Logo Universiteit Leiden.

nl en

De wondere wereld der microben

Wat kunnen microben en hoe kunnen wij die eigenschappen gebruiken?

Bacteriën blijken in hun gedrag erg op mensen te lijken. Ze eten, slapen, hebben een geheugen en wisselen gegevens uit. Sommigen houden zich bezig met zwemmen, seks of drugs. Samen met schimmels spelen ze een belangrijke rol in ons dagelijks leven. Ze beschermen onze huid, conserveren ons voedsel, produceren stoffen die als geneesmiddel kunnen worden gebruikt, enz.

Van al deze bacteriën zijn we ons doorgaans niet bewust, maar dat geldt niet voor de bacteriën en schimmels die infecties veroorzaken. Die bestrijden we met antibiotica en dat wordt de laatste tijd steeds moeilijker: we horen steeds meer verhalen over toenemende resistentie van zogenaamde ‘superbugs’ die ongevoelig zijn geworden voor deze medicijnen. Onderzoek naar microben is om allerlei redenen belangrijk in de moderne wetenschap.

We kweken bodembacteriën die de bodem verbeteren, andere die de groei van planten bevorderen en weer anderen die planten beschermen tegen ziektes. We bestuderen de samenhang tussen afwijkende conglomeraten van micro-organismen (microbiomen) in het spijsverteringsysteem en ziektes. We bestuderen bijzondere schimmels om granen te veredelen en aan te passen aan nieuwe klimatologische omstandigheden. Er is nog een hele wereld van microscopische organismen om te ontdekken!

De schimmel Fusarium op de wortelharen van een tomatenplant.

Programma van de colleges

  • Bacteriën: wat kunnen ze en hoe gebruiken wij hun eigenschappen (Prof.dr. Ben Lugtenberg)
  • Het Microbioom en (o.a. menselijke) ziektes (Prof.dr. Hauke Smidt)
  • Antibiotica en resistentie: Celwandloze bacteriën, nieuwe antibiotica en het ontstaan van het leven (Dr. Dennis Claessen)
  • Gebruik van microben ten behoeve van land- en tuinbouw (Prof.dr. Ben Lugtenberg)
  • Een dag zonder schimmels is een dag niet geleefd (Prof.dr. Peter J. Punt)
  • Endofyte schimmels voor verhoging van biodiversiteit, voor nieuwe geneesmiddelen en voor plan­tenveredeling (Prof.dr. Ben Lugtenberg)

Prof.dr. Ben Lugtenberg

Prof.dr. Ben Lugtenberg is emeritus-hoogleraar Microbiologie Universiteit Leiden. Zijn groep werkte o. a. aan celwandsynthese en remming daarvan door antibiotica, aan bacteriële celoppervlakken in relatie tot antibioticumgevoeligheid en vaccinatie, aan het verbeteren van de voeding van planten mbv bacteriën, aan het voorkomen van plantenziektes mbv bacteriën, en aan de eigenschappen van microben die in planten leven (zgn endofyten).

Prof.dr. Peter Punt

Prof.dr. Peter J. Punt is bijzonder hoogleraar Industriële Biotechnologie, binnen het Instituut Biologie Leiden vanwege de Stichting Lorentz-van Iterson fonds TNO. Sinds 2015 is Peter wetenschappelijk directeur van Dutch DNA Biotech, een onderzoeksbedrijf gespecialiseerd in filamenteuse schimmels.

Dr. Dennis Claessen

Dr. Dennis Claessen is, naast zijn onderzoek, ook zeer actief in onderwijs als coördinator van de minor ‘Moleculaire Biotechnologie’ en het masterprogramma ‘Molecular Genetics and Biotechnology’. Daarnaast is hij boegbeeld van het Honours onderwijs, en trekker van het Leidse team dat meedoet aan de wereldwijde synthetische biologie competitie iGEM.

Prof.dr. Hauke Smidt

Prof.dr. Hauke Smidt is persoonlijk hoogleraar Microbiële Ecologie aan de Wageningen University & Research. Onderzoek in zijn groep is gebaseerd op het OneHealth principe dat gezondheid van mens, dier en milieu in een geïntegreerde aanpak benaderd. Zijn interesse richt zich met name op samenstelling en functioneren van microbiële gemeenschappen in het spijsverteringsstelsel van mens en dier, en tevens op micro-organismen betrokken bij de schoonmaak van verontreinigde milieus.

6 donderdagen
20, 27 sept;
4, 11, 18 okt; 1 nov
13.15-15.00 uur
Leiden

Hoorcolleges met vragen, discussie.
Thuis ca. 2 uur studeren per bijeenkomst. 

  • Ruim voor aanvang van een college stuurt de docent (via e-mail) een samenvatting van 1 à 4 pagina’s met referenties (meestal in het Engels) naar de deelnemers. Als hij in deze tekst verwijst naar een referentie geeft hij in detail de relevante pagina’s etc. daarin aan.
  • Korte literatuurlijst voor wie verder wil lezen.
  • PDFs van de powerpoints.

Colleges € 195,-
Met HOVO-fan-pas € 21,-

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie