Universiteit Leiden

nl en

Universitaire Bibliotheken Leiden verwerft bijzondere medische handschriften

Mede dankzij steun van de Vrienden van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL), de Pieter van Foreest Stichting en het Van de Sande Fonds heeft de UBL een viertal bijzondere medische handschriften kunnen verwerven. Alle vier de handschriften zijn (grotendeels) in het Nederlands geschreven en zijn te dateren tussen 1595 en 1800. Samen bieden ze honderden medische recepten, van verschillende herkomst.

Recepten van oude vrouwtjes, zeelieden en soldaten

De oudste van de vier handschriften bevat een verzameling (volks)geneeskundige recepten tegen allerlei verschillende kwalen, niet alleen afkomstig van deskundigen maar o.a. ook van zeelieden, soldaten, oude vrouwtjes en handarbeiders. Bovendien door de auteur van het handschrift zelf uitgeprobeerd.

Van Latijnse medische kennis naar volkstaal

De handschriften zijn een unieke bron voor de bestudering van de dagelijkse medische en farmacologische praktijk in de Nederlanden van de zestiende eeuw tot en met de achttiende eeuw. Ze bieden perspectieven voor het onderzoek naar de overdracht van geleerde Latijnse medische kennis in de volkstaal, en de functie en doelgroep van dergelijke teksten.

 

Bibliotheca Pharmacia

De nieuw verworven handschriften zijn een mooie aanvulling op de Bibliotheca Pharmacia, de collectie farmaceutische boeken van de Zeeuwse apotheker en bibliofiel Jaap van de Sande (1916-2001) die in 2010 aan de UBL werd geschonken. Deze collectie bevat fraaie en zeldzame drukken en handschriften op het gebied van de botanie, farmacopee├źn (voorschriftenboeken voor de apotheker) en boeken over de Zwitserse arts, botanicus, alchemist en astronoom Paracelsus (1493-1541). Met de Bibliotheca Pharmacia vormen medische en farmaceutische drukken en handschriften een van de zwaartepunten van de bijzondere collecties, waarop dankzij de steun van verschillende subsidiegevers kan worden voortgebouwd.