Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Impressie Orionprogramma

Diverse scholen hebben in de periode 2010-2012 gewerkt met onderwijsmaterialen van de Universiteit Leiden in het kader van het Orionprogramma.

Verslag bezoek JSL plusleerlingen Anne Frankschool Leiden

Voor de plusleerlingen uit groep 5, 6, 7 en 8 staat dit schooljaar wetenschap en techniek centraal. We maken hierbij gebruik van lesmateriaal dat onder coördinatie van het Wetenschapsknooppunt Leiden ontwikkeld is. Onze school, in de persoon van meester Jan, heeft een grote bijdrage geleverd aan het tot stand komen van dit lesmateriaal. Onze leerlingen hebben het tweede thema, Sterren en Planeten, bijna afgerond. Ter afsluiting brachten ze op in januari een bezoek aan het Junior Science Lab (JSL). Daar kregen ze een gevarieerd programma voorgeschoteld.

Na een verhaal over kometen kregen de kinderen te zien hoe de staart van een komeet ontstaat. Vanwege het gevaar mocht men deze proef niet zelf doen. Er werd een mengsel van chemische stoffen en ijsgruis gemaakt en dat werd aangestoken. Eerst ontstond veel rook en vervolgens spoot er uit het mengsel een mooi spoor van allerlei kleuren, net als in de staart van een komeet, als deze te dicht bij de zon komt en gedeeltelijk verdampt.

Daarna werd het heel ingewikkeld. De leerlingen kregen een kleine aardbol. Ze moesten uitrekenen hoeveel keer deze aardbol kleiner is dan de echte aarde. Vervolgens moesten ze uit een bak met kralen een kraal opzoeken die de maan voorstelde, en die dezelfde verhouding had tot de kleine aardbol als de echte maan tot de echte aarde. Tenslotte moesten ze de kleine maan en de kleine aarde verbinden met een touw, waarvan de lengte ook weer precies dezelfde verhouding had tot de echte afstand tussen de maan en de aarde. Om dit allemaal te doen moesten de kinderen ingewikkelde rekensommen bedenken en oplossen. Gelukkig stond op elke tafel een computer met een rekenprogramma.

Na de pauze mochten de leerlingen hun eigen telescoop in elkaar zetten. Ze kregen een buis met een lens erin, maar het lukte hen niet hiermee een scherp beeld te krijgen. Daarna kregen ze een tweede buis met een lens erin. Toen ze die tweede buis in de eerste buis schoven kregen ze wel een scherp beeld. Het was wel belangrijk dat je de tweede buis precies op de goede afstand in de eerste buis schoof. Verder viel de leerlingen op dat het beeld door de telescoop op zijn kop werd gezet.

Als laatste hebben de kinderen zelf ervaren hoe sterrenkundigen exoplaneten ontdekken. Exoplaneten zijn planeten die om andere sterren dan de zon draaien. Je kan ze niet zien, maar toch te weten komen dat ze er zijn. De proef ging als volgt. Het licht werd uitgedaan en er bleef op tafel alleen een klein lampje branden. Dat lampje stelde de ster voor. Voor het lampje werd een lens gezet, en het licht van het lampje (de ster dus) moest precies door deze lens schijnen. In het brandpunt van de lens stond een lichtmeter en die gaf op de computer aan hoeveel licht er van de ster af kwam. Daarna pakten de kinderen een touwtje waaraan een kraal vastzat, en lieten de kraal om het lampje heen draaien. Zo stelde de kraal een planeet voor die om een ster heen draaide. Elke keer als de kraal voor het lampje langs ging, zag je op de computer dat er wat minder licht gemeten werd. Op deze manier kom je dus te weten dat er een exoplaneet voor een ster langs beweegt, zonder dat je de exoplaneet zelf kan zien.

En wat vonden de kinderen ervan? De meeste kinderen vonden het laatste proefje, dat liet zien hoe je exoplaneten kan ontdekken, het leukst. Ook vonden veel kinderen het spectaculair om te zien hoe de staart van een komeet werd nagebootst. Een aantal kinderen vond het in elkaar zetten van de telescoop interessant. Wat de kinderen moeilijk vonden was het op schaal uitrekenen van de afstand tussen de aarde en de maan. Toch waren Jasper en Leonard uit groep 5 hier zeer enthousiast over. “Wij vinden het leuk om met grote getallen te rekenen”, zo verklaarden ze achteraf. Elina uit groep 7 zag er ook wel het nut van in. “Zo leer je dat rekenen ook belangrijk is, en dat je in een laboratorium niet alleen proefjes doet”, merkte ze op.

Verslag Junior Science Lab plusklas de Schakel Leiderdorp

Dinsdag 1 november 2011 is de plusklas naar het Junior Science Lab geweest. We hebben allemaal proefjes gedaan met elektriciteit. De kinderen van de Leeuwerik gingen ook mee. Op het begin ging Jos (begeleider) vertellen over dat je water kan vergelijken met elektriciteit. Want, er kunnen minder elektronen tegelijk door een klein ijzerdraadje dan bij een dik draadje en dan gaat het lampje minder fel branden. Bij een dikke tuinslang kan het water sneller eruit en er komt meer water tegelijkertijd naar buiten. Iedereen die daar was moest een serie-, parallel- en een wisselschakeling maken met twee stukjes hout zes punaises, zes paperclips, vijf gekleurde kabels en twee bronkabels. Daarmee moest je een serie-, parallel- en een wisselschakeling maken. Daarvoor gingen we een soort kompas maken. Toen we daarnet waren gingen we Dio-tikkertje doen. Om 15:30 uur gingen we weg. Het was leuk.

Calvin van Stenus groep 6.

Verslag Junior Science Lab plusklas de Springplank Sassenheim

Dit hebben we gedaan:
de proefjes met elektriciteit vonden we erg leuk! We moesten in tweetallen een proefje doen met de serie-schakeling, de parallel-schakkeling en de wissel-schakeling of te wel de hotel-schakkeling, hierover vertelde de mannelijke begeleider. We kregen voor de proefjes een voltagemeter, 3 lampjes met 6 volt en 1 lampje van 9 volt, we kregen er ook nog snoeren bij. En bij de wissel-schakeling kregen we een lampje op een plankje en 2 plankjes met peperclips en punaises en snoertjes en toen moesten we dat zelf in elkaar frutselen. We moesten een schakeling maken die je boven en beneden aan en uit kon doen (de wissel-schakkeling) dat is gelukt! Dat vonden we heel erg leuk en ook een bestwel moeilijk. Op het laatst liet de vrouwelijke begeleidster ons een heel erg verbazingwekkend, leuk, interessant en spannend proefje met vuurwerk zien. Ze leerde ons ook dat er heel veel verschillende kleuren en zouten zijn zoals: keukenzout, magnesium en nog veel meer zouten. Ze deed wat zout op een ijzerstaafje en hield het boven het vuur. Je zag dan per soort zout een verschillende kleur. Bij één soort zout zag je niet alleen een kleur maar ook sterretjes. Die zouten die ze liet zien doen ze ook in echt vuurwerk. Kortom: het was heel erg leuk, interessant en leerzaam!!

Verslag plusklas de Springplank Sassenheim

We vonden het boekje erg leuk en leerzaam, soms was het een beetje moeilijk, maar wel leuk. En de proefjes (in het boekje) waren erg leuk en interessant. De vragen waren leuk om te beantwoorden. Ze waren soms makkelijk en soms wat moeilijker. De illustraties waren erg mooi en interessant. We hebben geen lievelings proefjes want we vinden alles even leuk. We vonden de teksten informatief, maar iets te lang voor ons. Maar de rest wat we hebben gelezen was wel heel erg interessant. We vonden de plaatjes bij de hoofdstukken erg mooi en interessant, sommige hadden we nog nooit gezien! Kortom het was: leuk, interessant en leerzaam!

Verslag Plusklas Anne Frankschool Leiden

Wij (Elina en Juliette) gaan nu wat over de plusklas vertellen.

De plusklas is voor kinderen die slim zijn, maar niet in de Leonardo zitten. De plusklas is uitdagend voor de kinderen die beter zijn in taal en/of rekenen. Wij (Elina en Juliette) zitten in de plusklas taal. Als we niet in de plusklas zaten, was het gewone taal veel te makkelijk voor ons. Bij ons in het plusklasgroepje zitten ook Jelle en Brian (rekenen) en Fleur (taal), en onze plusklasleraar Jan. Wij zijn dit seizoen bezig met het project over Leonardo Da Vinci. We vinden het erg leuk en interessant. We moesten bijvoorbeeld een brug maken zonder plakband of lijm. Jelle en Brian moesten een trebuchet maken (slingerarm om objecten mee af te vuren).

Wat ook leuk is dat we op 13 oktober een gezamenlijk uitje naar Junior Science lab hebben. We hebben sinds kort ook een website: www.af11zeven.doodlekit.com. Het zou leuk zijn als je hem zou bezoeken. Er staat nog niet zoveel op, maar dat komt wel. Elina en Jan zijn de beheerders. We willen op de website zelfgemaakte spelletjes zetten zodat hij nog leuker wordt. Samengevat is de plusklas gezellig, uitdagend, interessant en hopen we er een leuk jaar ervan te maken!

Geschreven door: Elina (10 jaar) en Juliette (9 jaar) uit groep 7.
6 oktober 2011

Verslagje tentoonstelling Leonardoklassen Anne Frankschool

Op twaalf oktober hebben de kinderen uit de twee Leonardoklassen op de Anne Frankschool in Leiden een tentoonstelling gehouden om hun ouders te laten zien waar ze de afgelopen tijd mee bezig zijn geweest. Het thema was Leonardo da Vinci. Er waren verschillende modellen van da Vinci’s camera obscura en zijn brug te zien. Tevens waren er verschillende presentaties en werkstukken gemaakt over Leonardo da Vinci.

Alisha, uit de Leonardo 1 klas, werd erg geïnspireerd door de vlotters van Leonardo da Vinci en is de uitdaging aangegaan om deze werkend te maken. Ze heeft eerst haar ontwerp op schaal uitgetekend en vervolgens een schaalmodel gemaakt. Door het schaal model met eikels te vullen heeft Alisha gekeken welk gewicht haar schaalmodel-vlotter kan dragen. Vervolgens heeft ze aan de hand van afmetingen van het schaalmodel berekend dat haar vlotter in werkelijke afmetingen 27 kilo kan dragen. Alisha zou later best uitvinder of onderzoeker willen worden. Binnenkort gaat ze al iets uitvinden of onderzoeken met de klas.

Ook Merel uit de Leonardo 2 klas heeft enthousiast gewerkt aan het Leonardo da Vinci thema. Ze heeft een mooie presentatie op de computer en een bijbehorend werkstuk gemaakt over da Vinci. Hierin zit bijvoorbeeld een interview met een klasgenoot over da Vinci. Ook heeft Merel net als da Vinci iets uit de natuur bestudeerd en nagetekend: een plant waar ze duidelijk laat zien dat de steel onderaan donkerder van kleur is dan bovenaan, vlakbij de bloem. Het leukste binnen het thema Leonardo da Vinci vond ze gezichten tekenen en de renaissance, waar ze ook meer over hebben geleerd. Merel zou later toch liever juf of danseres worden dan onderzoeker of uitvinder.

 

Verslag 'Mijn leefwereld' Plusklas de Schakel Leiderdorp

We zijn bezig over mijn leefwereld, dat is de wereld om je heen. We leren over hoe water uit de kraan komt en we leren over elektriciteit in je huis. Het was leuk om slootwater te zuiveren. We deden eerst groffe kiezelstenen in een fles, daarna fijne stenen, toen zand en onderin watten. Toen we het water er door deden zag je dat het water veel schoner was, het was bijna drinkbaar. Er zaten nog wel bacteriën in. Vieze dingetjes bleven tussen het zand en de watten zitten. De rest moet je gewoon koken. Met koolstof en chloor maak je het echt schoon. Met microzand blijven de bacteriën plakken, dan zinkt het naar beneden en dan heb je allen helder water over. Dan moet je het nog een keer filteren.

We gingen elkaar lesgeven over water, en wisselden per groepje, wij moesten de kringloop van water tekenen. Iemand had verwarmingsplaatje mee, hij wilde laten zien hoe je het zout uit het water kan halen. Het water verdampte.
We hebben ook over elektriciteit gewerkt, we hebben apparaten uit elkaar gehaald, we zagen wat er in zat. Plus is dat de elektriciteit naar het apparaat gaat en de mindraad is dat de elektriciteit er weer uit gaat. Dat zag ik op het filmpje van schooltv over energie. We hebben een serie-  en een parallelschakeling gemaakt met Brainbox. Dat was heel leuk. Ik ga de Big Ben van K’nex maken, de wijzers van de klok kunnen draaien met een motortje. Aan het eind gaan we de school van je dromen maken.

Van Estela, Julie, Jochem, Joost, Calvin, Tjeerd van de Schakel Leiderdorp.