Logo Universiteit Leiden.

nl en

Oorsprong en evolutie van ons heelal: nieuwe vergezichten

Astronomie is in hoge mate een waarnemingsgedreven wetenschap. Het onderzoek is een prominent voorbeeld van de wetenschap-technologie-spiraal die ooit werd geïntroduceerd door de vooraanstaande Nederlandse fysicus Hendrik Casimir: wetenschappelijke vraagstelling drijft technologische innovaties en vice versa. Proeve hiervan is de grensverleggende sensortechnologie die is toegepast in de Europese Planck-satelliet, voor de precieze meting van minuscule temperatuurfluctuaties in de hemelverdeling van de kosmische microgolfachtergrondstraling. De resultaten van deze metingen hebben onder andere de nauwkeurigste bepaling van de leeftijd van ons heelal opgeleverd: 13,799 plusminus 0,021 miljard jaar! De hoge mate van uniformiteit en homogeniteit van de kosmische microgolfstraling vormt een belangrijke basis onder ons huidige model voor de oorsprong en evolutie van ons heelal: de hete oerknal. Dankzij deze oerknal vormt ons heelal een verbazingwekkende eenheid, met overal dezelfde natuurwetten die ons in staat stellen het heelal te onderzoeken en zijn geschiedenis te ontrafelen.
In dit college zullen we de huidige stand van onze kennis hierover behandelen en de belangrijkste openstaande problemen duiden. Onderdeel hiervan vormt ook de beschrijving van de wetenschappelijke doelstellingen van unieke observatoria die nu in voorbereiding zijn, zowel op de grond als in de ruimte. Deze observatoria gaan de belangrijkste kosmische boodschappers waarnemen: elektromagnetische straling, kosmische deeltjesstraling en zwaartekrachtgolven. Tijdens het college zal eveneens aandacht worden besteed aan de relevantie van alternatieve zwaartekrachttheorieën waarmee wetenschappers de veronderstelde aanwezigheid van donkere materie in het heelal proberen te verklaren.

Zwaartekrachtgolven waargenomen door LIGO en Virgo bij botsing van neutronensterren.

Johan Bleeker was tot 2004 directeur van het SRON-Nederlands Instituut voor Ruimteonderzoek en tot 2007 hoogleraar ruimteonderzoek aan de Universiteit Utrecht. Hij is in die periode o.a. sterk betrokken geweest bij initiatieven voor en de ontwikkeling van een aantal grote internationale ruimteprojecten op het gebied van de röntgensterrenkunde. Hij vervult(de) vele advies- en bestuursfuncties in het mondiale ruimteonderzoek en ontving een aantal internationale onderscheidingen. Hij is lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) sinds 1988

Ed van den Heuvel deed baanbrekend onderzoek aan het ontstaan van neutronensterren en zwarte gaten en ontving hiervoor onder meer de Spinozaprijs in 1995 en een aantal internationale onderscheidingen. Hij vervulde bestuursfuncties in de Nederlandse en Europese sterrenkunde en ruimtewetenschappen. Hij was mede oprichter van het Artis Planetarium. Hij is lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW)  sinds 1982.

10 maandagen
24 sept; 1, 8, 15, 22,
29 okt; 5, 12, 19, 26 nov
13.15-15.00 uur
Leiden

Hoorcolleges met vragen, discussie.
Thuis ca. 3 uur studeren per bijeenkomst.
VWO (exact), HBO of universitaire opleiding en enige basiskennis van infinitesimaalrekening is aan te bevelen. Een goede (passieve) beheersing van de Engelse taal is noodzakelijk.

  • Ed van den Heuvel: De Wonderbaarlijke Eenheid van het Heelal, Prometheus, Amsterdam, 2017. ISBN: 9789044634051, € 24,99.
  • Korte literatuurlijst voor wie verder wil lezen.
  • PDFs van de powerpoints.

Colleges € 325,-
Met HOVO-fan-pas € 35,-

Aanmelden

Aanmeldingsformulier voor de colleges

Dit is het reguliere aanmeldingsformulier. Ook studenten die reguliere opleidingen volgen aan de Universiteit Leiden (LEI) en medewerkers die momenteel aan de Universiteit Leiden verbonden zijn, kunnen met behulp van dit formulier inschrijven. Het formulier biedt de mogelijkheid te betalen via Ideal, credit card of door middel van een factuur. NB U ontvangt na verzending van het ingevulde formulier een bevestiging, zodat u kunt controleren of de aanmelding is verwerkt.

Aanmeldingsformulier voor veelplegers/grootverbruikers

HOVO-deelnemers kunnen voor € 600,- een HOVO-fan-pas kopen die geldig is voor een half jaar: februari t/m juli en augustus t/m januari. Wie een dergelijke pas bezit kan zich gedurende het half jaar inschrijven voor een sterk gereduceerd tarief. (Zie de cursusbeschrijvingen.) U kunt dit formulier ook gebruiken wanneer u al een geldige HOVO-fan-pas heeft en dus alleen voor de cursus wilt inschrijven.

Aanmeldingsformulier en verzoek om korting

Voor wie in aanmerking wil komen voor de korting van 50% voor mensen met een inkomen rond het sociaal minimum. U dient dit gestandaardiseerde verzoek om korting uit te printen en ingevuld en ondertekend te versturen, vergezeld van kopieën van de gevraagde bewijzen, ten laatste drie weken voor aanvang van de cursus. Op grond van de gevraagde informatie over uw inkomen en vaste lasten besluit HOVO vervolgens of u voor korting in aanmerking komt.
De korting kan slechts gelden voor één collegereeks per semester. Korting op de kosten van excursies, reizen, boeken e.d. is niet mogelijk.
Dit formulier geeft geen mogelijkheid online te betalen: u ontvangt een factuur.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie