Logo Universiteit Leiden.

nl en
(c) - Marc de Haan

Levende ruimte

De revolutie in de Franse schilderkunst

Zoals er in de filosofie een revolutie heeft plaatsgevonden in levensfilosofie en fenomenologie, zo geldt dat ook voor kunst en poëzie. De revolutie in de filosofie heeft zich voornamelijk voltrokken in het Duitse denken, die in kunst en poëzie vooral in respectievelijk het Franse impressionisme en symbolisme. In dit college zal een uitleg worden gegeven van de revolutie in de schilderkunst, die inzet in het impressionisme en zich voltooit in het kubisme. Leidend bij de uitleg zijn twee filosofische hypothesen. De eerste is dat zich in impressionisme en kubisme hetzelfde voltrekt: de bevrijding van de kunst uit de perspectivische ruimte en de zoektocht naar een levende ruimte. De tweede is dat deze zoektocht zich laat verstaan als een oefening in gelatenheid. Het werk van de volgende schilders zal in het college worden beschouwd en overdacht: Claude Monet, Paul Cézanne, Georges Braque en Jean Bazaine. Over zowel Monet als Braque publiceerde de docent een uitvoerige studie.  

Leidraad voor het college vormen de delen II (Open vormen – de stijlbreuk in de kunst) en III (Georges Braque. Schilder voor dichters) uit het boek van de docent: Gelatenheid in de kunst. Nijhoff, Braque, Kawabata. Van gesloten naar open vormen. Aan de hand van dit boek, een syllabus met aanvullende teksten en beeldmateriaal zal de zoektocht in de Franse schilderkunst naar een levende ruimte worden nagegaan, zoals die van de ‘enveloppe’ bij Monet (het gelijkmatig verspreide licht over alle dingen) en die van een ‘espace tactile ou manuel’ (ruimte van het handbereik) bij Braque.

Claude Monet, Waterlelies, 1919, New York Metropolitan Museum (Bron: Wikipedia)

Opzet van de colleges

  • Inleiding over de revolutie in de kunst
  • Monet (twee bijeenkomsten)
  • Over stijl en waarheid in de kunst
  • Cézanne
  • Braque (vier bijeenkomsten)
  • Bazaine    

Docent

Gerard Visser doceerde van 1985 tot 2015 cultuurfilosofie aan de Universiteit Leiden. Hij werkt aan een trilogie over de levenshouding van gelatenheid, waarvan twee delen zijn verschenen: Gelatenheid. Gemoed en hart bij Meister Eckhart (2008), en: Gelatenheid in de kunst. Nijhoff, Braque en Kawabata. Van gesloten naar open vormen (2018).

Website van Gerard Visser.

Praktische informatie

10 dinsdagen
8, 15, 22, 29 okt, 5, 12,
19, 26 nov, 3, 10 dec
15.15-17.00 uur
Leiden

Hoorcollege met vragen en discussie.
Thuis 3 uur studeren per bijeekomst.

Gerard Visser, Gelatenheid in de kunst. Nijhoff, Braque, Kawabata. Amsterdam, Boom Uitgevers, 2018. ISBN 9789024419630, kosten € 39,90 (s.v.p. inleiding voor het eerste college lezen).
Syllabus met aanvullende teksten.
Een korte literatuurlijst.
PDF’s van de powerpoints.

Colleges € 325,-
Voor studenten en medewerkers van de Universiteit Leiden € 162,50
Met HOVO-pas € 35,-
Syllabus op papier € 20,-
Bijkomende kosten: boek.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie