Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Scholieren presenteren hun onderzoek

Een robot die z’n weg kan vinden door een doolhof en een opdracht kan uitvoeren als hij een bepaalde kleur ziet. Drie leerlingen uit 6-vwo bouwden hem en geven daarover een presentatie op het Wetenschapscongres op 12 juni.

Tientallen inzendingen

Voor de derde keer organiseert de Universiteit Leiden een wetenschappelijk congres voor scholieren. Het is een initiatief van het Aansluitingsprogramma vwo-wo, onderdeel van het ICLON. Ruim honderd leerlingen uit 4-, 5-, en 6-vwo nemen deel aan het congres. Enkele tientallen teams uit heel Nederland zonden hun profielwerkstuk in, met een aanbevelingsbrief van de school, in de hoop dat zij een presentatie mochten geven. Zes teams zijn uitverkoren. Zij krijgen in ieder geval boekenbonnen ter waarde van € 200,-. De beste presentatie wordt beloond met boekenbonnen ter waarde van € 400,-.

Een interne jury van twee medewerkers van het Aansluitingsprogramma / Pre-University College keek bij de voorselectie onder andere naar de wetenschappelijke aanpak, het enthousiasme van de leerlingen en de ideeën voor de presentatie. Verder was een krachtige aanbeveling van belang. De jury had een lastige taak omdat er veel goede voorstellen voor presentaties waren ingestuurd.

De robot die het team van het Comenius College in Capelle aan den IJssel bouwde

Uiteenlopende onderwerpen

De onderwerpen waarover presentaties worden gegeven zijn zeer uiteenlopend: gendergeladen taalgebruik, Mesopotamië, de homo artifex, de groei van tweekleppige schelpdieren, kunstmatig intelligente robots en MRI. Het profielwerkstuk van Rebecca Bol en Christianne van der Krans van het Christelijk Lyceum Delft – het gendergeladen taalgebruik – kreeg al landelijk aandacht in de Volkskrant.

Kunstmatig intelligente robot

Sumerische inscriptie uit het oude Mesopotamië /Bron

Het team dat bestaat uit Michael Bartsch, Bryan van der Maarel en Arjan Scheerhoorn, van het Comenius College in Capelle aan den IJssel is geselecteerd bij de natuurprofielen. De scholieren zochten een onderwerp voor hun profielwerkstuk waarin ze hun toekomstige studies, informatica en werktuigbouwkunde, konden verenigen. Het werd het bouwen van een robot met kunstmatige intelligentie. Bartsch, Van der Maarelen en Scheerhoorn schreven zelf de programma’s. Met een budget van slechts € 100,- wisten ze de robot ook zelf te bouwen. Hij gebruikt sonar om zich door een doolhof te bewegen en een camera om kleuren te registeren. Dit type robot kan het begin zijn van bijvoorbeeld onbemand openbaar vervoer. Connexxion probeerde iets dergelijks in 2005 met een computergestuurde busdienst in Rotterdam. Die moest helaas na vier dagen worden gestaakt na een botsing. Wie weet. De docent die de jongens begeleidde, was in elk geval zo onder de indruk van hun werk dat hij hen stimuleerde zich op te geven voor het Wetenschapscongres.

Mesopotamië

Farah Al-Obaidy en Elena Piët van Gymnasium Haganum uit Den Haag zijn geselecteerd bij de maatschappijprofielen. Zij schreven een profielwerkstuk over twee beschavingen in Mesopotamië: de Sumeriërs en de Arkadiërs. Al-Obaidy werd geïnspireerd door haar Irakese afkomst en het feit dat haar oom geschiedenisdocent was aan de Universiteit van Bagdad. Al-Obaidy ’In Mesopotamië begon de ontwikkeling van onze beschaving. Het is de bron van ons huidige schrift, van wiskunde, sterrenkunde, landbouw, recht en wetgeving en van de beschaving in het algemeen. Toch komt het onderwerp op scholen nauwelijks aan bod.’

Sargon, koning van de Arkadiërs / Bron

Frustratie

Aan het begin van hun onderzoek werden de scholieren gefrustreerd door het feit dat er weinig bronnen te vinden waren, maar drs. T. Krispijn, docent Sumerisch aan het Leiden Institute for Area Studies, School of Middle Eastern Studies, heeft hen geholpen. Ze ontdekten dat de Sumeriërs vanaf ca. 4000 v. Chr. lang dominant waren in Mesopotamië, maar uiteindelijk slachtoffer werden van de wet van de remmende voorsprong. Het gebied werd in 2335 v Chr. overgenomen door de Arkadiërs. De economische omstandigheden speelden daarbij een grote rol. De Sumeriërs hadden een ongetraind leger van dienstplichtigen, terwijl de Arkadiërs een beroepsleger hadden dat hoog opgeleid was. Het leger van de Arkadiërs mocht de veroverde steden plunderen en gepensioneerde militairen kregen een stuk land. De dienstplichtigen van de Sumeriërs kregen niets en waren daardoor ongemotiveerd.

Nuchter

Het Wetenschapscongres begint met een lezing van prof. dr. Bas Haring, die aan de Leidse Universiteit de bijzondere leerstoel ‘Publiek begrip van wetenschap’ bekleedt. Vervolgens worden er workshops aangeboden op het gebied van onderzoek, studiekeuze en carrière in de wetenschap. ’s Middags presenteren de 6-vwo-leerlingen hun profielwerkstuk. Daarna staat er nog een wetenschapsquiz op het programma en tenslotte is er de prijsuitreiking voor de beste presentatie.
Op 12 juni wordt duidelijk wie die prijs heeft gewonnen, maar sommige scholieren blijven daar nuchter onder. Michael Bartsch: ‘We hoeven niet te winnen; we willen gewoon graag iets over ons onderzoek vertellen.’

(9 juni 2009/Karin Robbers)