Logo Universiteit Leiden.

nl en
(c) - Marc de Haan

Massaal geweld in de lange twintigste eeuw

De twintigste eeuw is de eeuw van de massa’s en dus ook de eeuw van massaal geweld. Dat roept afschuw op, maar ook de vraag hoe dit te verklaren: zowel ‘Hoe was het mogelijk!’ als ‘Hoe was het mogelijk?’. In deze collegereeks staat het zoeken naar die verklaring(en) centraal. Uitgangspunten zijn enerzijds dat geweld, ook massaal geweld, altijd plaats vindt in de context van de historische ontwikkelingen in de meest brede zin van het woord, en anderzijds dat dit geweld altijd de uitkomst is van de eindeloze interactie van tal van menselijke handelingen op detailniveau (de eigen dynamiek van het historisch proces). Bijvoorbeeld het uitbreken van WOI kan niet los worden gezien van de ontwikkelingen in de voorgaande decennia, maar de directe aanleiding hangt van toevalligheden aan elkaar. Zo zullen steeds de vraag naar het toeval in het verloop van de geschiedenis en die naar de mate waarin patronen en tendensen te onderkennen zijn aan bod komen.             
De nadruk zal liggen op de geschiedenis van Europa, maar de wereldgeschiedenis in brede zin zal zeker niet onbesproken blijven. Het accent zal vooral liggen op politiek geweld; ook zal er aandacht zijn voor onder meer de ideologische, religieuze, culturele, sociale en economische dimensies. De aanloop van de eeuw van de massa’s is al aanwijsbaar in de late negentiende eeuw en loopt door tot in de huidige tijd. Vandaar ‘de lange twintigste eeuw’.

Monument grafstenen Srebrenica (Bron: NIOD)

Opzet van de colleges

Per college-dag zullen steeds in het eerste uur aspecten van de brede historische ontwikkelingen aan de orde worden gesteld en in het tweede uur zeer concrete gevallen van massale geweldsuitoefening op gedetailleerd niveau. Na een algemene inleiding volgt de ordening van de colleges grotendeels typen van geweld: oorlog, burgeroorlog en revolutie, massamoord en genocide (algemeen en specifiek de Holocaust), kolonisatie en dekolonisatie, terrorisme.

De collegereeks wordt afgesloten met een excursie naar het NIOD in Amsterdam, het onderzoeksinstituut waar massaal geweld centraal staat (en dat in een zeer interessant gebouw is gevestigd).

Docenten

Hans Blom is emeritus-hoogleraar geschiedenis Universiteit van Amsterdam en voormalig directeur NIOD.

Marjolein Schenkel studeerde Geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam en is werkzaam bij het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Genocide- en Holocauststudies.

Praktische informatie

8 maandagen
14, 21, 28 okt, 4, 11,
18, 25 nov, 2 dec
15.15-17.00 uur
Leiden

Hoorcollege, vragen en debat.
De colleges zijn zonder specifieke voorbereiding te volgen.
2 dec ’s middags excursie naar het NIOD: rondleiding met eventueel een afsluitende discussie.

‘Political Violence’, D. Bloxham en R. Gerwarth (Cambridge 2011) wordt bij deze collegereeks als leidraad gebruikt (maar is geen verplichte literatuur). Kosten ca. € 28,-
Overige literatuursuggesties: een degelijk overzichtswerk van de twintigste-eeuwse (Europese) geschiedenis, bijv. ‘Barbarism and Civilization’, B. Wasserstein (Oxford 2007); ‘To Hell and Back, Europe 1914-1949’ en ‘Rollercoaster: Europe 1950-2017’, beide van I. Kershaw (ook in Nederlandse vertaling verkrijgbaar).
PDF’s van de Powerpoints.
Literatuurlijst.

Colleges € 260,-
Met HOVO-pas € 28,-
Bijkomende kosten: wellicht een boek.

Aanmelden

Aanmeldingsformulier voor de colleges met digitaal studiemateriaal

Dit is het reguliere aanmeldingsformulier. Ook studenten die reguliere opleidingen volgen aan de Universiteit Leiden (LEI) en medewerkers die momenteel aan de Universiteit Leiden verbonden zijn, kunnen met behulp van dit formulier inschrijven. Het formulier biedt de mogelijkheid te betalen via Ideal, credit card of door middel van een factuur. NB U ontvangt na verzending van het ingevulde formulier een bevestiging, zodat u kunt controleren of de aanmelding is verwerkt.

Aanmeldingsformulier voor veelplegers/grootverbruikers

HOVO-deelnemers kunnen voor € 600,- een HOVO-fan-pas kopen die geldig is voor een half jaar: februari t/m juli en augustus t/m januari. Wie een dergelijke pas bezit kan zich gedurende het half jaar inschrijven voor een sterk gereduceerd tarief. (Zie de cursusbeschrijvingen.) U kunt dit formulier ook gebruiken wanneer u al een geldige HOVO-fan-pas heeft en dus alleen voor de cursus wilt inschrijven.

Aanmeldingsformulier en verzoek om korting

Voor wie in aanmerking wil komen voor de korting van 50% voor mensen met een inkomen rond het sociaal minimum. U dient dit gestandaardiseerde verzoek om korting uit te printen en ingevuld en ondertekend te versturen, vergezeld van kopieën van de gevraagde bewijzen, ten laatste drie weken voor aanvang van de cursus. Op grond van de gevraagde informatie over uw inkomen en vaste lasten besluit HOVO vervolgens of u voor korting in aanmerking komt.
De korting kan slechts gelden voor één collegereeks per semester. Korting op de kosten van excursies, reizen, boeken e.d. is niet mogelijk.
Dit formulier geeft geen mogelijkheid online te betalen: u ontvangt een factuur.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie