Universiteit Leiden

nl en

Lezing

Waar houdt de Oudheid op?

  • Piet Gerbrandy
Datum
12 oktober 2017
Tijd
Serie
Forum Antiquum
Bezoekadres
University Library
Witte Singel 26-27
2311 BG Leiden
Zaal
Vossiuszaal

Abstract

Klassiek Latijnse poëzie lijkt, ondanks de aanzienlijke variëteit, een doorlopende traditie te vertegenwoordigen: we kunnen Statius en Silius Italicus op dezelfde manier lezen als Vergilius en Horatius. Geldt dit ook voor de Late Oudheid? Sinds een jaar of veertig wordt terecht betoogd dat de poëzie van de vierde en vijfde eeuw (Ausonius, Claudianus, Sidonius Apollinaris) een nieuw soort esthetiek belichaamt, die iets anders beoogt dan de augusteïsche en flavische dichters deden. Niettemin zou de vierde-eeuwse 'renaissance' de Latijnse traditie niet zozeer afkappen als wel vernieuwen, en daardoor geschikt maken voor het nieuwe (christelijke) tijdvak; genoemde dichters kenden hun klassieken door en door. Kortom, de Late Oudheid behoort gewoon tot de Oudheid. Maar tot hoe ver loopt die door? De meeste handboeken en bundels artikelen concentreren zich op de vierde en vijfde eeuw, terwijl er ook in de eeuwen daarna nog volop Latijnse poëzie in (min of meer) klassieke vormen wordt geschreven. Is dat post-antieke, vroeg-middeleeuwse literatuur, die echt iets anders doet dan vóór 500 gebruikelijk was? We nemen de proef op de som door vierde-eeuwse poëzie te vergelijken met werk dat stamt uit de zesde tot en met de achtste eeuw. 

Over de spreker

Piet Gerbrandy studeerde van 1976 tot 1984 klassieke talen en vergelijkende indo-europese taalwetenschap in Leiden. Tijdens en na zijn studie gaf hij ruim twintig jaar les in het voortgezet onderwijs. Hij werkte mee aan enkele schoolboeken ten behoeve van het eindexamen Grieks. Voorts publiceerde hij enkele dichtbundels en drie bundelingen met essays over met name Nederlandstalige poëzie en Griekse en Latijnse literatuur. Daarnaast heeft hij ook Quintilianus' De opleiding tot redenaar uit het Latijn vertaald. Naast zijn werkzaamheden bij de UVA is Gerbrandy ook poëziecriticus bij De Groene Amsterdammer.

Aan de UVA doceert hij sinds 2006 Klassiek en Middeleeuws Latijn, zowel taalverwerving als letterkunde. Tevens is hij verbonden aan de opleiding Literatuurwetenschap. In het collegejaar 2010-2011 was hij als gastprofessor verbonden aan de Universiteit van Gent.