratis beschikbaar op onze website. De auteurs vertellen erover.

Wat was de aanleiding om deze handleidingen te schrijven?

Michiel Dam: ‘Vanaf 16 maart moest opeens al het onderwijs op afstand worden gegeven. We dachten toen: laten we gaan verzamelen wat we allemaal doen en in kaart brengen hoe je op een heldere en verstandige manier online onderwijs kunt geven. 

Een belangrijke vraag bij het overstappen op online onderwijs is “Begin je bij didactiek of techniek?” We kwamen al snel tot het inzicht dat je niet van de techniek moet uitgaan om op een zinvolle en effectieve manier afstandsonderwijs aan te bieden. Didactiek komt voor techniek.’

Wat kunnen docenten in deze handleidingen vinden?

Christel Verberg: ‘Het is meer dan een verzameling tips; die zijn heel makkelijk op internet te vinden, bijvoorbeeld op de remote teaching site van de Universiteit Leiden. We geven uitgangspunten voor online onderwijs, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek.

Er is een versie voor voortgezet onderwijs en een versie voor hoger onderwijs.’

Wat moet je als docent wel of niet doen?

Heleen Verkiel: ‘Wees duidelijk over de verwachtingen die je van de studenten hebt en geef aan wat ze van jou kunnen verwachten. Maak de studenten mede verantwoordelijk voor het leerproces.’

Christel: ‘Je moet bijvoorbeeld niet je hoorcollege opnemen en dat dan afspelen in Kaltura. Dat is saai. Bedenk wat het doel van je les is en hoe je dat naar online kunt vertalen.’

Michiel: ‘In een gewone les kun je heel makkelijk zien of je de aandacht van de leerlingen of studenten nog hebt. Omdat je online geen non-verbale informatie krijgt moet je veel interactie aanbrengen in de les. Deelnemers haken gemakkelijk af als er alleen eenrichtingsverkeer is. Activeer ze dus met bijvoorbeeld een quiz of laat ze in groepjes samenwerken.’

Wat zijn de beste tips?

Christel: ‘Zet leerlingen of studenten zo snel mogelijk zelf aan het werk in bijvoorbeeld breakout rooms. Laat ze zelf aan de slag gaan in kleine groepen. En het is handig om een mede-moderator te hebben die op de technische zaken kan concentreren. Zo heeft de docent de ruimte om zich enkel te richten op het onderwijs.’ 

Heleen: ‘Laat studenten inloggen met hun voornaam; zie het als een naambordje, dit maakt het wat persoonlijker, want je kunt ze dan met hun voornaam aanspreken.’

Michiel: ‘Ga samen met anderen experimenteren. Wees ervan bewust dat je onervaren bent in het geven van online onderwijs.’ 

Tenslotte

De handleiding Bouwstenen voor goed online onderwijs is geen allesomvattend document; er is veel te vinden op internet. De handleiding is een didactische  ‘onderlegger’ voor je onderwijsontwerp, geschreven door ervaringsdeskundigen, en met de tips kun je je eigen onderwijs inkleuren. Verder gaat het in dit document om het aanbieden van een enkel onderwijsmoment, niet om het ontwikkelen van een lessenserie of curriculum.

Voor docenten in het voortgezet onderwijs

Bouwstenen voor goed online onderwijs vo.pdf
Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.