Universiteit Leiden

nl en

Promotie

Double Trouble: combined exposures of airway epithelial cells to air pollutants and respiratory viruses

  • M.M. Oldenburger
Datum
donderdag 19 november 2026
Tijd
Locatie
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden

Promotor(en)

  • Prof.dr. P.S. Hiemstra
  • Prof.dr. F.R. Cassee
  • dr. Y.C.M Staal

Samenvatting

Zowel luchtverontreiniging als luchtwegvirussen kunnen de gezondheid van onze longen beïnvloeden. Onderzoek onder mensen laat zien dat virale luchtweginfecties vaak ernstiger verlopen in gebieden met meer luchtverontreiniging, maar waarom de combinatie van beide erger uitpakt is nog onbekend.

Met celkweken van de cellen die de menselijke luchtwegen bekleden onderzochten we in het laboratorium de effecten van blootstelling aan stikstofdioxide (NO2) en het RS-virus (RSV). Omdat hier nog nauwelijks onderzoek naar was gedaan, ontwikkelden we zelf een systeem om cellen langdurig aan NO2 bloot te stellen. Hierbij vonden we iets onverwachts: tijdens langdurige blootstelling aan NO2 reageerden de cellen minder heftig op de infectie en was er minder virus aanwezig dan zonder NO2. Dat is opvallend, want bevolkingsonderzoek liet eerder zien dat RSV-infecties ernstiger verliepen in gebieden met meer NO2.
Een mogelijke verklaring voor dit ogenschijnlijke verschil is het moment van blootstelling t.o.v. de infectie.

In ons onderzoek werden de cellen tijdens de NO2-blootstelling geïnfecteerd, terwijl blootstelling aan luchtverontreiniging en infectie in de praktijk niet volgens een vaste volgorde gaat. Ook zagen we enige tijd na de NO2-blootstelling meer eiwitten die RSV gebruikt om cellen binnen te dringen, waardoor infectie mogelijk gemakkelijker wordt. Het effect van NO2 op een RSV-infectie kan dus verschillen afhankelijk van het moment van blootstelling. Mogelijk verklaart dit de wisselende bevindingen tussen laboratorium- en bevolkingsonderzoek.

Deze bevindingen laten zien dat het moment van blootstelling ten opzichte van infectie belangrijk is, en dat laboratoriumonderzoek kan helpen de verbanden tussen luchtvervuiling en infecties bij mensen te ontrafelen.

 

Proefschriften

Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.

Persvragen (alleen journalisten)

pers@lumc.nl

Algemene informatie

Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.