Universiteit Leiden

nl en
Dossier

Lezing 2018

Dit jaar verzorgt oud-minister van OCW Jet Bussemaker de Annie Romein-Verschoorlezing. Referent is journalist Lamyae Aharouay.

De titel van de lezing luidt:

De Nederlandse vrouw: bakfietsmuts of gelukkig deeltijdmens?

 
Bijna de helft van de Nederlandse vrouwen is economisch niet zelfstandig. Dat geldt ook voor jongere vrouwen. Daardoor zijn ze kwetsbaar als ze het door echtscheiding, overlijden van hun partner of om een andere reden overwacht in hun eentje moeten rooien. Mede daarom zijn vrouwen oververtegenwoordigd in cijfers over armoede. Tegelijkertijd geven veel vrouwen aan tevreden te zijn met een bestaan waarin de zorg voor kinderen gecombineerd wordt met een deeltijdbaan.

Discussies over deze kwestie gaan vaak gepaard met veel emoties. De carrièrevrouw noemt de vrouw die voor haar gezin kiest een bakfietsmuts die haar talenten verspeelt. Zij op haar beurt krijgt het verwijt dat ze het juk van een carrière verplicht aan alle vrouwen wil opleggen. Maar kunnen we eigenlijk wel zo generaliseren? Voor hoogopgeleide vrouwen is werken behalve een inkomensbron ook een manier van zelfontplooiing. En ook vrouwen die hun talenten beroepsmatig volop willen inzetten, klagen over glazen plafonds. Inderdaad is het aantal vrouwen in topfuncties bij bedrijven in Nederland veel lager dan elders in Europa. Dat geldt ook voor hoogleraren. Maar dat verschil kan niet verklaard worden uit de deeltijdfactor. Er is dus meer aan de hand. Waarom lukt het maar niet een doorbraak te forceren? Vrouwen met minder opleiding en werkervaring hebben het om andere redenen lastig. Veel van hen zijn laaggeletterd en hebben behalve gebrekkige taal- en computervaardigheden vaak te maken met isolement en soms ook culturele barrières.

Kan beleid bijdragen aan veranderingen, of zijn culturele opvattingen zo dominant dat ze resistent zijn tegen beleid? Welke open zenuwen heeft Jet Bussemaker geraakt in de politiek en tegen welke belemmeringen is ze aangelopen bij de vormgeving van emancipatiebeleid?

Foto van Jet Bussemaker
Jet Bussemaker

Over Jet Bussemaker

Jet Bussemaker (1961) heeft een gecombineerde academische en politieke carrière. Zij studeerde politicologie in Amsterdam waar ze ook promoveerde. Ze werkte vervolgens als docent en onderzoeker bij de UvA en de VU. Ze gaf veel gastcolleges bij diverse internationale universiteiten en was in 1997 visiting fellow bij het Center for European Studies. In 1998 werd ze Kamerlid voor de PvdA en was onder andere woordvoerder sociale zaken en zorg. Van 2007 tot 2010 was ze staatssecretaris voor VWS in Balkenende IV. Tussen 2010 en 2012 was ze onder andere Kroonlid van de SER en rector van de Hogeschool van Amsterdam en lid van het College van Bestuur van de UvA. In november 2012 werd ze minister van OCW, welke post ze tot oktober 2017 heeft bekleed. Ze publiceerde onder andere over burgerschap, verzorgingsstaten, diversiteit en de verwerking van de oorlog. Zij was onder meer initiatiefnemer van de databank voor topvrouwen, maar ook van Kracht on Toer, een regionale aanpak om economische zelfstandigheid op alle niveaus 

Foto van Lamyae Aharouay
Lamyae Aharouay

Over Lamyae Aharouay

Lamyae Aharouay (1990) is journalist en presenteert de wekelijkse podcast NRC Haagse Zaken, over politiek. Voor  dezelfde krant is ze columnist, en ze schrijft er over  onderwerpen die raken aan politiek en maatschappij. Aharouay studeerde Communicatie en werkte daarna in de  journalistiek. Tot februari was zij sidekick in het programma  Ochtendspits op BNR Nieuwsradio.