Logo Universiteit Leiden.

nl en

De Spaanse burgeroorlog

Geen burgeroorlog in de twintigste eeuw heeft zo tot de verbeelding gesproken als de Spaanse Burgeroorlog. Slechts vijf jaren na het uitroepen van de Tweede Republiek, die bij grote delen van de bevolking veel enthousiame had opgeroepen, vond in juli 1936 een militaire coup plaats die in een burgeroorlog uitmondde. Die is lang voorgesteld als een strijd tussen ‘kampen’: links tegen rechts, de a- of zelfs anti-religieuzen tegen de katholieke kerk, militairen en politie tegen ‘het volk’. Dat is een karikatuur. Links was en bleef hopeloos verdeeld. Aan de kant van de katholieke opstandelingen vochten ook Marokkaanse moslims en anti-katholieke nazi’s, terwijl katholieke Basken de kant van de Republiek kozen. Wanneer leger en politie niet zo verdeeld waren geweest, zou hun coup vrijwel zeker direct ‘succesvol’ zijn geweest. Toen de oorlog begon, was Spanje een labyrint van partijen, bewegingen en groepen die alle denkbare ideologieën aanhingen. De situatie werd nog complexer doordat de strijd een internationale dimensie kreeg. De Republiek ontving vooral steun van de Sovjet-Unie en de Internationale Brigades, de opstandelingen vooral van Italië, Duitsland en Portugal. Die steun ging vaak gepaard met inmenging in de Spaanse politiek. Bestudering van de Spaanse Burgeroorlog biedt zo de mogelijkheid om in een concrete, op zichzelf al zeer interessante casus de tegenstellingen en ideologieen te bestuderen die de geschiedenis van Europa in de eerst helft van de twintigste eeuw vormgaven. Aan het einde van de strijd waren de verhoudingen duidelijk. Er waren winnaars en verliezers en dat zou decennia zo blijven.

Nationalistische poster uit het Spanje rond de Spaanse burgeroorlog, 1936-39 (bron: reddit)

Onderwerpen per colleges

  1. De lange-termijn achtergronden: het ontstaan van twee Spanjes?
  2. De komst van de Tweede Republiek en de voornaamste problemen waarmee zij kampte
  3. Geschiedenis van de Tweede Republiek. Het Spaanse labyrinth: een overzicht van de vele partijen, bewegingen en groepen
  4. Van conflicten tot coup tot burgeroorlog 
  5. Het ‘rechtse’ kamp: eenheid in verscheidenheid vóór en tijdens de oorlog
  6. Het ‘linkse’ kamp: verscheidenheid en verdeeldheid vóór en tijdens de oorlog
  7. Buitenlandse inmenging: een voorspel van de Tweede Wereldoorlog? 
  8. Gevolgen: het Franco regime

4 donderdagen
oktober: 6, 13, 20, 27
10.15-12.00 uur en 13.15-15.00 uur
(De collegereeks telt dus totaal 4 maal 4 college-uren.)
Leiden

Werkvorm

Hoorcolleges met gelegenheid tot het stellen van vragen.
Wie zich serieus wil voorbereiden leest 30 tot 40 pagina's per college in een boek naar keuze, uit de literatuurlijst.
Bij de te bestuderen literatuur zijn veel teksten in het Engels.

Studiemateriaal

Studieboek naar keuze. U vindt hier een uitgebreide literatuurlijst. De met * gemerkte boeken kunnen dienen als studieboek.

U ontvangt bij de colleges te zijner tijd extra ondersteuned materiaal in de vorm van pdfs met bijvoorbeeld kaarten, statistieken, schema’s, namen en dergelijke.

Powerpoint wordt niet gebruikt. 

Colleges € 286,-
(incl. koffie/thee)
De studieboeken naar keuze schaft u aan in de boekhandel of via internet.

Docent

Prof. dr. Peer Vries studeerde economische en sociale geschiedenis in Leiden, waar hij ook promoveerde en doceerde alvorens naar Wenen te verhuizen waar hij van 2007 tot 2016 hoogleraar economische geschiedenis was. Hij houdt zich al sinds de jaren zeventig bezig met de geschiedenis van de Spaanse Burgeroorlog en van Spanje onder Franco.

>De persoonlijke website van Peer Vries.
>Peer Vries op de website van de Universiteit Wenen.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.