Logo Universiteit Leiden.

nl en

De unieke stad, massatoerisme en stedenbouw

Hoe bouwt toerisme de stad?

Elke stad is uniek als je de toeristenfolders en stadsgidsen gelooft. De stad maakt door het massatoerisme een eigen ruimtelijke ontwikkeling door dat zelden expliciet in beeld komt. Dit college brengt daar verandering in door frappante voorbeelden van unieke steden uit de 19e en 20e eeuw te tonen die het massatoerisme omarmen en er in enkele gevallen ook mee worstelen, steeds meer zelfs. Het gaat er in dit college om hoe het massatoerisme de stad historisch vormgegeven heeft in fysieke zin (stedenbouw). 

Massatoerisme aan de Elbe in Hamburg. Foto: Paul Kurstjens

Opzet van de colleges

  • Maakbaar toerisme. We beginnen met een introductie over massatoerisme; wat is dat, welke partijen zijn er in dit veld actief en hoe wordt er met data en beelden omgegaan. Een frappant voorbeeld van het laatstgenoemde is de wijze waarop Mussolini Rome tot toeristische attractie heeft gemaakt, maar ook de stadspromotie voor de Olympische Spelen van Barcelona droeg daartoe bij.
  • Organische planning. Dan gaan we naar Londen dat in de 19e eeuw op een organische wijze groeide door een innig samenspel tussen spoorwegen en expo’s met het Crystal Palace als unieke stadsvormer.
  • Zicht op zee. In Oostende doet koning Leopold II een ambitieuze poging om de badplaats te verheffen tot de koningin der badsteden. Dat is hem tot op zekere hoogte gelukt.
  • Centrum en periferie. Wereldexpo’s, die een bekend uithangbord zijn, zetten de stad even op zijn kop om daarna blijvend te genieten van de stedenbouwkundige verbeteringen die ze met zich meebrachten (of niet). Dat laten we zien voor de expo’s in Parijs en Brussel.
  • Nieuwe economie. Met grote ambitie en met gebruikmaking van het historisch erfgoed maar op een geheel ander schaalniveau en met heel andere ruimtelijke middelen wordt het Ruhrgebied als unieke metropool in de toeristische markt gezet. Steenkool en ijzer hebben plaatsgemaakt voor events en cappuccino.  Dit voorbeeld wordt vergeleken met Parkstad Limburg.
  • Verdringing. Een stad die momenteel in toeristisch opzicht een grote belangstelling geniet en die een merkwaardige geschiedenis kent in de volkshuisvesting en stedenbouw is Lissabon. In deze stad maken we kennis met het zogenaamde tourism-gentrification, het verdringen van de plaatselijke bevolking door het massatoerisme.
  • Beleid. Ruimtelijk beleid en toerismebeleid worden zelden integraal behartigd. Hamburg en Hong Kong doen dat bijvoorbeeld wel, evenals New York overigens.
  • Amsterdam. Tot slot kijken we naar Amsterdam als hoofdstedelijke attractie van Nederland. Hoe verhoudt zich deze stad tot de voorbeelden uit voorgaande colleges?

8 bijeenkomsten
gestart dinsdag 18 feb
11.15-13.00 uur
vervolg nog onbekend
Leiden

Werkvorm

Hoorcollege met vragen en discussie. Vrijwillige opdracht die in het laatste college behandeld wordt.
Thuis studeren is niet noodzakelijk.

Studiemateriaal

Samenvatting van elk college met een literatuurverwijzing.
Powerpoints na afloop van de colleges. Ingekort i.v.m. beeldrechten.

Colleges € 268,-
Met HOVO-fan-pas € 28,-

Docent

Paul Kurstjens is een gedreven stedenbouwkundige die praktijk en theorie met elkaar verbindt.  Na jarenlange ervaringen bij verschillende grote gemeenten is hij voor zichzelf begonnen. Hij verkent en onderzoekt vele steden vanuit historisch en ruimtelijk perspectief. 

Website van Paul Kurstjens.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.