Logo Universiteit Leiden.

nl en
(c) - Marc de Haan

Lorentz: gevierd fysicus, geboren verzoener

Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928) is, met Christiaan Huygens, Nederlands grootste natuurkundige. Geboren in Arnhem, in welke stad hij in splendid isolation het elektron bedacht, werd hij op 24-jarige leeftijd in Leiden hoogleraar theoretische natuurkunde. Na zijn Nobelprijs van 1902 groeide Lorentz uit tot internationale coryfee. Zijn elektronentheorie stond op gelijke hoogte met Einsteins relativiteitstheorie. Met zijn diepe inzicht, innemende karakter, tact en talenkennis was Lorentz de ideale voorzitter van de wereldberoemde Solvay Raden in Brussel. Diezelfde gaven benutte hij in en na de wereldoorlog als onvermoeibaar verzoener. Lorentz, begenadigd popularisator, was getuige van de revolutionaire overgang van klassieke naar moderne natuurkunde. Als voorzitter van de Zuiderzeecommissie rekende hij persoonlijk de loop van de Afsluitdijk uit. En in de internationale commissie voor intellectuele samenwerking, voorloper van UNESCO, diende hij de wereldvrede. Lorentz. Gevierd fysicus, verzoener, levend kunstwerk – de laatste aanduiding is van Einstein – brengt een groots en rijk leven op toegankelijke wijze in beeld. Een leven dat eindigde met een meer dan indrukwekkende uitvaart in Haarlem, als ware het een staatsbegrafenis.

Hendrik Antoon Lorentz in zijn studeerkamer op Hooigracht 48 (Bron: Noord-Hollands Archief)

Opzet van de colleges

  • Arnhemse jeugd
  • Proefschrift en benoeming te Leiden
  • Elektronentheorie
  • Lorentz als voordrachtskunstenaar
  • Solvay Raden, relativiteit en het quantum
  • Lorentz’ maatschappelijke activiteiten
  • Lorentz als verzoener

7 woensdagen
12, 19, 26 feb,
4, 11, 18, 25 mrt
15.15-17.00 uur
Leiden

Werkvorm

Hoorcolleges met vragen en discussie.
Thuis ca. 2 uur voorbereiden per bijeenkomst.
In de helft van de colleges gaat de docent uit van kennis van wis- en natuurkunde op middelbare schoolniveau. Maar in het algemeen zijn colleges bedoeld voor een breed publiek dat wetenschapsbijlages van kwaliteitskranten ter hand neemt.

Studiemateriaal

Frits Berends en Dirk van Delft, Lorentz, gevierd fysicus, geboren verzoener, Prometheus, 2019. ISBN 9789044642667, kosten € 30,-
Korte literatuurlijst.
Powerpoints na afloop van het betreffende college.

Colleges € 234,50
Met HOVO-fan-pas € 24,50
Bijkomende kosten: het boek van Berends en Van Delft.

Docent

Dirk van Delft (1951) is oud-directeur van Rijksmuseum Boerhaave en emeritus-hoogleraar Materieel Erfgoed van de Natuurwetenschappen, Universiteit Leiden. Hij studeerde natuurkunde in Leiden. Hij werkte als docent, was chef redactie wetenschappen bij NRC Handelsblad en directeur van Rijksmuseum Boerhaave. Hij promoveerde in 2005 op het proefschrift Heike Kamerlingh Onnes. Een biografie. Dat jaar won hij de NWO-Eurekaprijs voor wetenschapscommunicatie. Sinds 2008 is hij bijzonder hoogleraar materieel erfgoed van de natuurwetenschappen aan de Universiteit Leiden. Zijn laatste boek Beelden zonder weerga (coauteur Ton van Helvoort) gaat over de geschiedenis van de elektronenmicroscoop. Op dit moment werk hij samen met Frits Berend aan een biografie over H.A. Lorentz. 

Aanmelden

Aanmeldingsformulier voor de colleges met digitaal studiemateriaal

Dit is het reguliere aanmeldingsformulier. Ook studenten die reguliere opleidingen volgen aan de Universiteit Leiden (LEI) en medewerkers die momenteel aan de Universiteit Leiden verbonden zijn, kunnen met behulp van dit formulier inschrijven. Zij krijgen automatisch 50 % korting.

Het formulier biedt de mogelijkheid te betalen via Ideal, credit card of door middel van een factuur. NB U ontvangt na verzending van het ingevulde formulier een bevestiging, zodat u kunt controleren of de aanmelding is verwerkt.

Aanmeldingsformulier voor veelplegers/grootverbruikers (HOVO-fan-pas)

HOVO-deelnemers kunnen voor € 600,- een HOVO-fan-pas kopen die geldig is voor een half jaar: februari t/m juli en augustus t/m januari. Wie een dergelijke pas bezit kan zich gedurende het half jaar inschrijven voor een sterk gereduceerd tarief. (Zie de cursusbeschrijvingen.) U kunt dit formulier ook gebruiken wanneer u al een geldige HOVO-fan-pas heeft en dus alleen voor de cursus wilt inschrijven.

Aanmeldingsformulier en verzoek om korting

Voor wie in aanmerking wil komen voor de korting van 50% voor mensen met een inkomen rond het sociaal minimum. U dient dit gestandaardiseerde verzoek om korting uit te printen en ingevuld en ondertekend te versturen, vergezeld van kopieën van de gevraagde bewijzen, ten laatste drie weken voor aanvang van de cursus. Op grond van de gevraagde informatie over uw inkomen en vaste lasten besluit HOVO vervolgens of u voor korting in aanmerking komt.
De korting kan slechts gelden voor één collegereeks per semester. Korting op de kosten van excursies, reizen, boeken e.d. is niet mogelijk.
Dit formulier geeft geen mogelijkheid online te betalen: u ontvangt een factuur.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie