Universiteit Leiden

nl en

Lezing | Studium Generale

De elektrometer van Jacob Clay: Een verhaal over een onvolmaakte ontdekking

  • Ad Maas
Datum
9 mei 2017
Tijd
Toelichting
Gratis toegang. Geen aanmelding nodig. Iedereen is welkom!
Serie
Nederlandse wetenschap in Azië
Bezoekadres
Lipsius
Cleveringaplaats 1
2311 BD Leiden
Zaal
011

In mei 1972 schreef wiskundige E.M. Bruins  een brief aan de directie van Museum Boerhaave. In de brief refereerde Bruins naar de verbijsterende metingen die fysicus Jacob Clay had uitgevoerd tijdens bootreizen van Java naar Nederland in de periode van 1927 tot 1932. Volgens de metingen van Clay verminderde de intensiteit van kosmische straling in de richting van de  de evenaar. Hetgeen het idee over kosmische straling en de kosmos op zijn grondvesten deed schudden!
De elektrometer waarmee Clay de kosmische stralingsintensiteit had geregistreerd had voorheen een prominente plaats in het museum. Bruins meende echter dat Clay de boel had bedrogen. Volgens Bruins was Clays instrumentarium niet in orde en had Clay zijn data opzettelijk gemanipuleerd.
Had professor Bruins inderdaad gelijk? Had de gerenommeerde professor Clay gefraudeerd? In deze presentatie onthult Ad Maas het verrassende verhaal achter een onvolmaakte ontdekking. Wat maakt een ontdekking tot een ware ontdekking?

Ad Maas is conservator bij Museum Boerhaave. Zijn specialismen zijn Nederlandse natuurkunde, Nederlandse wetenschapsgeschiedenis vanaf 1750, Albert Einstein en Nederlands Newtonianisme. Daarnaast is hij boekenredacteur van het gerenommeerde wetenschapshistorische tijdschrift Isis.

Dit is de laatste van vijf lezingen in onze serie Nederlandse wetenschap in Azië, een samenwerking met Museum Boerhaave.

De serie maakt tevens deel uit van het programma van het Leiden Asia Year.

Naar website Studium Generale