Logo Universiteit Leiden.

nl en

'Vrijheid of Dood'

De Griekse Onafhankelijksoorlog (1821-1832)

In 2021 is het precies 200 jaar geleden dat de Grieken in opstand kwamen tegen hun Ottomaanse overheersers, en daarmee de basis legden voor het moderne Griekenland. Het was niet zomaar een lokale vrijheidsstrijd, maar een conflict dat voortkwam uit internationale ontwikkelingen en krachtenvelden van de 18e en 19e eeuw: het ontluikende nationale zelfbewustzijn ten gevolge van de Franse Revolutie en het verlichtingsdenken, de teloorgang van het Ottomaanse Rijk en de geopolitieke belangen van de Europese grootmachten.

De Griekse Opstand was de eerste succesvolle afscheidingsbeweging in het moderne Europa en zou als model dienen voor vele latere onafhankelijkheidsoorlogen. Buitenlandse inmenging speelde een grote rol. De opstand werd voorbereid en georganiseerd vanuit intellectuele kringen binnen de Griekse diaspora, en uiteindelijk was de militaire slagkracht en diplomatieke druk van Groot-Brittannië, Frankrijk en Rusland noodzakelijk om de Ottomanen te verslaan.

De Grieken hadden ‘een streepje voor’, omdat hun vrijheidsstrijd door menigeen gezien werd als de wedergeboorte van de klassieke Oudheid, de vermeende bakermat van democratie, filosofie en kunst. Om die reden reisden vele zogenaamde ‘philhellenen’ (zoals Lord Byron) af naar Griekenland om mee te strijden, of hielpen zij vanuit west-Europa en Amerika om politieke steun en financiële middelen te verweven voor deze goede zaak.

Wie en wat troffen zij ter plaatse aan? Waarvoor dachten de Grieken zelf te strijden en hoe zag het onafhankelijke Griekenland er uiteindelijk uit? Deze en andere vragen komen aan bod in deze 6-delige collegereeks. Er wordt ingegaan op het ontstaan, verloop en de nasleep van dit conflict, dat in Nederland (te) weinig bekendheid geniet. Onderweg passeren vele, (on)bekende en bovenal kleurrijke figuren de revue, zoals Ali Pasha (‘de Leeuw van Ioannina’), de nationale held Theodoros Kolokotronis, de tragische president Ioannis Kapodistrias en de eerste koning van Griekenland, de Beierse prins Otto. Ten slotte kijken we ook naar de mythe van ‘1821’ en hoe de herdenking in 2021 wordt gevierd en beleefd in het Griekenland van nu.

Detail van Theodoros Vryzakis, 1858 – ‘Dankbaar Griekenland’ (Nationale Pinakothek, Athene)

Opzet van de colleges

  1. Voorgeschiedenis – Griekenland onder de ‘Tourkokratia’ en het opkomende nationalisme in de Griekse diaspora
  2. Ten strijde –  eerste jaren van militair succes op de Peloponnesos
  3. Conflict – de interne strijd om de macht tussen ‘krijgsheren’ en ‘politici’
  4. Hulp van buiten – de ‘philhelleense beweging’ en de rol van de Europese grootmachten
  5. Onafhankelijk – de eerste jaren van het nieuwe koninkrijk Griekenland
  6. ‘1821’ – de nationale mythe en de rol van die geschiedenis in het Griekenland van 2021

De opnames van de colleges zijn beschikbaar t/m 31 juli 2021. Wie als deelnemer aangemeld is kan ze kijken op een tijd die hem of haar schikt.

Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen en discussie.
Laatste college met vertoning van filmfragmenten. 

U krijgt een link om de online bijeenkomst bij te wonen. Er wordt een opname van het college gemaakt die aan de deelnemers beschikbaar wordt gesteld.

Thuis 1-2 uur voor wie met de colleges wenst ‘mee te lezen’ in het handboek. Deze facultatieve literatuur is in het Engels.

Studiemateriaal

  • Powerpoints na afloop van de colleges.
  • Literatuurlijst

Facultatief (dus niet verplicht!) kunnen deelnemers per college ‘mee lezen’ in het boek van David Brewer, The Greek War of Independence. The Struggle for Freedom from Ottoman Oppression (Londen, 2011).

Dit boek is in gedrukte vorm niet meer leverbaar (alleen zeldzaam antiquarisch), maar de docent zal een digitale kopie beschikbaar maken via de Universiteitsbibliotheek. Deze is dan raadpleegbaar via de online leeromgeving Brightspace.

Colleges in digitale vorm € 144

Bestanden van de powerpoints en literatuurlijst zijn bij de prijs inbegrepen. U kunt geen print bestellen

Docent

Dr. Patrick Gouw is historicus en verbonden aan de Universiteit Leiden. Hij is gespecialiseerd in de klassieke oudheid, maar ook in de latere, (vroeg)moderne geschiedenis van Griekenland.

Patrick Gouw op de website van de Universiteit Leiden.

Deze website maakt gebruik van cookies.