Logo Universiteit Leiden.

nl en

Kants Kritiek van de zuivere rede

En het hedendaagse denken

Kritik der reinen Vernunft is het hoofdwerk van Immanuel Kant (1724-1804) dat in 1781 voor het eerst verscheen. Het werk betekende een revolutie in de Europese filosofie. De filosofiegeschiedenis werd voortaan ingedeeld in voor en na Kant. Deze collegereeks is een diepgaande, maar toegankelijke inleiding in het complexe gedachtestelsel van het werk.

We bespreken de tekst van het eerste deel op hoofdlijnen. We gaan in op de zogenaamde ‘copernicaanse wending’: de natuur zoals wij die ervaren, wordt actief gestructureerd door het ik-subject en is daardoor begrijpelijk voor de wetenschap. De werkelijkheid zoals die onafhankelijk van de menselijke ervaring bestaat, is daarmee onkenbaar. We gaan na of deze stelling in het hedendaagse denken nog steeds houdbaar is.

In het tweede deel van de tekst worden door Kant fundamentele beperkingen gesteld aan het vermogen van het denken om de werkelijkheid volledig te begrijpen. Hier ontwikkelt Kant zijn invloedrijke gedachten over kosmologie, psychologie en theologie. We besteden aandacht aan de vraag in hoeverre Kant’s overwegingen nog steeds actueel zijn.

Ziegelaar is van mening dat veel hedendaagse filosofen die zich bezighouden met het wereldraadsel zich onvoldoende rekenschap geven van Kants inzichten. Hedendaagse herlevingen van de godsbewijzen komen niet voldoende tegemoet aan de kantiaanse kritiek. Weliswaar is de copernicaanse wending in bepaalde opzichten achterhaald, maar zijn gedachten over kosmos, God en de bestaansgrond zijn dat niet. Bij Kant openbaren zich voor het eerst in de westerse filosofie begrenzingen van het denken. Daarmee toont zich indirect het bestaansmysterie: ons denken kan het bestaan niet volledig begrijpen.

Immanuel Kant

Arnold Ziegelaar (1962) is filosoof, schrijver en beeldend kunstenaar. Hij studeerde aanvankelijk natuurkunde, maar studeerde af als filosoof bij de Universiteit Leiden. Hij is als docent filosofie werkzaam in het hoger onderwijs. Zijn interesse ligt vooral bij metafysica, bewustzijnsfilosofie en levensfilosofie. Hij publiceerde Aardse mystiek, inleiding in de filosofie van de verwondering (2015) en Oorspronkelijk bewustzijn, een kritiek van de neuromane rede (2016). Beide boeken ontvingen lovende recensies. Hij verricht als buitenpromovendus bij de Universiteit Leiden onderzoek naar de grondvraag van de metafysica.

Website van Arnold Ziegelaar.

10 maandagen
1, 8, 15, 22, 29 okt;
5, 12, 19, 29 nov; 3 dec
13.15-15.00 uur
Leiden

Hoorcolleges met vragen, discussie.
Thuis ca. 2 uur studeren per bijeenkomst.

  • Immanuel Kant, Kritiek van de zuivere rede, vertaald door Japik Veenbaas, Boom, Amsterdam, 2007. ISBN 9789085060178, € 36,50.
  • Syllabus.
  • Korte literatuurlijst voor wie verder wil lezen.
  • PDFs van de powerpoints.

Colleges € 325,- (excl. kosten voor het boek van Kant)
Met HOVO-fan-pas € 35,-
Studiemateriaal op papier € 42,-

Aanmelden

Aanmeldingsformulier voor de colleges met digitaal studiemateriaal

Aanmeldingsformulier met studiemateriaal op papier

Dit is het reguliere aanmeldingsformulier. Ook studenten die reguliere opleidingen volgen aan de Universiteit Leiden (LEI) en medewerkers die momenteel aan de Universiteit Leiden verbonden zijn, kunnen met behulp van dit formulier inschrijven. Het formulier biedt de mogelijkheid te betalen via Ideal, credit card of door middel van een factuur. NB U ontvangt na verzending van het ingevulde formulier een bevestiging, zodat u kunt controleren of de aanmelding is verwerkt.

Aanmeldingsformulier voor veelplegers/grootverbruikers

HOVO-deelnemers kunnen voor € 600,- een HOVO-fan-pas kopen die geldig is voor een half jaar: februari t/m juli en augustus t/m januari. Wie een dergelijke pas bezit kan zich gedurende het half jaar inschrijven voor een sterk gereduceerd tarief. (Zie de cursusbeschrijvingen.) U kunt dit formulier ook gebruiken wanneer u al een geldige HOVO-fan-pas heeft en dus alleen voor de cursus wilt inschrijven.

Aanmeldingsformulier en verzoek om korting

Voor wie in aanmerking wil komen voor de korting van 50% voor mensen met een inkomen rond het sociaal minimum. U dient dit gestandaardiseerde verzoek om korting uit te printen en ingevuld en ondertekend te versturen, vergezeld van kopieën van de gevraagde bewijzen, ten laatste drie weken voor aanvang van de cursus. Op grond van de gevraagde informatie over uw inkomen en vaste lasten besluit HOVO vervolgens of u voor korting in aanmerking komt.
De korting kan slechts gelden voor één collegereeks per semester. Korting op de kosten van excursies, reizen, boeken e.d. is niet mogelijk.
Dit formulier geeft geen mogelijkheid online te betalen: u ontvangt een factuur.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie