Logo Universiteit Leiden.

nl en

Filosofie is een werkwoord!

Aan de slag met denkgereedschap

Filosofie is altijd een poging geweest om ongetemde problemen te lijf te gaan. In deze colleges richten we ons niet op de oplossingen die men vond, maar op de manieren van denken waarmee men die bereikte. Dat heeft het voordeel dat deelnemers filosofie kunnen toepassen op de vragen die hen zelf bezighouden. Dat zijn niet altijd de ‘eeuwige filosofische vragen’, maar wel taaie vraagstukken in eigen werk en leven. Op de bijeenkomsten gaan deelnemers dus zelf aan het werk.

In tien colleges behandelen en beoefenen we steeds twee contrasterende manieren van denken:

  • Wezensdenken en transcendentaal denken
    Wezensdenken is ouder dan de weg naar Rome: Plato en Aristoteles lanceerden deze zienswijze in onze cultuur.
    Transcendentale filosofie is de denkwijze van Kant: concentreer je op het denken om de wereld te begrijpen.
  • Dialectiek en fenomenologie
    Dialectiek (Hegel, Marx) introduceert dynamiek en spanning in zingeving.
    De fenomenologie (Husserl) ziet onbevangen beleving als de bron van zin.
  • Analytische filosofie en hermeneutiek
    Analytische filosofie (Wittgenstein II) leidt het denken terug tot taalgebruik.
    Hermeneutische filosofie (Heidegger) begrijpt de wereld en de mens als een zingevend verhaal.
  • Deconstructie en pragmatisme
    Deconstructie (Derrida) stelt dat zingeving steeds zinverlies veronderstelt – breek af om te kunnen bouwen.
    Het hedendaagse pragmatisme, momenteel de dominante stroming in de filosofie (o.m. Dennett), past de lessen van evolutietheorie toe bij het begrijpen en toepassen van zingeving.

Deze acht fundamentele denkgereedschappen worden toegelicht en geïllustreerd aan de hand van beeldende kunst en muziek. Daarmee krijgt men bij de denktactieken ook het nodige gevoel mee. De gereedschappen bevinden zich immers niet in een besloten filosofisch kamertje, maar vormen diverse fundamenten van onze cultuur.

We zien filosofie niet als een etalage of een museum - de colleges zijn workshops: iedereen aan de slag! Aan het eind van de reeks kunnen we de hele gereedschapskist gaan toepassen. Het denken loopt vaak vast omdat men steeds weer hetzelfde gereedschap gebruikt. Voor iemand met een hamer lijkt de wereld te bestaan uit spijkers, nietwaar? Flexibel hanteren van diverse methoden breekt door de sluisdeuren van een stuwmeer aan creativiteit – een bron van inzicht en vermaak.

Dr. Paul Wouters werkt als management consultant en als docent in een MBA-opleiding. Hij publiceerde over filosofie, organisatiekunde en cultuurverschillen tussen België en Nederland.

Website van Paul Wouters.

10 woensdagen
26 sept; 10, 17, 24, 31 okt;
7, 14, 21, 28 nov; 5 dec.
11.15-13.00 uur
Leiden

Werkcolleges.
Thuis ca. 3 uur studeren per bijeenkomst.

  • Paul Wouters, Denkgereedschap 2.0. Een filosofische onderhoudsbeurt, Lemniscaat, 2014. ISBN 9789047702160, € 19,95.
  • PDFs van de powerpoints.

Colleges € 325,- (excl. kosten voor het studieboek)
Met HOVO-fan-pas € 35,-

Aanmelden

De collegereeks is voltekend. Wanneer u op de wachtlijst wil worden gezet, kunt u HOVO mailen. Maar de kans dat iemand van de wachtlijst alsnog wordt geplaatst is klein.
Indien er toch nog een plaats vrij komt, krijgt de bovenste van de wachtlijst van ons bericht dat hij of zij wordt toegelaten. Alle anderen horen niets van ons. Doorgaans melden zich niet meer dan een of twee personen per collegereeks af. Mocht de collegereeks in een van de volgende seizoenen herhaald worden dan krijgen mensen  op de wachtlijst een uitnodiging om bij voorinschrijving in te tekenen.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie