Universiteit Leiden

nl en

Papyrologisch Instituut

Griekse papyrologie

Overzicht van de voornaamste onderzoeksprojecten op het gebied van de Griekse papyrologie van het Leids Papyrologisch Instituut.

G1. Berichtigungsliste der Griechischen Papyrusurkunden aus Ägypten

Medewerker in Leiden: F.A.J. Hoogendijk. 
Samenwerking met: (tot 2008) Universität Marburg, Institut für Rechtsgeschichte und Papyrusforschung, sinds 2009 met Universität Heidelberg.   

Men kan zich voorstellen hoe moeilijk het is een tekst van 2000 jaar oud voor het eerst te lezen. Het is vrijwel onvermijdelijk dat er in eerste instantie fouten worden gemaakt bij de ontcijfering en interpretatie. Daarom nemen revisie en correctie van gepubliceerde teksten een belangrijke plaats in binnen de Papyrologie. De Berichtigungsliste der Griechischen Papyrusurkunden aus Ägypten, in samenwerking met collega's uit Duitsland uitgegeven door het Leids Papyrologisch Instituut, biedt een kritisch overzicht van alle correcties die zijn voorgesteld voor gepubliceerde Griekse papyri. Sinds 1952 (deel 3) wordt de Berichtigungsliste, met hulp van onze collega's in Duitsland, in Leiden samengesteld. 

Er zijn inmiddels twaalf delen met "Berichtigungen" (correcties) verschenen (Band I, 1922 - Band XII, 2009) met een Konkordanz und Supplement zu Berichtigungsliste Band I-VII (1989) en een Konkordanz zu Berichtigungsliste Band VIII-XI (B.L. Konkordanz II) (2007).  
Onlangs verscheen een electronisch doorzoekbare heruitgave op CD-Rom van Berichtigungsliste Band I-XI (augustus 2009). 
Berichtigungsliste der Griechischen Papyri Band XIII is in voorbereiding.  

Het BL-project en daarmee samenhangende activiteiten zijn in het verleden financieel gesteund door NWO, de Kiessling-Stiftung, het LIAS, het LUF en Uitgeverij Brill.

G2. Publicatie van Griekse papyri

Verschillende naast elkaar bestaande projecten betreffen de ontcijfering van niet eerder gepubliceerde Griekse papyri behorend tot collecties uit binnen- maar vooral buitenland, om die vervolgens te publiceren op de gebruikelijke manier met beschrijving, transcriptie, vertaling en geplaatst in de bij de tekst behorende historische, juridische, economische etc. context. 

Publicatie van Griekse papyri van de Abdij van Montserrat, Spanje

Medewerker in Leiden: K.A. Worp. 
Samenwerking met Dr. S. Torallas Tovar, Madrid. 
Publicatie:  S.Torallas Tovar - K.A. Worp, Greek Papyri from Montserrat (P.Monts.Roca IV) = Scripta Orientalia 1 (Barcelona, 2014).

Publicatie van teksten uit de Dakhleh Oase, Egypte

Medewerker in Leiden: K.A. Worp ( en F.A.J. Hoogendijk, 1 papyrus) 
Samenwerking met diverse internationale collegae, w.o. Proff. I. Gardner [Sydney, Australie], J. Whitehorne [Brisbane, Australië] & R.S. Bagnall [New York, USA].   

Uitgave van teksten op papyrus, potscherven en hout afkomstig uit opgravingen in de Egyptische Dakhleh Oase, met name uit het antieke Kellis. Dit project, waarvoor Prof. Worp jaarlijks ook een bezoek brengt aan de opgraving, heeft al geleid tot enkele boekpublicaties en artikelen. Een nieuw boek is in voorbereiding.

Een artikel met de publicatie van de Kellis orakelpapyrus (Hoogendijk) wordt verwachtin 2015.

Publicatie van teksten uit de collectie van het Papyrologisch Instituut

Medewerkers in Leiden: F.A.J. Hoogendijk. 

De papyri uit de eigen collectie van het Papyrologisch Instituut zijn voornamelijk gepubliceerd in delen van de serie Papyrologica Lugduno-Batava (P. L. Bat.), begonnen met deel I: M. David - B.A. van Groningen - J.C. van Oven, The Warren Papyri (Lugduni Batavorum 1941).   
Met P. L. Bat. XXV: F.A.J. Hoogendijk - P. Van Minnen, Papyri, Ostraca, Parchments and Waxed Tablets in the Leiden Papyrological Institute (Leiden, 1991) is een aanvang gemaakt met systematische uitgave van de papyri van de collectie; deze editie bevat alle niet-gepubliceerde papyri met inventarisnummers 1-100. Al met al is nu ongeveer de helft van de (voornamelijk Griekse) papyri gepubliceerd.   
Een werkgroep bestaande uit medewerkers van het Instituut en gevorderde studenten is begonnen met het ontcijferen en uitgave-klaar maken van (een deel van) de resterende ongepubliceerde teksten. De bedoeling is dat dit op langere termijn zal leiden tot een tekstpublicatie die qua omvang en inhoud vergelijkbaar is met P. L. Bat. 25.

Publicatie van een archief afkomstig uit krokodillenmummies uit Tebtunis

Medewerker in Leiden: F.A.J. Hoogendijk. 
Samenwerking met: University of California, Bancroft Library, Center for the Tebtunis Papyri, Berkeley.   

Tijdens opgravingen in het Egyptische dorpje dat in de Oudheid Tebtunis werd genoemd, zijn in 1899-1900 door B. Grenfell en A. Hunt vele papyri gevonden. Een deel werd aangetroffen op de begraafplaats voor heilige krokodillen: de krokodillenmummies waren namelijk dikwijls gewikkeld in stukken oude papyrus of daarmee opgevuld.   
Er zijn redenen om aan te nemen dat de papyri die afkomstig zijn uit vijf bepaalde krokodillenmummies uit twee verschillende tombes, tenminste gedeeltelijk tot een tweetalig (Grieks en Demotisch) archief hebben behoord dat mogelijk afkomstig was uit een grapheion (dorpskantoor), terwijl een ander deel van de (Griekse) teksten lijkt te stammen uit het archief van een belastinginner. De teksten stammen voor het merendeel uit eind tweede-begin eerste eeuw voor Chr.  Het Leidse onderzoek moet leiden tot de uitgave dan wel heruitgave van alle Griekse teksten afkomstig uit deze groep krokodillenmummies, waarbij nader wordt ingegaan op de inhoud van deze teksten met speciale belangstelling voor de samenstelling van het archief, de tweetaligheid, en de betekenis van dergelijke archieven voor de sociale geschiedenis van laat-Ptolemeïsch Egypte. 

Publicatie van teksten uit de Weense papyruscollectie

Medewerker in Leiden: F.A.J. Hoogendijk. 
Samenwerking met: Papyrussamlung der Österreichischen Nationalbibliothek, Wien. 

Editie van een groep van ca. 20 grotere en kleinere papyrusfragmenten die alle stammen uit dezelfde mummiecartonnage. De tekst op deze papyri is te dateren in het begin van de tweede eeuw v.Chr. en geeft nieuwe informatie over de stathmoi van soldaten in dorpen in de provincie Fayoum.

G3. Medewerking aan Papyrological Editor en de Duke Data Bank of Documentary Papyri

In 2010 werd het voor alle papyrologen mogelijk om teksten en correcties bij te dragen aan de Duke Data Bank of Documentary Papyri (DDbDP) in de Papyrological Navigator, met behulp van de Papyrological Editor. Dit gebeurde in het kader van het internationale project Integrating Digital Papyrology.  Ook Leiden is daarbij betrokken: F.A.J. Hoogendijk functioneert als lid van de Editorial Board van de DDbDP, K.A. Worp behoort tot de selecte groep van Senior Editors van de DDbDP.

Integrating Digital Papyrology of IDP is een samenwerkingsverband van de Duke Databank of Documentary Papyri (DDBDP), de Heidelberger Gesamtverzeichnis (HGV)en het Advanced Papyrological Information System (APIS). In juni 2012 is er een trainingsbijeenkomst gehouden in het Leids Papyrologisch Instituut over hoe de Papyrological Editor kan worden gebruikt om gegevens toe te voegen aan de databases van DDbDP, HGV en APIS.