Logo Universiteit Leiden.

nl en

Wat is Duits? De nieuwe zoektocht naar nationale identiteit in het machtigste land van Europa

Een collegereeks in najaar 2020. De data van de colleges staan nog niet vast en u kunt nog niet inschrijven.

Dit college stelt de actuele zoektocht naar nationale identiteit in Duitsland in een cultuurhistorisch perspectief. Wat zijn passende nationale symbolen voor een multicultureel land? Hoe gaan we om met de goede én slechte kanten van de geschiedenis? Begin 21ste eeuw is de vraag naar de ‘nationale identiteit’ in alle westerse landen op de voorgrond komen te staan, mede door de komst van nieuwe rechtse partijen op het politieke toneel. Globalisering, digitalisering en multiculturalisering; hoe kleiner de wereld wordt, des te belangrijker lijkt de vraag naar ‘het eigene’ te worden. In Duitsland ligt deze vraag nog eens extra gevoelig, omdat de zoektocht naar ‘nationale identiteit’ snel wordt geassocieerd met de opkomst van het agressieve nationalisme van de nazi’s in de jaren 1930. In zes colleges worden de achtergronden van de Duitse actualiteit belicht, met een terugblik naar Duitsland in de negentiende en de twintigste eeuw, en met extra aandacht voor de overeenkomsten en verschillen met Nederland.

Uit een publiciteitscampagne van het Duitse ministerie, ter gelegenheid van 30 jaar Duitsland.

Opzet van de colleges

  • Een overzicht van de politieke en maatschappelijke debatten in Duitsland over het fenomeen ‘nationale identiteit’ sinds de vluchtelingencrisis van 2015.
  • De actuele betekenis van de negentiende eeuw, toen de vraag ‘wat is Duits?’ voor het eerst opkwam.
  • De gevolgen van de naoorlogse periode 1945 tot 1989: vanaf wanneer werd de ‘oorlogsschuld’ de basis van de Duitse identiteit en wat zijn hierin de verschillen tussen de BRD en de DDR geweest?
  • De huidige zoektocht begint vanaf de eenwording in 1990; op zoek naar de basis van een nieuw multicultureel Duitsland, en het grote verschil tussen Nederland en Duitsland in deze periode.
  • De Bondsrepubliek onder leiding van Angela Merkel tussen 2006 en 2015: ‘het beste Duitsland ooit’?
  • De toekomst: nieuwe concepten en symbolen voor een Duitse identiteit in een multiculturele samenleving.

6 colleges in drie weken
najaar 2020

Werkvorm

Hoorcolleges met mogelijkheid tot discussie.
Thuis voorbereiden ca. 3 uur per week.
Er wordt uitgegaan van kennis van basale historische en actuele politieke en maatschappelijke ontwikkelingen in Duitsland en Nederland. De colleges zijn bedoeld voor algemeen historisch en maatschappelijk geïnteresseerden.

Studiemateriaal

Syllabus met twee artikelen per bijeenkomst.
PDF's van de Powerpoints na afloop van het college.
Extra geïnteresseerden kunnen lezen: Merlijn Schoonenboom, Een kleine geschiedenis van de grootste Duitse worsteling, Amsterdam 2019ISBN 9789021416762

Docent

Merlijn Schoonenboom is journalist en cultuurhistoricus, en woont sinds 2009 in Berlijn. Hij studeerde geschiedenis aan de Uva, werkte eerst als kunstredacteur en later als correspondent Duitsland voor de Volkskrant. Vanaf 2013 werkt hij als zelfstandig journalist, onder andere als correspondent voor de Groene Amsterdammer. Hij is auteur van twee boeken over Duitsland.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie