Universiteit Leiden

nl en

Promotie

Alleen omdat ik een Van Hall ben

Datum
6 juni 2017
Tijd
Bezoekadres
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden

Alleen omdat ik een Van Hall ben

Dit voorjaar is het vijftig jaar geleden dat Gijs van Hall (1904-1977) gedwongen werd terug te treden als burgemeester van Amsterdam. De bankier en verzetsstrijder Van Hall, burgemeester tussen 1957 en 1967, werd door de regering naar huis gestuurd. Een unicum! Maar het waren dan ook unieke problemen die de als ouderwets regent te boek staande Gijs van Hall (PvdA) onvoldoende had weten te beteugelen: Provo, het omstreden huwelijk van Beatrix, het bouwvakkersoproer en een geweldsfetisjist als politiecommissaris.

Als telg van een negentiende-eeuwse Amsterdamse patriciërsfamilie, opgevoed in een liberaal en rijk grachtengordelmilieu, meende Van Hall dat zijn familienaam de reden was van alle kritiek. ‘Alleen omdat ik een “Van Hall” ben, zegt men dat ik een regentenmentaliteit heb. Als ik Pieterse had geheten zouden ze daar eenvoudig niet over gedacht hebben.’ Was Van Hall inderdaad de dupe van zijn eigen familiegeschiedenis? En was die geschiedenis een excuus voor de tragische afloop van zijn burgemeesterschap?

Ondanks het feit dat Gijs van Hall in de eerste jaren van zijn burgemeesterschap zo veel successen had geboekt, bleef het beeld toch hangen van een man die de regie over zijn stad verloor, geen grip kon krijgen op een nieuwe tijd, psychologen aanriep om hulp voor hem en zijn stad en een ontredderde indruk achterliet in de media, de televisie voorop.

Dit proefschrift poogt nieuw licht te werpen op het gedwongen vertrek van Gijs van Hall. Geconcludeerd wordt dat het niet alleen de nieuwe tijd was die hem het burgemeesterschap kostte. Ook niet alleen zijn eigen negentiende-eeuwse familiegeschiedenis en regentenmentaliteit, maar vooral een dodelijke cocktail van gebrek aan visie op het burgemeesterschap, gebrek aan interesse voor de politiek, onbekendheid met de Haagse mores en ja: het diepe verdriet om de moord op zijn broer en allerbeste vriend Walraven, met wie hij samen zo’n glorieuze rol in het verzet had gespeeld.

Promotoren

  • Prof.dr. H. te Velde

Bijwonen

Promoties zijn vrij toegankelijk, u hoeft zich niet aan te melden.

Proefschriften

Proefschriften van Leidse promovendi zijn na de promotie digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld. Zie hier een samenvatting van het proefschrift Alleen omdat ik een Van Hall ben.

Persvragen

Inès van Arkel, adviseur wetenschapscommunicatie Universiteit Leiden
i.van.arkel@bb.leidenuniv.nl
071 527 3282