Logo Universiteit Leiden.

nl en

Honderd jaar onvrede: de naweeën van Versailles

Deze colleges zijn voltekend.

Het Congres van Wenen (1815-1914) legde het fundament voor Europa's politieke ordening tot aan het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Dat systeem werd ondermijnd door een tweetal ontwikkelingen: het ontstaan van een nieuwe (te) grote mogendheid, Duitsland,  en de opkomst van etnisch nationalisme. Men was ervan overtuigd dat staat en natie moeten samenvallen en dat elk volk dus recht heeft op een eigen staat, liefst zonder minderheden. Een dergelijk nationalisme vormde een fundamentele bedreiging voor de diverse imperia en multi-etnische staten in Europa.
Met de Eerste Wereldoorlog stortte het bestaande politieke systeem in Europa ineen. In het Verdrag van Versailles en de overige verdragen die aan de verliezers van de oorlog werden opgelegd, werd geprobeerd Duitsland - en de andere verliezers - zwaar te bestraffen en blijvend te verzwakken en een statensysteem op te bouwen dat althans in principe gebaseerd was op het beginsel dat elk volk recht heeft op een eigen staat. Dit betekende het einde van Europa's keizerrijken. In praktijk kwam van de plannen weinig terecht. Er werden weliswaar vele nieuwe grenzen getrokken maar er bleven nog steeds talloze groepen over die in het ‘verkeerde’ land woonden, hetgeen aanleiding bleef geven tot fricties. Diegenen die als verliezers de verdragen moesten ondertekenen, beschouwden ze als puur dictaat en wilden ze vaak koste wat kost herzien. Iets dat Duitsland en voor een deel ook de Sovjet-Unie lukte.
Na de Tweede Wereldoorlog werden de onderliggende problemen voor langere tijd toegedekt. De bestaande Europese staten waren onder curatele gesteld van de VS en de Sovjet-Unie, en moesten deelnemen aan de Koude Oorlog. Na de val van het communisme bleek echter al snel dat de problemen niet waren opgelost. Na honderd jaren is ‘Versailles’ nog steeds hoogst actueel.

Europa in 1923 (Bron: Wikipedia)

Opzet van de colleges

De afzonderlijke colleges zullen gaan over het functioneren en de structuur van de Europese imperia vóór Versailles; over de opkomst en aard van nationale staten en nationalisme, en over de positie van joden en socialisten, die juist níet in termen van natiestaten dachten en daarom de haat van nationalisten opriepen. Duitsland, Oostenrijk, Polen, Litouwen en Rusland/ De Sovjet-Unie zullen als ‘case-studies’ fungeren.

8 bijeenkomsten
gestart woensdag 5 feb,
13.15-15.00 uur

vervolg nog onbekend
Leiden

Werkvorm

Hoorcolleges met gelegenheid tot vragen.
Thuis 2 tot 4 uur studeren per bijeenkomst.

Studiematriaal

Syllabus met artikelen in het Engels.
Literatuurlijst.
Powerpoints worden niet verspreid.

Colleges € 268,-
Met HOVO-fan-pas € 28,-
Syllabus op papier € 25,-

Docenten

Peer Vries was tot 2016 hoogleraar Economische Geschiedenis aan de Universiteit Wenen en sinds Oktober 2016 Research Fellow aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis.

Website van Peer Vries

Chris Quispel doceerde sociale geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Hij is gespecialiseerd in de geschiedenis van racisme en vreemdelingenhaat. Hij heeft meer dan twintig jaar colleges gegeven over de geschiedenis van het antisemitisme. Daarnaast publiceerde hij veel over de geschiedenis van de Verenigde Staten.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.