Universiteit Leiden

nl en

Lezing | Studium Generale

Zijn gehandicapten mensen? Over de historische relatie tussen handicap en menszijn

Datum
13 september 2018
Tijd
Bezoekadres
Lipsius
Cleveringaplaats 1
2311 BD Leiden
Zaal
019

Wat betekent het om mens te zijn? Deze vraag is vrijwel dagelijks aan de orde in het maatschappelijk debat – zij het niet altijd expliciet. Discussies over medische technologieën, doping, ouderdom en de rechten van mensen en dieren maken zowel duidelijk dat begrippen als ‘mens’ en ‘menselijke waardigheid’ omstreden zijn, als ook dat vaak stilzwijgend uitgegaan wordt van bepaalde normen voor het menszijn en voor gerelateerde begrippen als menselijkheid. Om hedendaagse debatten te verhelderen en te stimuleren is het van belang om verder te onderzoeken hoe, door wie, waar en waarom het begrip mens(zijn) gebruikt werd en wordt.

In deze lezing wordt het begrip mens onder de loep genomen vanuit een historisch Disability Studies perspectief. Handicap en menszijn zijn namelijk op allerlei manieren aan elkaar gerelateerd of te relateren. De waardigheid of sacraliteit die vanaf de achttiende eeuw toegekend wordt aan de menselijke persoon gaat, zo betoogt de Duitse socioloog Hans Joas, hand in hand met het definiëren van groepen zoals ‘krankzinnigen’ die in de menselijke soort ingesloten moeten worden. Daarnaast zien we tot op de dag van vandaag dat het denken over de grenzen van de menselijke soort en menselijke waardigheid niet zelden bepaald wordt door de gedachte dat handicap tot mensonwaardige situaties leidt. Ook zijn de discussies over het verleggen van de grenzen van de mens (human enhancement) gerelateerd aan handicap omdat mensen met een beperking al eeuwenlang hulpmiddelen als ‘verlengstuk’ van hun lichaam gebruiken.

Lees meer

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie