Universiteit Leiden

nl en

Ontwikkeling van Hoger Onderwijs

Toetsen en beoordelen

Toetsbeleid, kwaliteit van toetsen en digitaal toetsen

Toetsing en toetsbeleid staan op dit moment volop in de aandacht binnen universiteiten en hogescholen.

Binnen het nieuwe accreditatiestelsel vormen toetsing en gerealiseerde eindkwalificaties een “hard criterium”. Als het toets- en examenbeleid met een onvoldoende wordt beoordeeld, wordt een opleiding niet geaccrediteerd. Daarom zullen opleidingen de komende jaren toetsplannen en toetsbeleid moeten formuleren. Maar toetsbeleid maakt u in de eerste plaats voor uw eigen opleiding. Toetsbeleid helpt het onderwijs binnen uw opleiding effectief in te richten. Toetsbeleid geeft richting aan het onderwijs. 

Wij hebben ruime ervaring met vraagstukken als: 

  • Hoe zorgen we ervoor dat onze toetsen aansluiten bij onze eindkwalificaties?
  • Hoe ziet een toetsplan eruit?
  • Het faculteitsbestuur wil het aantal herkansingen verkleinen, hoe pakken we dit als opleiding verantwoord aan?
  • Moeten we studenten de mogelijkheid bieden om onvoldoende toetsresultaten te compenseren?
  • Hoe kunnen we door middel van toetsing kwaliteit en rendement verhogen? 

Samen met ons toetsbeleid ontwikkelen

Wij helpen u bij het formuleren van toetsbeleid en toetsplannen. Daarbij staan de praktische en professionele implicaties voor docenten en studenten centraal. Ook voor de uitvoering van het toetsbeleid kunt u bij ons terecht. Denk daarbij aan:

  • Het doorrekenen van effecten van compensatiemaatregelen;
  • Het implementeren van een kwaliteitszorgsysteem voor toetsing (zie ook bij Kwaliteit van toetsen);
  • Het aanbrengen van variatie in toetsvormen, aansluitend bij de eindtermen en onderwijsvormen;
  • Het begeleiden van bijeenkomsten over toetsing om beslissingen te nemen over zaken als cesuur, compensatie en herkansingsperiodes.

Kwaliteitszorg rondom toetsing vraagt veel aandacht van opleidingen.

Bij verantwoord toetsen horen een transparant OER en heldere toetsprocedures, maar uiteraard ook kwalitatief goede toetsen. Nieuwe wetgeving vraagt van de Examencommissie bovendien een grotere rol rondom de kwaliteitsbewaking van toetsing.

Wij hebben ruime ervaring met vraagstukken als:

  • Hoe kunnen we aantonen dat we over een toetssysteem beschikken dat voldoet aan de geldende kwaliteitsnormen?
  • Welke begeleiding heeft de examencommissie nodig om de rol als kwaliteitsbewaker te kunnen waarmaken?
  • Hoe kunnen we toetsing integreren in onze kwaliteitszorg?
  • Hoe bepalen we of een toets van voldoende niveau is?
  • Hoe kunnen we studenten meer inschakelen bij het ontwikkelen en beoordelen van toetsen?

De klant aan het woord

De vraag van het LUMC aan onze afdeling Hoger Onderwijs
Om blijvende verbeteringen in het onderwijs te bewerkstelligen, wilden de opleidingen Geneeskunde en Biomedische wetenschappen de toetsing verbeteren. Er was behoefte aan kwaliteitszorg van alle toetsen, in welke vorm dan ook.

De aanpak
Er is een T(oets)B(oordelings)C(ommissie) van start gegaan. Hierin hebben wij geparticipeerd. Onze afdeling heeft mensen in de TBC geleerd om de toetsen te beoordelen en suggesties voor verbetering te doen. Ook hebben we individuele docenten begeleid bij het nemen van verantwoorde en werkbare beslissingen over hun toetsen.

Het resultaat
Tegenwoordig is het in het LUMC gemeengoed dat toetsing niet alleen iets is van de individuele docent. Het is normaal dat de docenten als collega’s naar elkaars toetsen kijken. Er vindt intervisie op de toetsen plaats en er wordt over de toetsen gediscussieerd

Samen met ons werken aan de kwaliteit van toetsen

Wij helpen u bij het monitoren van de kwaliteit van toetsing en beoordeling. Door kwaliteitscriteria samen met u meetbaar te maken. Door struikelblokken te helpen identificeren. Door toetsen en tentamens te analyseren op kwaliteit. Door docenten te ondersteunen in het formuleren van goede toetsvragen en opdrachten. Denk verder aan:

  • Het implementeren van een samenhangend en extern te verantwoorden kwaliteitszorgsysteem voor toetsing en examinering;
  • Het analyseren van het opleidingsrendement, in relatie tot toetsing en examinering;
  • Het vertalen van eindtermen en leerdoelen naar toetsen;
  • Het verzorgen van toetstrainingen of andere vormen van deskundigheidsbevordering;
  • Het samen met docenten analyseren en verbeteren van bestaande tentamens;
  • Het begeleiden van de Examencommissie in haar rol als kwaliteitsbewaker;
  • Het uit handen nemen van de kwaliteitsanalyse van tentamens (zie ook bij Toets- en tentamenservice).

Direct de kwaliteit van uw toetsen bepalen?

Lees hierover meer bij onze Toets- en tentamenservice.

Digitaal toetsen biedt mogelijkheden om toetsen effectief en efficiënt af te nemen. Docenten hoeven immers (bij meerkeuze tentamens) geen of nauwelijks nakijkwerk te verrichten en (bij open  vragen) geen onleesbare handschriften meer te ontcijferen. En studenten krijgen direct inzicht of ze de studiestof voldoende beheersen.

Met de mogelijkheid om itembanken te vullen met toetsvragen worden daarnaast in de nabije toekomst automatisch tentamens gegenereerd. Er is daarbij slimme software beschikbaar. Bovendien zijn er met digitaal toetsen nieuwe typen toetsvragen mogelijk, zoals rangordening, matching en hot spot vragen. Er kan veel gemakkelijker gebruik worden gemaakt van afbeeldingen, videomateriaal en andere ondersteunende illustraties.

Ook blijkt het maken van een nieuwe, digitale versie van een toets een goed moment om weer eens stil te staan bij de kwaliteit en effectiviteit van de toetsvragen. Kortom: met de toenemende digitale mogelijkheden liggen er nieuwe kansen op toetsgebied! Digitaal toetsen vraagt echter vaak ook een andere onderwijsaanpak, en duidelijke investeringen. 

Wij hebben ervaring met vraagstukken als:

  • Wat zijn de voor- en nadelen van digitaal toetsen, vergeleken met paper-and-pencil afname?
  • Wanneer is het zinvol om over te stappen naar een digitale afname van een tentamen?
  • Is digitaal toetsen ook geschikt voor summatieve doeleinden?
  • Hoe stellen we snel en effectief een toets samen vanuit een digitale itembank?
  • Kun je competenties toetsen door middel van computers?
  • Hoe kunnen we als opleiding digitaal toetsen inzetten als ondersteuning bij onze kwaliteitszorg?

Samen met ons digitaal toetsen

Wij ondersteunen u in de besluitvorming rondom digitaal toetsen. Door voor- en nadelen van digitaal toetsen inzichtelijk te maken. Door de technische, organisatorische en logistieke randvoorwaarden met u in kaart te brengen. Door digitaal toetsen te implementeren als onderdeel van de kwaliteitszorg (zie ook bij Kwaliteit van toetsen). Daarnaast ontwikkelen wij samen met u digitale toetsen. Toetsen die tegelijkertijd kwalitatief goed zijn als die optimaal gebruik maken van de digitale mogelijkheden. Bij voorkeur betrekken we ook studenten actief bij toetsontwikkeling. In onze dienstverlening staan wij nadrukkelijk stil bij de praktische en professionele implicaties voor docenten en studenten.

Denk verder aan:

  • Het begeleiden van pilots rondom digitaal toetsen;
  • Het samen met docenten ontwikkelen van digitale toetsen of toetsversies;
  • Het ondersteunen bij het ontwikkelen van een digitale itembank;
  • Deskundigheidsbevordering rondom (digitaal) toetsen

Meer informatie

Voor meer informatie of een vrijblijvend adviesgesprek: dhr. dr. F.M. (Floris) van Blankenstein