Logo Universiteit Leiden.

nl en
(c) - Marc de Haan

Levende ruimte

De revolutie in de Franse schilderkunst

Zoals er in de filosofie een revolutie heeft plaatsgevonden in levensfilosofie en fenomenologie, zo geldt dat ook voor kunst en poëzie. De revolutie in de filosofie heeft zich voornamelijk voltrokken in het Duitse denken, die in kunst en poëzie vooral in respectievelijk het Franse impressionisme en symbolisme. In dit college zal een uitleg worden gegeven van de revolutie in de schilderkunst, die inzet in het impressionisme en zich voltooit in het kubisme. Leidend bij de uitleg zijn twee filosofische hypothesen. De eerste is dat zich in impressionisme en kubisme hetzelfde voltrekt: de bevrijding van de kunst uit de perspectivische ruimte en de zoektocht naar een levende ruimte. De tweede is dat deze zoektocht zich laat verstaan als een oefening in gelatenheid. Het werk van de volgende schilders zal in het college worden beschouwd en overdacht: Claude Monet, Paul Cézanne, Georges Braque en Jean Bazaine. Over zowel Monet als Braque publiceerde de docent een uitvoerige studie.  

Leidraad voor het college vormen de delen II (Open vormen – de stijlbreuk in de kunst) en III (Georges Braque. Schilder voor dichters) uit het boek van de docent: Gelatenheid in de kunst. Nijhoff, Braque, Kawabata. Van gesloten naar open vormen. Aan de hand van dit boek, een syllabus met aanvullende teksten en beeldmateriaal zal de zoektocht in de Franse schilderkunst naar een levende ruimte worden nagegaan, zoals die van de ‘enveloppe’ bij Monet (het gelijkmatig verspreide licht over alle dingen) en die van een ‘espace tactile ou manuel’ (ruimte van het handbereik) bij Braque.

Claude Monet, Waterlelies, 1919, New York Metropolitan Museum (Bron: Wikipedia)

Opzet van de colleges

  • Inleiding over de revolutie in de kunst
  • Monet (twee bijeenkomsten)
  • Over stijl en waarheid in de kunst
  • Cézanne
  • Braque (vier bijeenkomsten)
  • Bazaine    

Docent

Gerard Visser doceerde van 1985 tot 2015 cultuurfilosofie aan de Universiteit Leiden. Hij werkt aan een trilogie over de levenshouding van gelatenheid, waarvan twee delen zijn verschenen: Gelatenheid. Gemoed en hart bij Meister Eckhart (2008), en: Gelatenheid in de kunst. Nijhoff, Braque en Kawabata. Van gesloten naar open vormen (2018).

Website van Gerard Visser.

Praktische informatie

10 dinsdagen
8, 15, 22, 29 okt, 5, 12,
19, 26 nov, 3, 10 dec
15.15-17.00 uur
Leiden

Hoorcollege met vragen en discussie.
Thuis 3 uur studeren per bijeekomst.

Gerard Visser, Gelatenheid in de kunst. Nijhoff, Braque, Kawabata. Amsterdam, Boom Uitgevers, 2018. ISBN 9789024419630, kosten € 39,90 (s.v.p. inleiding voor het eerste college lezen).
Syllabus met aanvullende teksten.
Een korte literatuurlijst.
PDF’s van de powerpoints.

Colleges € 325,-
Met HOVO-pas € 35,-
Syllabus op papier € 20,-
Bijkomende kosten: boek.

Aanmelden

Aanmeldingsformulier voor de colleges met digitaal studiemateriaal

Aanmeldingsformulier met studiemateriaal op papier

Dit is het reguliere aanmeldingsformulier. Ook studenten die reguliere opleidingen volgen aan de Universiteit Leiden (LEI) en medewerkers die momenteel aan de Universiteit Leiden verbonden zijn, kunnen met behulp van dit formulier inschrijven. Het formulier biedt de mogelijkheid te betalen via Ideal, credit card of door middel van een factuur. NB U ontvangt na verzending van het ingevulde formulier een bevestiging, zodat u kunt controleren of de aanmelding is verwerkt.

Aanmeldingsformulier voor veelplegers/grootverbruikers

HOVO-deelnemers kunnen voor € 600,- een HOVO-fan-pas kopen die geldig is voor een half jaar: februari t/m juli en augustus t/m januari. Wie een dergelijke pas bezit kan zich gedurende het half jaar inschrijven voor een sterk gereduceerd tarief. (Zie de cursusbeschrijvingen.) U kunt dit formulier ook gebruiken wanneer u al een geldige HOVO-fan-pas heeft en dus alleen voor de cursus wilt inschrijven.

Aanmeldingsformulier en verzoek om korting

Voor wie in aanmerking wil komen voor de korting van 50% voor mensen met een inkomen rond het sociaal minimum. U dient dit gestandaardiseerde verzoek om korting uit te printen en ingevuld en ondertekend te versturen, vergezeld van kopieën van de gevraagde bewijzen, ten laatste drie weken voor aanvang van de cursus. Op grond van de gevraagde informatie over uw inkomen en vaste lasten besluit HOVO vervolgens of u voor korting in aanmerking komt.
De korting kan slechts gelden voor één collegereeks per semester. Korting op de kosten van excursies, reizen, boeken e.d. is niet mogelijk.
Dit formulier geeft geen mogelijkheid online te betalen: u ontvangt een factuur.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie