Logo Universiteit Leiden.

nl en

Wie was Herman Boerhaave?

‘Communis Europae praeceptor, de leraar van heel Europa,’ zo omschreef de Zwitserse medicus en anatoom Albrecht von Haller zijn leermeester Herman Boerhaave (1668-1738). En Haller was niet alleen in zijn loftuitingen. De Leidse multi-hoogleraar Boerhaave -  hij bezette drie leerstoelen aan de medische faculteit – genoot een internationale faam, die na zijn dood alleen maar toenam. Nog steeds leeft zijn naam voort in de naamgeving van straten, pleinen, (medische) instellingen en scholen. Maar wie was deze beroemde medicus eigenlijk, en waaraan had hij zijn roem te danken?

Het HOVO-college ‘Wie was Herman Boerhaave?’ plaatst deze achttiende-eeuwse geleerde in zijn tijd. Zeven colleges schetsen niet alleen een beeld van de Leidse universiteit in de eerste decennia van de achttiende eeuw, van de wetenschappelijke, religieuze en filosofische vragen die het decor van Boerhaaves carrière vormen, maar ook van het zogenoemde Boerhaaviaanse systeem, het didactische compendium van medische leerboeken, colleges en leerstellingen, dat zo geroemd werd door Boerhaaves studenten. Hoe vernieuwend was dit systeem? En waarom genoot het zo’n faam?

Tenslotte wil het college de biografie van Herman Boerhaave scheiden van de mythe. Wat zijn de historisch verifieerbare feiten uit zijn leven en wat de verdichting die een postume Boerhaavecultus eraan heeft toegevoegd? De collegereeks zal worden afgesloten met een rondleiding door de Boerhaave-tentoonstelling in Rijksmuseum Boerhaave, verzorgd door de samensteller Tim Huisman.

Cornelis Troost: portret van Herman Boerhaave 1735, Leiden Museum Boerhaave

Programma van de colleges

  • Algemeen beeld van de tijd en van de universiteit toen. Hoe benoemde men toen hoogleraren? Hoe verhielden de faculteiten zich met elkaar? (Prof.dr. Eric Jorink)
  • De biografie van Boerhaave (Dr. Tim Huisman)
  • De rol van de theologie en de religie (Prof.dr. Eric Jorink)
  • Boerhaave en Newton: het Newtonianisme begin 18de eeuw (Dr. Ad Maas)
  • Het onderwijs van Boerhaave (Prof.dr. Harm Beukers)
  • De boekuitgaven en verzamelingen van Boerhaave, m.n. die rond andere wetenschappers zoals Swammerdam (Prof.dr. Paul Hoftijzer)
  • Waarom herdenken we Boerhaave? (Dr. Tim Huisman); vervolgens rondleiding langs de expo

Prof.dr. Harm Beukers, emeritus hoogleraar geschiedenis van de geneeskunde. Vanaf 2007 Scaliger hoogleraar, Universiteit Leiden.

Harm Beukers op de website van de Universiteit Leiden.

Dr. Tim Huisman, conservator Beeld en geneeskunde, Rijksmuseum Boerhaave.

Tim Huisman op de website van Rijksmuseum Boerhaave.

Prof.dr. Paul Hoftijzer, bijzonder hoogleraar boekwetenschap, Universiteit Leiden.

Paul Hoftijzer op de website van de Universiteit Leiden.

Prof.dr. Eric Jorink, Teylers hoogleraar ‘Verlichting en religie’ aan de Universiteit Leiden en onderzoeker aan het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (KNAW) in Amsterdam.

Eric Jorink op de website van de Universiteit Leiden.

Dr. Ad Maas, conservator Natuurwetenschap vanaf 1800, Rijksmuseum Boerhaave

Ad Maas op de website van Rijksmuseum Boerhaave

7 dinsdagen
16, 30 okt; 6, 13, 20, 27 nov; 4 dec (23 oktober is er geen college)
11.15-13.00 uur
Leiden

Hoorcolleges met vragen.
Thuis kunt u zich voorbereiden door het boek van Kooijmans te lezen. 

  • Luuc Kooijmans, Het orakel Boerhaave, Balans, 2011. ISBN 9789460034534, € 19,99.
  • Korte literatuurlijst voor wie verder wil lezen.
  • PDFs van de powerpoints.

Colleges € 232,50
Met HOVO-fan-pas € 29,50

Aanmelden

Aanmeldingsformulier voor de colleges

Dit is het reguliere aanmeldingsformulier. Ook studenten die reguliere opleidingen volgen aan de Universiteit Leiden (LEI) en medewerkers die momenteel aan de Universiteit Leiden verbonden zijn, kunnen met behulp van dit formulier inschrijven. Het formulier biedt de mogelijkheid te betalen via Ideal, credit card of door middel van een factuur. NB U ontvangt na verzending van het ingevulde formulier een bevestiging, zodat u kunt controleren of de aanmelding is verwerkt.

Aanmeldingsformulier voor veelplegers/grootverbruikers

HOVO-deelnemers kunnen voor € 600,- een HOVO-fan-pas kopen die geldig is voor een half jaar: februari t/m juli en augustus t/m januari. Wie een dergelijke pas bezit kan zich gedurende het half jaar inschrijven voor een sterk gereduceerd tarief. (Zie de cursusbeschrijvingen.) U kunt dit formulier ook gebruiken wanneer u al een geldige HOVO-fan-pas heeft en dus alleen voor de cursus wilt inschrijven.

Aanmeldingsformulier en verzoek om korting

Voor wie in aanmerking wil komen voor de korting van 50% voor mensen met een inkomen rond het sociaal minimum. U dient dit gestandaardiseerde verzoek om korting uit te printen en ingevuld en ondertekend te versturen, vergezeld van kopieën van de gevraagde bewijzen, ten laatste drie weken voor aanvang van de cursus. Op grond van de gevraagde informatie over uw inkomen en vaste lasten besluit HOVO vervolgens of u voor korting in aanmerking komt.
De korting kan slechts gelden voor één collegereeks per semester. Korting op de kosten van excursies, reizen, boeken e.d. is niet mogelijk.
Dit formulier geeft geen mogelijkheid online te betalen: u ontvangt een factuur.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie