Logo Universiteit Leiden.

nl en
(c) - Marc de Haan

Sublieme relativiteit

Waarom kan niets sneller gaan dan het licht? En waarom lopen bewegende klokken langzamer? Wat zijn zwarte gaten? Wat is donkere energie? In deze korte collegereeks over de relativiteitstheorie laat Sander Bais de HOVO-deelnemers op toegankelijke manier kennismaken met een van de meest baanbrekende en onovertroffen theorieën uit de natuurkunde. De theorie bestaat uit twee onderdelen, de speciale relativiteitstheorie (SRT) en de algemene theorie (ART).
Na een algemeen overzichtscollege besteden we twee colleges aan SRT waarin we ingaan op de notie van ruimtetijd, lichtkegels en causaliteit waarbij ook zaken als de tweelingparadox en de iconische vergelijking E=mc2 de revue passeren. Deze colleges zijn zeer grafisch en geheel vormgegeven in de beeldende taal van ruimtetijd diagrammen.
De laatste drie colleges gaan we in op de ART, een van de radicale keerpunten in ons denken over de natuur en een van de hoogtepunten van de natuurwetenschap. We spreken over zwaartekracht als een manifestatie van een gekromde ruimtetijd en de verregaande conceptuele consequenties die dat voor ons heeft: we leven in een dynamisch uitdijend heelal. We hebben 13.7 miljard jaar van kosmische evolutie achter ons! We gaan kort in op de zeven uiteenlopende voorspellingen die de theorie deed, en die inmiddels allemaal experimenteel bevestigd zijn. 

Opzet van de colleges

  • Algemeen overzicht en inleiding
  • SRT 1: ruimtetijd, lichtsnelheid en causaliteit
  • SRT 2: Lorentzinvariantie, relatie tussen energie en massa
  • ART 1: Gekromde ruimtetijd, Einstein vergelijkingen, zwarte gaten
  • ART 2: Uitdijend  heelal, kosmische achtergrondstraling, vacuüm energie
  • ART voorbij: snaartheorie, en emergente gravitatie?

Docent

Sander Bais is emeritus hoogleraar Theoretische Fysica, Instituut voor Theoretische Fysica, Universiteit van Amsterdam. Als External Faculty Member verbonden aan het Santa Fe Institute for Complexity in de VS.

Website van Sander Bais.

Praktische informatie

6 dins- en donderdagen
8, 10, 15, 17, 22, 24 okt
11.15-13.00 uur
Leiden

Hoorcolleges met projectie van beeldmateriaal.
Thuis 2 à 3 uur de stof van het afgelopen college bestuderen.
De colleges zijn gericht op geïnteresseerde leken maar ook op mensen die al meer zijn ingevoerd.

Sander Bais, De sublieme eenvoud van relativiteit, Amsterdam University Press 2016. ISBN 9789462982789, kosten ca. € 14,-.
PDFs van de powerpoints in zwart/wit.

Colleges € 195,-
Met HOVO-fan-pas € 21,-
Bijkomende kosten: boek.

Aanmelden

Aanmeldingsformulier voor de colleges met digitaal studiemateriaal

Dit is het reguliere aanmeldingsformulier. Ook studenten die reguliere opleidingen volgen aan de Universiteit Leiden (LEI) en medewerkers die momenteel aan de Universiteit Leiden verbonden zijn, kunnen met behulp van dit formulier inschrijven. Het formulier biedt de mogelijkheid te betalen via Ideal, credit card of door middel van een factuur. NB U ontvangt na verzending van het ingevulde formulier een bevestiging, zodat u kunt controleren of de aanmelding is verwerkt.

Aanmeldingsformulier voor veelplegers/grootverbruikers

HOVO-deelnemers kunnen voor € 600,- een HOVO-fan-pas kopen die geldig is voor een half jaar: februari t/m juli en augustus t/m januari. Wie een dergelijke pas bezit kan zich gedurende het half jaar inschrijven voor een sterk gereduceerd tarief. (Zie de cursusbeschrijvingen.) U kunt dit formulier ook gebruiken wanneer u al een geldige HOVO-fan-pas heeft en dus alleen voor de cursus wilt inschrijven.

Aanmeldingsformulier en verzoek om korting

Voor wie in aanmerking wil komen voor de korting van 50% voor mensen met een inkomen rond het sociaal minimum. U dient dit gestandaardiseerde verzoek om korting uit te printen en ingevuld en ondertekend te versturen, vergezeld van kopieën van de gevraagde bewijzen, ten laatste drie weken voor aanvang van de cursus. Op grond van de gevraagde informatie over uw inkomen en vaste lasten besluit HOVO vervolgens of u voor korting in aanmerking komt.
De korting kan slechts gelden voor één collegereeks per semester. Korting op de kosten van excursies, reizen, boeken e.d. is niet mogelijk.
Dit formulier geeft geen mogelijkheid online te betalen: u ontvangt een factuur.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie