Universiteit Leiden

nl en

Alumni-activiteit | Lezing Leids Historisch Dispuut Merlijn

UITGESTELD: Van gilde tot ROC. De geschiedenis van het vakonderwijs in de stad Leiden

  • Dr. Anneke Boot
Datum
woensdag 10 maart 2021
Tijd
Locatie
Cultuurhuis de Paulus
Warmonderweg 2
2341 KV Oegstgeest

Deze lezing wordt uitgesteld naar een later moment dit voorjaar. Houd de agenda in de gaten.

Op 10 maart vindt de eerste lezing van dit voorjaar van Leids Historisch Dispuut Merlijn plaats. Dr. Anneke Boot, onderwijshistoricus, zal spreken over de geschiedenis van het vakonderwijs in Leiden.

Hoe hebben jonge mensen in de loop van de eeuwen hun vak geleerd? Hoe was het vakonderwijs georganiseerd en wie waren daarvoor verantwoordelijk? Dr. Anneke Boot deed als promotieonderzoek een casestudie naar de ontwikkeling van het vakonderwijs op lokaal niveau, i.c. de stad Leiden, tegen de landelijke ontwikkeling als achtergrond.

Gilden

Vertrekpunt vormde de theorie van de Duitse historisch-pedagoog Wolf-Dietrich Greinert.
Hij stelt dat vóór de Industriële Revolutie Europa maar één model vakonderwijs kende:
de gilden. Vakonderwijs als antwoord op de industrialisatie was echter niet eenvormig.
Greinert onderscheidt drie klassieke modellen: het liberale marktmodel (typerend voor
Engeland), het rationeel staats-bureaucratische model (typerend voor Frankrijk) en het
duale corporatieve model (typerend voor Duitsland).
De studie is longitudinaal van opzet en kent drie delen. In alle ontwikkelingen staat het
Leidse vakonderwijs centraal. De eerste periode omvat de middeleeuwen en vroegmoderne
tijd, waarin vakonderwijs zich voornamelijk binnen gilden afspeelde en waar meesters
hun leerlingen opleidden. Het verbod op de gilden vormt de overgang naar de
tweede periode, de negentiende eeuw, waarin op particulier initiatief vakscholen opgericht
werden, bijvoorbeeld de Practische Ambachtsschool en de Leidsche Fabrieksschool.
Dat duurde tot begin twintigste eeuw, toen de rijksoverheid de verantwoordelijkheid
op zich nam. Deze derde periode strekt zich uit tot het actuele beroepsonderwijs. In
de twintigste eeuw valt vooral de enorme uitbreiding van het vakonderwijs op, terwijl in de
eenentwintigste eeuw de deelname juist achterblijft bij de behoefte aan goed geschoolde
vakmensen. Anneke Boots proefschrift is daarom ook te zien als een pleidooi voor de
herwaardering van vakmanschap.

Publieksversie

Deze eerste studie over het Leids vakonderwijs is ook voor mensen buiten de wetenschap
interessant. Daarom is het proefschrift ook verschenen in een rijk geïllustreerde
publieksversie
.

Maatregelen in verband met Covid-19

Uiteraard zullen alle voorzorgsmaatregelen in verband met Covid-19 weer in acht worden gehouden.
Hoeveel bezoekers er toegestaan zijn is nu nog niet bekend, maar het zal zeker aan
beperking onderhevig zijn. Het is noodzakelijk dat u zich vooraf opgeeft bij het secretariaat.
(En ook weer afzegt als u toch niet komt!). De regels waaraan men zich moet houden
worden voorafgaand aan de lezing toegestuurd.

Bereikbaarheid Cultuurhuis de Paulus

De Paulus ligt op ca. 10 minuten lopen vanaf het Centraal Station, LUMC-zijde. Er is parkeermogelijkheid en een bushalte voor de deur.

Verder op het programma dit voorjaar:

  • Woensdag 28 april 2021 20.00u: Prof. dr. em. Paul Smith: ‘Vissen in het verleden. Vroegmoderne ichtyologie in cultuurhistorisch perspectief’
Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.