Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Universiteit Leiden ontdekt aantekeningenboekje Jacob Cats

In de Bijzondere Collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden is een persoonlijk aantekeningenboekje van Jacob Cats (1577-1660) ontdekt. Een van ’s lands grootste dichters hield zich ook bezig met de inpoldering van Zeeuws Vlaanderen.

Jurist, ambtenaar en landontwikkelaar

Jacob Cats dankt zijn onsterfelijke reputatie aan zijn gedichten. Minder bekend is dat hij tevens werkzaam was als jurist, ambtenaar en particulier landontwikkelaar. Het ontdekte aantekeningenboekje geeft een persoonlijk beeld van Cats als inpolderaar. Bij zijn werkzaamheden als landontwikkelaar onderhield Cats contact met meerdere partijen over het inpolderen van land in Zeeuws-Vlaanderen. Om overzicht te houden hield hij lijstjes bij van zaken die hij nog moest afhandelen of niet mocht vergeten, zo ook in het aantekeningenboekje. Het draagt als titel: Diversche memorien roerende de saecken van Vlaanderen.

 

Overzicht houden

Cats begon het lijstje in 1614, toen hij nog aan het begin van zijn carrière als polderaar stond. Hij probeerde de problemen met de inpolderingen te overzien door ze heel overzichtelijk te ordenen. Dat dit naarmate de tijd verstreek steeds moeilijker werd, blijkt uit ook gevonden andere lijstjes en aantekeningenbriefjes: ze werden steeds rommeliger en onoverzichtelijker. Niettemin slaagde hij in veel van zijn ondernemingen.

Twaalfjarig Bestand

Jacob Cats is bekend onder de naam Vader Cats, vanwege zijn veelal didactische gedichten. Cats bezocht de universiteit te Leiden en vestigde zich in 1603 in Middelburg, waar hij als advocaat een praktijk had. Met het Twaalfjarig Bestand tussen 1609 en 1621 kwam de strijd tussen de Republiek de Spanjaarden stil te liggen. Hierdoor had Cats vanaf 1612 al zijn tijd en geld beschikbaar om landen in Zeeuws-Vlaanderen die waren geïnundeerd (onder water gezet om de vijand de voet dwars te zetten) te bedijken. Cats werd zo snel grootgrondbezitter.

Museum Catsianum

De Universitaire Bibliotheken Leiden beheert het Museum Catsianum, als onderdeel van de bibliotheek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Het Museum Catsianum bestaat onder meer uit een grote collectie handschriften van Cats. Bij bewerking en catalogisering van dit materiaal is het boekje ontdekt. Het aantekeningenboekje en de andere documenten worden nu bestudeerd en beschreven.

Zie ook

Bijzondere collecties