Logo Universiteit Leiden.

nl en
(c) - Marc de Haan

Macht en leiderschap in Shakespeare’s politieke filosofie

‘How sweet a thing it is to wear a crown’

Shakespeare worstelde levenslang met de verontrustende vraag: ‘waarom en hoe valt een land ten prooi aan een tiran?’ In deze colleges laat Tom Dommisse zien hoe messcherp de analyses van politiek denken en handelen zijn in het theaterwerk van Shakespeare. Vanuit Richard II en Henry IV, King Lear ontrafelt hij de tragische dynamiek van  soevereine heersers. We zien Brutus en Othello verstrikt raken in leiderschapsdilemma’s rond loyaliteit en vertrouwen. We volgen prins Hal (Henry V) in zijn politieke leerschool bij de populistische Falstaff ‒ waar juist hij uitgroeit tot nationale oorlogsheld die tegenstellingen overbrugt. Het strategisch inzicht, de worsteling met politieke daadkracht en existentiële twijfels van Hamlet confronteren ons met vragen over toekomstig regimes: kan men een seculiere natiestaat vestigen op de culturele strijdigheden tussen klassiek-humanistische en christelijk-religieuze deugden? De ‘Roman Tragedies’ tonen politiek-historische ironie, als juist de geniale oordeelskracht en het charisma van Caesar een fatale omslag inleiden in de geschiedenis van een wereldmacht, van republiek naar keizerrijk.

Shakespeare dacht in een overgangstijd, gelegen tussen laatmiddeleeuwse en vroegmoderne wereld. Binnen de onzekere politieke horizon van die tijd verbeeldde hij de tragiek in onderwerping aan charlatans ― morele corruptie; verspilling van sociaaleconomisch, spiritueel en cultureel kapitaal; verlies aan mensenlevens ‒ en toonde hij pijnlijke, heroïsche en wanhopige maatregelen die nodig waren om een beschadigde gemeenschap te laten herstellen. Wat leert hij ons huidige politieke bestel om die catastrofes te voorkomen, die fake news en autocratisch leiderschap onvermijdelijk teweeg zullen brengen?

Still uit de Britse film Coriolanus uit 2011, regie Ralph Fiennes: Shakespeare vertaald naar een 20e eeuwse context van de Joegoslavië oorlog (Bron: Wikipedia)

Teksten die aan bod komen

  • Van Shakespeare: Hamlet, Lear en Coriolanus, Julius Caesar, Antony and Cleopatra, Richard II en III, Henry IV en V.
  • Van historisch-politieke denkers (o.a. Plato, Aristoteles, Machiavelli, Hobbes, Hegel, Habermas).

10 donderdagen
19, 26 mrt, 2, 9, 16, 23 apr,
7, 14, 28 mei, 4 juni
15.15-17.00 uur
Leiden

Werkvorm

Per bijeenkomst staat één stuk centraal in een hoorcollege met tekstanalyses, video-films van eigentijdse en meer klassieke interpretaties.
Thuis ca. 2-3 uur studeren per bijeenkomst.
Veel teksten zijn in het Engels.

Studiemateriaal

Teksten om te lezen.
Powerpoints na afloop van de colleges. Mogelijk ingekort ivm beeldrechten.
Korte literatuurlijst.
Voor wie zich al wil voorbereiden: de nadruk zal liggen op de (Romeinse) Tragedies en de Histories. Shakespeare. Auteur voor alle seizoenen (De Vos e.a.) en Shakespeare Forever (Hoenselaars) zijn bijzonder leuke boeken die vele ingangen bieden in het labyrint van boeken over de grootste toneelschrijver.

Colleges € 335,-
Met HOVO-pas € 35,-
Syllabus op papier € 31,-

Docent

Tom Dommisse is filosoof en docent muziekesthetica en cultuurfilosofie aan het Koninklijk Conservatorium Den Haag en bij het Academic Centre for Performing Arts, Universiteit Leiden.

Tom Dommisse op de website van de Universiteit Leiden.

Aanmelden

Aanmeldingsformulier voor de colleges met digitaal studiemateriaal

Aanmeldingsformulier voor de colleges met digitaal studiemateriaal en een print van de teksten

Dit is het reguliere aanmeldingsformulier. Ook studenten die reguliere opleidingen volgen aan de Universiteit Leiden (LEI) en medewerkers die momenteel aan de Universiteit Leiden verbonden zijn, kunnen met behulp van dit formulier inschrijven. Zij krijgen automatisch 50 % korting.

Het formulier biedt de mogelijkheid te betalen via Ideal, credit card of door middel van een factuur. NB U ontvangt na verzending van het ingevulde formulier een bevestiging, zodat u kunt controleren of de aanmelding is verwerkt.

Aanmeldingsformulier voor veelplegers/grootverbruikers (HOVO-fan-pas)

HOVO-deelnemers kunnen voor € 600,- een HOVO-fan-pas kopen die geldig is voor een half jaar: februari t/m juli en augustus t/m januari. Wie een dergelijke pas bezit kan zich gedurende het half jaar inschrijven voor een sterk gereduceerd tarief. (Zie de cursusbeschrijvingen.) U kunt dit formulier ook gebruiken wanneer u al een geldige HOVO-fan-pas heeft en dus alleen voor de cursus wilt inschrijven.

Aanmeldingsformulier en verzoek om korting

Voor wie in aanmerking wil komen voor de korting van 50% voor mensen met een inkomen rond het sociaal minimum. U dient dit gestandaardiseerde verzoek om korting uit te printen en ingevuld en ondertekend te versturen, vergezeld van kopieën van de gevraagde bewijzen, ten laatste drie weken voor aanvang van de cursus. Op grond van de gevraagde informatie over uw inkomen en vaste lasten besluit HOVO vervolgens of u voor korting in aanmerking komt.
De korting kan slechts gelden voor één collegereeks per semester. Korting op de kosten van excursies, reizen, boeken e.d. is niet mogelijk.
Dit formulier geeft geen mogelijkheid online te betalen: u ontvangt een factuur.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie