Logo Universiteit Leiden.

nl en

Schatgravers en scheppers

Verhalen over de ontdekkers en makers van onze geneesmiddelen

Als wij in de apotheek in ruil voor een recept een keurig verpakt geneesmiddel krijgen toegeschoven vinden wij dat heel gewoon, net zo vanzelfsprekend als bijvoorbeeld de beschikbaarheid van insuline voor diabetespatiënten die dit hormoon zelf niet meer kunnen aanmaken. Dikwijls realiseren wij ons niet dat de lijdende mensheid nog niet eens zo heel lang geleden het zonder effectieve en veilige geneesmiddelen moest stellen. Pas aan het begin van de vorige eeuw is de ontwikkeling en industriële productie van geneesmiddelen goed op gang gekomen. Over de onderzoekers, artsen, ondernemers en bedrijven die daarin een belangrijke rol hebben gespeeld zijn boeiende verhalen te vertellen. En die verhalen staan centraal in de collegeserie Schatgravers en Scheppers. Hierin komen wij nieuwsgierige mensen tegen die in de natuur, soms letterlijk als schatgravers, op zoek zijn gegaan naar geneeskrachtige stoffen als basis voor de ontwikkeling van geneesmiddelen. Maar wij ontmoeten ook scheppende geesten die in het scheikundig of biochemisch laboratorium nieuwe geneesmiddelen hebben samengesteld, dikwijls met vallen en opstaan en soms met een dosis geluk. In het eerste college ontmoeten wij de man die twee eeuwen geleden als eerste een zuivere farmacologisch actieve stof uit plantaardig materiaal isoleerde en het verband tussen dosis en effect onderzocht. Onze reis door de geschiedenis van het geneesmiddel eindigt bij de opkomst van de biotechnologie en de visionairs die daaraan een belangrijke bijdrage hebben geleverd.

Voor deze collegeserie is geen gedegen kennis van geneeskunde, farmacie, biologie of scheikunde nodig; belangstelling voor wetenschappelijke onderwerpen en basale biologische kennis is voldoende om de gepresenteerde verhalen te kunnen begrijpen en waarderen.

Artistieke impressie van de ontdekking van penicilline door Alexander Flemming als startpunt voor de industriële antibioticaproductie. (Bron: Promotiemateriaal van Gist-brocades Farma b.v., 1989.)

Opzet van de colleges

  1. Ontdekkingen in de schatkamer van de natuur
  2. Strijders tegen infectieziekten
  3. In gevecht met de kreeft
  4. Geneesmiddelen voor hart en ziel
  5. Hormonen en de tweede farmaceutische revolutie

Onder voorbehoud:

5 woensdagen
17 november tm 15 december 2021
11.15-13.00 uur
Leiden

Werkvorm

Hoorcolleges met gelegenheid tot het stellen van vragen.
Thuis 2 tot 4 uur studeren per bijeenkomst.
Biologie op HAVO-niveau wordt bekend verondersteld.

Studiemateriaal

  • Piet Pijper, Schatgravers en Scheppers. Verhalen over de ontdekkers en makers van onze geneesmiddelen, 2020. ISBN 9789076286297 € 29,95 (cursusboek, t.z.t. aan te schaffen via HOVO.)
  • Literatuurlijst voor wie verder wil lezen.
  • Powerpoints na afloop van het college.

Colleges in de zaal € 165
Bij de prijs is het cursusboek niet inbegrepen, de bestanden van het overige studiemateriaal wel.

Docent

Piet Pijper (1950) studeerde organische chemie aan de Rijksuniversiteit Leiden en zette zijn opleiding voort aan de Vrije Universiteit in Amsterdam binnen de Vakgroep Farmacochemie van de Subfaculteit Scheikunde waar hij in 1980 promoveerde. Zijn gehele professionele carrière doorliep hij in de farmaceutische industrie, eerst in diverse marketingfuncties en later als mondiaal projectleider binnen de R&D-divisie van Astellas Pharma waar hij verantwoordelijk was voor de ontwikkeling van geneesmiddelen voor de behandeling van type 2 diabetes en prostaatkanker. Piet is de auteur van het boek Schatgravers en Scheppers waarin hij de geschiedenis van de geneesmiddelenontwikkeling beschrijft in de vorm van verhalen rond de personen die daarin een belangrijke rol hebben gespeeld. Dit boek is de basis voor deze collegeserie.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.