Logo Universiteit Leiden.

nl en
(c) - Marc de Haan

Het sublieme in literatuur, filosofie en muziek

‘Het sublieme is de weerklank van grootheid van geest’, zegt Longinus in Het sublieme. Deze antieke denker legt uit hoe het komt dat wij soms zo diep ontroerd raken en overweldigd worden door geniale schrijvers als Homerus, Plato en Sappho. In de moderne tijd ontwikkelde het sublieme zich tot een belangrijk filosofisch begrip, dat verwijst naar een onbevattelijke grootsheid, die een mens bijvoorbeeld kan ervaren in een overweldigend berglandschap. Filosofen als Edmund Burke en Immanuel Kant schreven over het sublieme, terwijl Caspar David Friedrich en William Turner het sublieme in hun schilderijen tot uitdrukking brachten. Daarbij streven deze schilders naar kunst waarin de natuur als een onbeheerste, angstaanjagende kracht de toeschouwers overweldigt en de soms onpeilbare zielenroerselen van geportretteerden hen aantrekken en afstoten. In deze collegereeks volgen we de geschiedenis van het sublieme van de oudheid tot de 19e eeuw. Bijzondere aandacht zal uitgaan naar het sublieme in dichtkunst, schilderkunst en muziek, zoals in Schuberts Winterreise (met teksten van Wilhelm Müller) en Het vlot van de Medusa van Géricault.

Casper David Friedrich, De IJszee 1923/24, Hamburg Kunsthalle (Bron: Wikimedia)

Opzet van de colleges

  • Het sublieme volgens Longinus (De Jonge)
  • Filosofie: Kant en Burke (Krul)
  • Literatuur van de 19de eeuw: Goethe, Hölderlin, Heine, Eichendorff (Visser)
  • Beeldende kunst van de 19de eeuw: Friedrich, Turner, Géricault (Nieuwenhuisen)
  • Muziek van de 19de en 20ste eeuw: Schubert, Mahler, Wagner, Schönberg (Van Hoytema)
  • Terugblik: het sublieme van Longinus tot Richard Strauss (De Jonge)

Docenten

Casper de Jonge is universitair docent Griekse taal- en letterkunde, Universiteit Leiden.

Pagina van Casper de Jonge op de website van de Universiteit Leiden.

Wessel Krul is hoogleraar Moderne kunst- en cultuurgeschiedenis, Rijksuniversiteit Groningen.

Pagina van Wessel Krul op de webiste van de Rijksuniversiteit Groningen.

Anthonya Visser is hoogleraar Moderne Europese Literatuur en Cultuur, in het bijzonder de Duitse en wetenschappelijk directeur LUCAS, Universiteit Leiden.

Pagina van Anthonya Visser op de website van de Universiteit Leiden.

Kathleen Nieuwenhuisen is kunst- en cultuurhistoricus en doceert sinds 1998 aan diverse universiteiten en Hovo-instellingen. In 2013 richt zij haar bureau art+context in Amsterdam op. Website van Kathleen Nieuwenhuisen.

Website van Kathleen Nieuwenhuisen.

Aukelien van Hoytema studeerde piano en musicologie. Ze studeerde af op de onbekende opera’s van Schubert. Ze was verbonden aan radio-omroepen en diverse orkesten en concertzalen.

Website van Aukelien van Hoytema.

Praktische informatie

6 donder- en dinsdagen
9, 14, 16, 21,
23, 28 jan 2020
13.15-15.00 uur
Leiden

Hoorcolleges met vragen, discussie.
Thuis een paar uur studeren per bijeenkomst.

Voor aanvang van het college lezen: Longinus, Het sublieme, vertaald door Michiel Op de Coul, Groningen, Historische Uitgeverij, 2000. ISBN 9789065540508, kosten € 7,90.
Aanbevolen: W. E. Krul (Ed.), vertaling: Edmund Burke, Een filosofisch onderzoek naar de oorsprong van onze denkbeelden over het sublieme en het schone, Groningen, Historische Uitgeverij, 2004. ISBN 9789065540447, kosten € 22,50.
Literatuurlijst.

Colleges € 195,-
Met HOVO-pas € 21,-
Bijkomende kosten: boek van Longinus en evt. boek van Burke, via HOVO t.z.t. te bestellen.

Aanmelden

Aanmeldingsformulier voor de colleges met digitaal studiemateriaal

Dit is het reguliere aanmeldingsformulier. Ook studenten die reguliere opleidingen volgen aan de Universiteit Leiden (LEI) en medewerkers die momenteel aan de Universiteit Leiden verbonden zijn, kunnen met behulp van dit formulier inschrijven. Het formulier biedt de mogelijkheid te betalen via Ideal, credit card of door middel van een factuur. NB U ontvangt na verzending van het ingevulde formulier een bevestiging, zodat u kunt controleren of de aanmelding is verwerkt.

Aanmeldingsformulier voor veelplegers/grootverbruikers

HOVO-deelnemers kunnen voor € 600,- een HOVO-fan-pas kopen die geldig is voor een half jaar: februari t/m juli en augustus t/m januari. Wie een dergelijke pas bezit kan zich gedurende het half jaar inschrijven voor een sterk gereduceerd tarief. (Zie de cursusbeschrijvingen.) U kunt dit formulier ook gebruiken wanneer u al een geldige HOVO-fan-pas heeft en dus alleen voor de cursus wilt inschrijven.

Aanmeldingsformulier en verzoek om korting

Voor wie in aanmerking wil komen voor de korting van 50% voor mensen met een inkomen rond het sociaal minimum. U dient dit gestandaardiseerde verzoek om korting uit te printen en ingevuld en ondertekend te versturen, vergezeld van kopieën van de gevraagde bewijzen, ten laatste drie weken voor aanvang van de cursus. Op grond van de gevraagde informatie over uw inkomen en vaste lasten besluit HOVO vervolgens of u voor korting in aanmerking komt.
De korting kan slechts gelden voor één collegereeks per semester. Korting op de kosten van excursies, reizen, boeken e.d. is niet mogelijk.
Dit formulier geeft geen mogelijkheid online te betalen: u ontvangt een factuur.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie