VN onder druk, maar onmisbaar: hervorming dringt zich op
In de media beeld: Salya Tvia Unsplash
De Verenigde Naties worden regelmatig bekritiseerd en afgeschreven als ineffectief. Toch blijft de organisatie belangrijk voor internationale diplomatie. Volgens emeritus hoogleraar internationaal recht, Nico Schrijver, laat de Algemene Vergadering zien dat hervorming nodig is om die rol ook in de toekomst te behouden, zegt hij in het Parool en Nieuwsuur.
Volgens Schrijver is de VN vooral van waarde omdat alle 193 lidstaten er samenkomen om met elkaar te praten. ‘Het is het enige platform waar de hele wereld samenkomt om met elkaar te praten. Dat moeten we koesteren.’ De bijeenkomst noemt hij de ‘diplomatieke hoogmis van het jaar’, waar landen gevraagd en ongevraagd met elkaar spreken over uiteenlopende onderwerpen, zoals oorlogen, de klimaatcrisis en kunstmatige intelligentie.
Dat de VN nog steeds een plek is waar diplomatieke afspraken tot stand komen, blijkt volgens Schrijver ook uit recente ontwikkelingen. Zo kwam onlangs het Groenland-akkoord tussen de Verenigde Staten en Denemarken tot stand. ‘Het is een opsteker voor de VN-medewerkers dat het akkoord op deze plek is getekend. Het laat zien dat de VN ook staat voor positieve ontwikkelingen.’ Ook de Amerikaanse president Donald Trump, die eerder stevige kritiek uitte op de werkwijze van de VN, maakt jaarlijks gebruik van de Algemene Vergadering als podium voor zijn boodschap. Daarmee onderstreept hij volgens Schrijver het internationale bereik van de bijeenkomst.
Schrijver die in het verleden voor de VN werkzaam was, vindt het hoog tijd voor een hervorming. ‘De VN zat vaker in zwaar weer, maar dit weer is wel héél zwaar.’ Hij meent dat afpakken vetorecht geen optie vormt en dat een minder ingrijpend alternatief is het vetorecht alleen geldig te maken wanneer minstens twee landen het gezamenlijk uitspreken of door bijvoorbeeld grote landen zoals India, Japan, Brazilië en Duitsland een semipermanente zetel zonder vetorecht te geven.