Logo Universiteit Leiden.

nl en
(c) - Marc de Haan

Oudegyptische grafgebruiken

De Nieuwe Rijks-begraafplaats van Sakkara

Het oude Egypte kent een rijke graf-traditie. Veel van onze kennis over het Oude Egypte is afkomstig uit de graven. Dat is niet zo gek: graftombes werden bij voorkeur op de rand van de woestijn aangelegd, en vanwege de gunstige omstandigheden is er veel van bewaard gebleven. Bijvoorbeeld objecten van allerlei materiaal, van voedsel-bijgiften tot modellen van werkplaatsen, slachterijen en graanopslagplaatsen.
In deze collegereeks van 5 lessen wordt u meegenomen naar het Egypte van ongeveer 1500-1100 v.Chr., een periode die het Nieuwe Rijk genoemd wordt. Het is de tijd van koningen zoals Toetanchamoon, Achnaton en Ramses II. Egyptes ‘religieuze hoofdstad’ Thebe bevindt zich in het zuiden en de ‘administratieve hoofdstad’ Memphis in het noorden. De koningen werden in die tijd begraven in de Vallei der Koningen bij Thebe, terwijl de hoogste bestuurders van het land hun grafmonumenten in Sakkara bij Memphis lieten bouwen.

De begraafplaats van Memphis heeft een duidelijke link met Leiden: dankzij de aankoop van een aanzienlijke collectie antiquiteiten bezit het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) één van ’s werelds belangrijkste collecties objecten en beschreven en gedecoreerde grafelementen uit Sakkara. Het RMO, o.a. in samenwerking met de Universiteit Leiden, voert er jaarlijks archeologische opgravingen uit. Tenslotte bestudeert een onderzoeksproject aan de Universiteit Leiden, waar de docent deel van uitmaakt, het grafveld ten tijde van het Nieuwe Rijk.

Tijdens dit college wordt u wegwijs gemaakt in de uitgestrekte dodenstad van Sakkara. Onderwerpen zoals grafarchitectuur (sommige graven waren gebouwd als monumentale privé-tempels), grafdecoratie, funeraire gebruiken, goden-verering en processies komen aan de orde. De begraafplaats van Sakkara wordt daarbij in context bekeken: zowel lokaal (als begraafplaats van de stad Memphis en het rituele landschap) als nationaal, met uitstapjes naar de grafvelden van bijvoorbeeld Thebe (modern Luxor) en Abydos (het ‘nationale pelgrimsoord’ voor de god Osiris).

Als gevolg van de grootschalige opgravingen in Sakkara aan het begin van de 19e eeuw, bevindt een groot deel van het grafveld zich tegenwoordig ‘virtueel’ buiten Egypte: in vele museumcollecties over de wereld. Het RMO in Leiden is er daar slechts één van. Onderzoek van de docent, dat bestaat uit het combineren van archeologische data, archiefmateriaal en museumonderzoek, heeft in recente jaren geleid tot de identificatie van diverse verloren gewaande graven. Hoe dit virtuele puzzelen met monumentale reliëfblokken in zijn werk gaat, wordt tijdens de cursus ook uitvoerig geïllustreerd. 

Reliëfs uit het graf van Ry in Sakkara, een militair uit de tijd van farao Toetanchamon (Egyptisch Museum, Berlijn, ÄM 7278)

3 dagen
18, 19, 20 mei

11.15-13.00  en 14.15-16.00 uur
Leiden, RMO

Werkvorm

Hoorcolleges met vragen en een rondleiding bij RMO.
Thuis ca. 2 uur studeren per bijeenkomst

Studiemateriaal

Syllabus (voornamelijk Engelstalig).

Aanbevolen: het boekje bij de tentoonstelling The Walking Dead at Saqqara: The Making of a Cultural Geography (medio maart 2020).

Powerpoints na afloop de colleges. Mogelijk ingekort i.v.m. beeldrecht.

Colleges € 210,-
Met HOVO-fan-pas € 30,-
Syllabus op papier € 19,-

Docent

Dr. Nico Staring, Egyptholoog, is als onderzoeker verbonden aan de Universiteit Leiden. Staring promoveerde op onderzoek naar de Oudegyptische begraafplaats bij Sakkara, waar hij ook jaarlijks deelneemt aan een archeologische expeditie. Staring was docent Egyptische archeologie aan de Universiteit Leiden en geeft sinds 2010 cursussen voor diverse HOVO’s in Nederland.

Nico Staring op de website van de Universiteit Leiden.

Aanmelden

Aanmeldingsformulier voor de colleges met digitaal studiemateriaal

Aanmeldingsformulier voor de colleges met digitaal studiemateriaal en een print van de syllabus

Dit is het reguliere aanmeldingsformulier. Ook studenten die reguliere opleidingen volgen aan de Universiteit Leiden (LEI) en medewerkers die momenteel aan de Universiteit Leiden verbonden zijn, kunnen met behulp van dit formulier inschrijven. Zij krijgen automatisch 50 % korting.

Het formulier biedt de mogelijkheid te betalen via Ideal, credit card of door middel van een factuur. NB U ontvangt na verzending van het ingevulde formulier een bevestiging, zodat u kunt controleren of de aanmelding is verwerkt.

Aanmeldingsformulier voor veelplegers/grootverbruikers (HOVO-fan-pas)

HOVO-deelnemers kunnen voor € 600,- een HOVO-fan-pas kopen die geldig is voor een half jaar: februari t/m juli en augustus t/m januari. Wie een dergelijke pas bezit kan zich gedurende het half jaar inschrijven voor een sterk gereduceerd tarief. (Zie de cursusbeschrijvingen.) U kunt dit formulier ook gebruiken wanneer u al een geldige HOVO-fan-pas heeft en dus alleen voor de cursus wilt inschrijven.

Aanmeldingsformulier en verzoek om korting

Voor wie in aanmerking wil komen voor de korting van 50% voor mensen met een inkomen rond het sociaal minimum. U dient dit gestandaardiseerde verzoek om korting uit te printen en ingevuld en ondertekend te versturen, vergezeld van kopieën van de gevraagde bewijzen, ten laatste drie weken voor aanvang van de cursus. Op grond van de gevraagde informatie over uw inkomen en vaste lasten besluit HOVO vervolgens of u voor korting in aanmerking komt.
De korting kan slechts gelden voor één collegereeks per semester. Korting op de kosten van excursies, reizen, boeken e.d. is niet mogelijk.
Dit formulier geeft geen mogelijkheid online te betalen: u ontvangt een factuur.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie