Logo Universiteit Leiden.

nl en

Macht en leiderschap in Shakespeare’s politieke filosofie

‘How sweet a thing it is to wear a crown’

U kunt nog niet inschrijven.

Shakespeare worstelde levenslang met de verontrustende vraag: ‘waarom en hoe valt een land ten prooi aan een tiran?’ In deze colleges laat Tom Dommisse zien hoe messcherp de analyses van politiek denken en handelen zijn in het theaterwerk van Shakespeare. Vanuit Richard II en Henry IV, King Lear ontrafelt hij de tragische dynamiek van  soevereine heersers. We zien Brutus en Othello verstrikt raken in leiderschapsdilemma’s rond loyaliteit en vertrouwen. We volgen prins Hal (Henry V) in zijn politieke leerschool bij de populistische Falstaff ‒ waar juist hij uitgroeit tot nationale oorlogsheld die tegenstellingen overbrugt. Het strategisch inzicht, de worsteling met politieke daadkracht en existentiële twijfels van Hamlet confronteren ons met vragen over toekomstig regimes: kan men een seculiere natiestaat vestigen op de culturele strijdigheden tussen klassiek-humanistische en christelijk-religieuze deugden? De ‘Roman Tragedies’ tonen politiek-historische ironie, als juist de geniale oordeelskracht en het charisma van Caesar een fatale omslag inleiden in de geschiedenis van een wereldmacht, van republiek naar keizerrijk.

Shakespeare dacht in een overgangstijd, gelegen tussen laatmiddeleeuwse en vroegmoderne wereld. Binnen de onzekere politieke horizon van die tijd verbeeldde hij de tragiek in onderwerping aan charlatans ― morele corruptie; verspilling van sociaaleconomisch, spiritueel en cultureel kapitaal; verlies aan mensenlevens ‒ en toonde hij pijnlijke, heroïsche en wanhopige maatregelen die nodig waren om een beschadigde gemeenschap te laten herstellen. Wat leert hij ons huidige politieke bestel om die catastrofes te voorkomen, die fake news en autocratisch leiderschap onvermijdelijk teweeg zullen brengen?

Still uit de Britse film Coriolanus uit 2011, regie Ralph Fiennes: Shakespeare vertaald naar een 20e eeuwse context van de Joegoslavië oorlog (Bron: Wikipedia)

Teksten die aan bod komen

  • Van Shakespeare: Hamlet, Lear en Coriolanus, Julius Caesar, Antony and Cleopatra, Richard II en III, Henry IV en V.
  • Van historisch-politieke denkers (o.a. Plato, Aristoteles, Machiavelli, Hobbes, Hegel, Habermas).

10 maal 2 college-uren
Data en locatie zijn nog onbekend.

Werkvorm

Per bijeenkomst staat één stuk centraal in een hoorcollege met tekstanalyses, video-films van eigentijdse en meer klassieke interpretaties.
Thuis ca. 2-3 uur studeren per bijeenkomst.
Veel teksten zijn in het Engels.

Studiemateriaal

Teksten om te lezen.
Powerpoints na afloop van de colleges. Mogelijk ingekort ivm beeldrechten.
Korte literatuurlijst.
Voor wie zich al wil voorbereiden: de nadruk zal liggen op de (Romeinse) Tragedies en de Histories. Shakespeare. Auteur voor alle seizoenen (De Vos e.a.) en Shakespeare Forever (Hoenselaars) zijn bijzonder leuke boeken die vele ingangen bieden in het labyrint van boeken over de grootste toneelschrijver.

Colleges € 335,-
Met HOVO-pas € 35,-
Syllabus op papier € 31,-

Docent

Tom Dommisse is filosoof en docent muziekesthetica en cultuurfilosofie aan het Koninklijk Conservatorium Den Haag en bij het Academic Centre for Performing Arts, Universiteit Leiden.

Tom Dommisse op de website van de Universiteit Leiden.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.