Logo Universiteit Leiden.

nl en

Waarheid, kennis, wetenschap

Deze collegereeks verschaft een degelijke basis om over de begrippen waarheid, kennis en wetenschap te denken. In de hedendaagse cultuur lijken die noties onder druk te staan. Waarheid lijkt moeilijk te onderscheiden in de kakofonie van opvattingen en het onderscheid met onwaarheid lijkt minder belangrijk te worden. 

De filosofie is mede schuldig aan deze situatie. Om dat te zien bespreken we  theorieën van sceptische en relativistische filosofen uit Oudheid en moderniteit, zoals Pyrrho, Kant, Nietzsche en Rorty. We kritiseren dergelijke opvattingen en onderzoeken hoe we het begrip ‘waarheid’ in zijn existentiële, metafysische en wetenschappelijke aspecten kunnen definiëren. We onderzoeken hoe conflicten over waarheid ontstaan en hoe onwaarheid, leugen en dwaling dominant kunnen worden. We onderzoeken hoe we waarheid en kennis kunnen bereiken. We bespreken bronnen van waarheid als waarneming, inductie, deductie en abductie. We bespreken de wetten van het denken aan de hand van logica, argumentatieleer en bespreken het falen van ons denken in drogredenen.  We bespreken theorieën over de aard van wetenschap en over grens tussen wetenschap en pseudowetenschap. We bespreken opvattingen van Aristoteles, Popper en Kuhn. Daarbij worden noties als verificatie, falsificatie, natuurwet, causaliteit, bewijs en verklaring besproken. We onderzoeken waarom de wiskunde in de natuurwetenschap zo succesvol is kunnen worden.

Dit alles wordt geïllustreerd aan de hand van voorbeelden uit filosofie, wetenschap en politiek. Deze collegereeks is voor iedereen die zich weer wil bezinnen over deze hoogst actuele kwesties.

François Lemoyne: De tijd redt de waarheid van misleiding en jalousie, 1737, Londen: Wallace Coll.

Globale opzet van de colleges

  • 1-3. Waarheid bestaat. Waarheidstheorieën en waarheidsconflicten
  • 4. Wetenschap en kennis bij Aristoteles.
  • 5-6. Sceptische waarheidstheorieën: Pyrrho, Kant, Nietzsche, Rorty.
  • 7. Argumentatie en logica: waarneming, deductie, inductie en abductie
  • 8. Argumentatie en logica: het falen van het denken in de drogredenering
  • 9-10. Wetenschap en verklaring.

10 maandagen
11 oktober tm 13 december 2021
13.15-15.00 uur
Leiden

Werkvorm

Hoorcollege met interactie.
Thuis 2 tot 4 uur studeren per bijeenkomst.

Studiemateriaal

  • Syllabus met literatuurverwijzingen. In de syllabus komen Duitse en Engelse citaten voor.
  • Pdf's van de powerpoints, na afloop van de colleges.

Collegeserie in de zaal € 330
Bij de prijzen zijn de digitale bestanden van de syllabus en de powerpoints inbegrepen. U kunt geen print bestellen.

Docent

Arnold Ziegelaar is filosoof en docent in het hoger onderwijs. Hij werkt al meer dan tien jaar voor de HOVO Leiden. Hij publiceerde onder andere Aardse mystiek (2015) en Oorspronkelijk bewustzijn (2016). Hij is als buitenpromovendus verbonden aan de Universiteit Leiden en doet onderzoek naar de grondvraag van de metafysica.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.