Logo Universiteit Leiden.

nl en

Rumphius en de Indische flora

U kunt voor deze colleges nog niet inschrijven.

In het kielzog van de Vereenigde Oostindische Compagnie reizen ook mensen met een buitensporige belangstelling voor botanie af naar de Oost. Georg Everhard Rumphius (1627-1702) is een van die mensen. Op achttienjarige leeftijd verlaat deze botanicus in de dop zijn ouderlijk huis in Hessen uit liefde voor de wetenschap. Na de nodige rampspoed en omzwervingen eindigt hij uiteindelijk op Ambon als soldaat in het Compagnieleger. Hij werkt zich op in de militaire en later civiele rangen tot hij over voldoende vrije tijd beschikt om zich toe te leggen op zijn passie. Daarbij hoopt hij in de voetsporen te treden van Plinius de Oudere en een alomvattende natuurhistorie te schrijven van wat Rumphius de ‘Eijlanden van Water-Indien’ noemt (thans de Indonesische archipel). Dat blijkt een té grote opgave. Het noodlot slaat opnieuw toe en Rumphius verliest zijn zicht. Wel slaagt hij erin om met geleende handen en ogen zijn magnum opus af te ronden: Het Amboinsche Kruid-boek (1741-50), de eerste omvangrijke studie naar de Indische botanie.

In deze collegereeks verkennen we gezamenlijk het Kruidboek en gebruiken we het als venster om ons te verplaatsen naar de plantenwereld en de leef- en denkwereld van Ambon in de zeventiende eeuw. We reizen met de blinde ziener van Ambon als gids door de tuinen, velden en regenwouden van de Indische archipel. Ook zal Rumphius’ denken worden voorzien van een historische, filosofische en etnografische context. Naast hoorcolleges lezen we ook gezamenlijk oorspronkelijk bronmateriaal van Rumphius’ hand, verzameld in een syllabus. De cursus sluiten we af met een bezoek aan de Bijzondere Collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden om het oudste handschrift van het Kruidboek te bezichtigen.

Groeijend Nest, afbeelding uit 'Het Amboinsche Kruid-boek' (1741-50

Opzet van de colleges

  1. Rumphius, Ambon en de VOC
  2. Specerijenhandel en koloniale twisten
  3. Medicinale planten en traditionele geneesleer
  4. Economische botanie van het leven op Ambon
  5. Rumphius’ rariteiten uit het regenwoud
  6. De Ambonese wildernis
  7. Bezoek aan de bijzondere collecties

7 bijeenkomsten
feb, mrt 2021

tijden nog onbekend

De opnames van de colleges komen steeds beschikbaar 3 dagen na de bijeenkomst. Tot het einde van het semester kunt u ze bekijken op een tijd die u uitkomt.

Hoorcolleges met vragen, discussie.

Wie de colleges digitaal volgt, krijgt een link naar de opnames van de live bijeenkomsten. De opnames kunnen niet worden gedownload. U kunt ze wel meermalen bekijken.

Thuis gemiddeld 1 tot 2 uur studeren per bijeenkomst.

Studiemateriaal

Syllabus.
Powerpoints na afloop van de colleges.
Literatuurlijst voor wie verder wil lezen.

Docent

Norbert Peeters (MA) studeerde archeologie en filosofie aan de Universiteit Leiden. Samen met oud-hoogleraar Wouter Oudemans schreef hij Plantaardig - Vegetatieve Filosofie (2014). Zijn debuut, Botanische revolutie: de plantenleer van Charles Darwin (2016), haalde de shortlist van de Jan Wolkers Prijs 2016. Met Tessa van Dijk stelde hij de essaybundel Darwins engelen: vrouwelijke geleerden in de tijd van Charles Darwin (2018) samen. Onlangs verscheen zijn laatste boek: Rumphius’ Kruidboek: verhalen uit de Ambonese flora (2020).

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.