Logo Universiteit Leiden.

nl en

Leven in zee

Inleiding in de Mariene Biologie

Zeeën en oceanen bedekken bijna driekwart van het oppervlak van onze blauwe planeet. Elke druppel van de in totaal 1370 miljoen km3 zeewater bevat levende wezens: bacteriën, planten en dieren. De mariene biologie bestudeert deze organismen afzonderlijk, in interactie met elkaar en in interactie met hun fysische en chemische omgeving. Met recht een ‘mer à boire’.

Het leven is 4 miljard jaar geleden in zee begonnen en nog steeds leven er vertegenwoordigers van alle taxonomische groepen organismen. Mariene processen houden het leven op onze planeet in stand. Kennis over het leven in zee is dringend noodzakelijk nu de mens door zijn explosieve bevolkingsgroei en technologische ontwikkeling in staat blijkt te zijn die processen fundamenteel te beïnvloeden.

Om het functioneren van mariene organismen in mariene ecosystemen te kunnen begrijpen, dienen we niet alleen de eigenschappen en verspreiding van de belangrijkste organismen in ruimte en tijd te kennen, maar we moeten ook de oorzaken van de verspreiding weten. We verdiepen ons in plankton, nekton en benthos; maken kennis met de belangrijkste basale processen en verspreidingsmechanismen, en leren over aanpassingen aan condities die het mariene milieu kenmerken. Specifieke onderwerpen als zwemmen, duiken, symbiose, luminescentie en diepzee-, getijden- en koraalrif-ecologie komen aan bod.

Filterende mosselen.

John J. Videler (Heerlen, 1941) is emeritus hoogleraar aan de universiteiten van Leiden en Groningen. Hij bekleedde drie academische posities: Bijzonder hoogleraar Evolutionaire Mechanica (Leiden), Leonardo da Vinci Professor in de Mariene Zoölogie (Groningen) en hoogleraar Bionica (Groningen).

Hij is auteur van 7 boeken:

  • Fish Swimming (Chapman & Hall, London, 1996 )
  • Bidden voor de Kost, (Backhuys, Leiden, 1997)
  • Avian Flight (Oxford University Press, Oxford, 2006)
  • Bionica, leren van de natuur (Atlas, Amsterdam, 2010)
  • Hoe vogels vliegen (Atlas, Amsterdam, 2012)
  • Leren van de Natuur (Amazon, 2015)
  • Vliegkunst in de natuur (Amazon, 2018)

en van 134 wetenschappelijke publicaties in boeken en tijdschriften.

Hij studeerde biologie aan de Universiteit van Amsterdam en promoveerde in Groningen, bij de etholoog G.P. Baerends, op een proefschrift over de vorm en functie van het zwemapparaat van vissen. Als leider van de werkgroep Marine Zoölogie leidde hij onderzoek naar o.a. het boren en graven van zeeslakken en kreeften en naar zwemprestaties van roeipootkreeften, vissen, dolfijnen, kikkers en mensen. Daarbij werden interacties tussen dieren en water voor het eerst zichtbaar gemaakt en gekwantificeerd. Op koraalriffen onderzochten zijn promovendi o.a. het gedrag en de energiehuishouding van grazende vissen.

Onderzoek naar het gedrag en de energiebalans van torenvalken vormde de aanleiding voor bestudering van de biomechanica van het vliegen van vogels. Hij toonde aan dat handvleugels van vogels liftkrachten genereren door het opwekken van een voorrandwervel terwijl armvleugels werken als klassieke vliegtuigvleugels.

John Videler heeft meer dan 40 jaar onderwijservaring en behoorde bij verkiezingen door studenten steeds bij de beste docenten. Hij verzorgde meer dan 25 jaar lang de colleges ‘Overzicht van het Dierenrijk’ voor alle biologiestudenten en ‘Marine Zoology’ voor mariene biologen in opleiding in Groningen. Veertien biologen zijn bij hem gepromoveerd.

Duikend onderwees hij de biologie van het leven onder water tijdens jaarlijkse excursies naar Mediterrane rotskusten en begeleidde hij promovendi op Bonaire en in het Eritrese deel van de Rode Zee.

6 dinsdagen
18, 25 sept;
2, 9, 16, 23 okt
13.15-15.00 uur
Leiden

Hoorcolleges met vragen, discussie.
Thuis lezen ca. 6 uur per bijeenkomst. 

  • Syllabus.
  • Korte literatuurlijst voor wie verder wil lezen.
  • PDFs van de powerpoints.

Colleges € 195,-
Met HOVO-fan-pas € 21,-
Studiemateriaal op papier € 19,-

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie