Logo Universiteit Leiden.

nl en

De nieuwe wereld

Het futurisme in Europa

Als Umberto Boccioni op 16 augustus 1916 tijdens de mobilisatie door een val van zijn paard sterft, is hij 33  jaar. Daarmee verliest de Italiaanse beweging van het futurisme zijn belangrijkste kunstenaar. Maar zijn tragische dood is er wel één volgens het futuristische boekje: snel en in de oorlog.

In 1909 wordt het futurisme in Italië als literaire beweging geboren. Maar al gauw slaan haar radicale opvattingen aan bij kunstenaars die naar vernieuwing snakken. Als artistieke avant-garde beweging verklaart het futurisme de oorlog aan de traditie. Haar aanhangers streven naar een nieuwe esthetiek die de dynamiek van de moderne samenleving tot uiting brengt.

Futuristen verheerlijken nieuwe technische uitvindingen als treinen, trams,  auto’s en film, maar ook de industrialisering van de samenleving en groeiende metropolen. Dit uiten zij in de verbeelding van beweging, snelheid en geluid in hun kunst, gebouwen, interieurs, kleding, theater, film en reclame. Futurisme is een levenshouding. En een invloedrijke. Dat hebben we geweten.

Luigi Russolo, De opstand, 1911 (bron: Wikipedia)

Expositie

De collegereeks De nieuwe wereld sluit aan bij de tentoonstelling Het futurisme & Europa die van 29 april tot 3 september 2023 in het Kröller-Müller museum wordt gehouden. In beide staat recent onderzoek over de dwarsverbanden tussen het futurisme en de overige Europese avant-garde bewegingen, zoals De Stijl, Bauhaus, Esprit Nouveau en het Russische constructivisme, centraal.

  • Het futuristisch manifest - Bart Vieveen
  • Futurisme in de literatuur - Bart Vieveen
  • Futurisme in film en theater - Bart Vieveen
  • De doorwerking van het futurisme - Bart Vieveen
  • Geluidskunst - Laetitia Smit
  • Het futurisme in Italië: beeldende kunst - Kathleen Nieuwenhuisen
  • Het futurisme in Europa. Dwarsverbanden binnen de avant-garde: beeldende kunst - Kathleen Nieuwenhuisen

Twee studiedagen
op dinsdagen
18 en 25 april
10.15-16.00 uur (5 maal drie kwartier college, koffie-, thee- en lunchpauze)

Rondleiding op dinsdag 2 mei
Tijd nader te bepalen.

Hoorcolleges met beeldprojectie en geluidsvoorbeelden.
Gelegenheid tot het stellen van vragen.

Rondleiding in groepen van max. 15 personen, ondersteund door een fluistersysteem.

Thuis studeren is niet noodzakelijk, maar de docenten zullen u er met studiemateriaal wel toe stimuleren.

Studiemateriaal

Teksten en links naar beeldmateriaal op internet.
Literatuurlijst.

Colleges en studiemateriaal € 235 (incl. koffie/thee)

Docenten

Dr. Bart Vieveen promoveerde in de film- en literatuurwetenschap en is na zijn afscheid als rector/bestuurder van het Stedelijk Gymnasium werkzaam als auteur, docent, regisseur en dramaturg.

Dr. Kathleen Nieuwenhuisen is kunst- en cultuurhistoricus en doceert sinds 1998 aan diverse universiteiten en HOVO-instellingen. In 2013 richt zij haar bureau art+context in Amsterdam op waarvoor zij óók cursussen en rondleidingen geeft.

Meer lezen op de website van Kathleen Nieuwenhuisen.

Drs. Laetitia Smit is kunsthistorica, oud-docent Academie van Beeldende Kunsten, Willem de Kooning, Rotterdam. Zij is mede-auteur van Beeldtaal, Boom 2023 (2010).

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.