Universiteit Leiden

nl en
Retorica, fair trade en Multatuli 29 september 2018

Debat

Max Havelaar Toesprakentoernooi

Datum
29 september 2018
Tijd
Bezoekadres
Kamerlingh Onnes Gebouw
Steenschuur 25
2311 ES Leiden

Leerzame en inspirerende dag

Stan, een van de
winnaars uit 2016 

Tijdens de achtste editie van het Max Havelaar Toesprakentoernooi (MHT) zullen vijftig docenten Nederlands, elk vergezeld door twee leerlingen uit de bovenbouw van het vwo, Universiteit Leiden bezoeken om te leren en zich te laten inspireren over retoricaonderwijs.

Uit een uitgebreid programma kiezen de leerlingen drie verschillende workshops die elk een ander aspect van het speechen belichten, zoals het juiste stemgebruik, argumentatie en het schrijven van een goede opening of afsluiting. Na de workshops brengen de leerlingen de opgedane kennis meteen in de praktijk door in tweetallen een speech voor te bereiden en deze in kleine groepen voor te dragen. Uit elke groep mag één duo door naar de finale. Tenslotte presenteren de finalisten voor een professionele jury die de winnaar kiest. Hun beloning: de wisselbeker, eeuwige roem én een dagje uit met de hele klas naar twee locaties in Amsterdam!

Ook voor de begeleidende docenten is het een boeiend toernooi. Ontmoetingen met collega’s en vakgenoten in combinatie met het volgen van workshops van universitaire docenten, speech- en communicatieprofessionals vormen een inspiratiebron voor lessen spreekvaardigheid.

Entr'acte

Christiaan Weijts tijdens 
het MHT 2017

Ieder jaar wordt een bekende spreker uitgenodigd om alle deelnemers een voorbeeld te geven van een goede speech. De afgelopen jaren hebben bijvoorbeeld schrijver en televisiepresentator Abdelkader Benali en schrijver en columnist Christiaan Weijts het Leidse podium beklommen om de leerlingen er met humor van te overtuigen hoe ze hun publiek kunnen inpakken én hoe juist niet. Na de entr'acte worden de sprekers geïnterviewd door journaliste Evelien Engele. Lees hier wat Christiaan Weijts haar vertelde.

Verslagen oud winnaars

Benieuwd hoe leerlingen het Max Havelaar Toesprakentoernooi ervaren? Onderstaande verslagen zijn geschreven door de winnaars van de afgelopen edities. 

Verslag winnaars 2017         Verslag winnaars 2014
Verslag winnaars 2016         Verslag winnaars 2013
Interview winnaars 2015

Hoe ziet de dag eruit?

09:15  Ontvangst 
10:00 Opening en welkomstwoord
10:15 College prof. dr. J.C. de Jong
10:50 Workshopronde 1
11:20 Workshopronde 2
11:50 Workshopronde 3
12:20 Lunch - verzorgd door Ekoplaza
13:00 Eigen speeches voorbereiden
14:30 Speeches voordragen 
15:45 Entr'acte
16:15 Finale
17:00 Afsluiting en borrel
17:30 Einde programma

 

Tip 1: Wat heb je te zeggen?

Wat is de unieke en bijzondere inhoud van je verhaal? Wat, hoop je, zullen jouw toehoorders thuis vertellen over je speech? Kies een kwestie waarvan je echt iets vindt en waarbij je oprecht iets voelt. Scherp je standpunt aan. Selecteer veel argumenten, cijfers en bronnen, maar presenteer alleen datgene wat je pakkend kunt brengen en houd scherp in het oog voor welk publiek je spreekt. Overlaad je publiek niet met feitjes, maar vertel een verhaal dat emotioneel resoneert.

Tip 2: Zorg voor een duidelijke verhaallijn

Zet de drie klassieke stappen: inleiding, de kern met een paar punten en het slot. Bepaal hoe je in de eerste minuut je publiek pakt en meeneemt in je betoog. Geef, via een of twee vragen, een indruk van wat komen gaat. (Waarom …? En wat kunnen we …?). Behandel in de middendeel vervolgens je hoofdpunten en maak zo nu en dan een overgangszinnetje (‘Hoofden van Lebak, wat staat ons nu dus te doen?’) Kondig soepel het slot aan, vat je hoofdargumenten en je boodschap krachtig samen en probeer met een paar goede retorische formuleringen je publiek van jouw kernboodschap te overtuigen.

Tip 3: Geef kleur aan je woorden

Spreek concrete en beeldende taal. Clichés zijn de dood in de pot. Zoek naar een mooi citaat, een verrassende vergelijking, een grappige, rake typering, een scherp contrast, een spannende anekdote. Alles wat afwijkt van het gebruikelijke trekt de aandacht. En vergeet de lichte toets niet: goed gedoseerde humor is essentieel in een toespraak.

Tip 4: Houd contact met je publiek via je ogen, je stem en gebaren

Sta rechtop. Kijk je publiek zoveel mogelijk aan, lees je tekst niet woord voor woord voor, werp hooguit zo nu en dan een blik op je spiekbriefje (met trefwoorden en hooguit een enkele uitgeschreven zin). Zorg ervoor dat je stem goed verstaanbaar klinkt, ook voor de achterste rij, en onderstreep je belangrijkste punten met enkele gebaren.

Tip 5: Laat je persoonlijke overtuiging zien en horen

Toon in je inleiding dat je betrokken bent bij je onderwerp. Maak duidelijk dat je recht van spreken hebt: door je kennis van, of door je speciale band met het onderwerp, zonder nerdy over te komen. En vrees de improvisatie niet. Naast alles wat je hebt voorbereid, is het ook belangrijk te reageren op wat er in de zaal gebeurt of wordt gezegd. Vertel een verhaal dat spontaan overkomt, klink niet alsof je een lesje oplepelt.

Tip 6: Zenuwen? Die horen erbij

In de eerste minuut van je speech zakken de vlinders meestal, als je merkt dat het goed gaat. Put vertrouwen uit je goede voorbereiding, het belang van jouw verhaal en de urgentie van je argumenten. Oefen je tekst een paar keer, liefst voor een klein publiek. Dan krijg je een idee van je timing, van goede en stroeve passages. En hoe vaker je presenteert, hoe minder last je van zenuwen hebt.

Max Havelaar Toesprakentoernooi 2017

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie