Universiteit Leiden

nl en

Lezing

Voor de wet: Kafka

Datum
24 februari 2017
Tijd
Bezoekadres
Kamerlingh Onnes Gebouw
Steenschuur 25
2311 ES Leiden
Zaal
A1.44 (Lorentzzaal)

Op vrijdag 24 februari bespreekt Timo Slootweg Kafka’s parabel ‘Voor de wet’, onderdeel van zijn beroemde novelle Het Proces. Voor de geplaagde hoofdfiguur Josef K. is rechtsvinding een existentieel en literair proces. In de lezing wordt deze existentialistische interpretatie algemenere rechtsfilosofische betekenis toegeschreven. Bovendien wordt de tekst relevant gemaakt voor de pedagogiek van de tegenwoordige rechtsgeleerdheid.

Hoogtepunt van Franz Kafka’s Het Proces en de belangrijkste sleutel tot zijn gehele oeuvre is de duistere droomvertelling ‘Voor de wet’, die – als een verhaal in een verhaal – in Het Proces is opgenomen. In de lezing concentreert Timo Slootweg zich op de rechtsfilosofische dimensies van dit korte verhaal.

Vooral de merkwaardige (rechts)pedagogische intuïties die in deze droomvertelling geëvoceerd worden zullen besproken worden. Droom en verbeelding wijzen de weg tot de gerechtigheid, in weerwil van hen die hun oordeel voor de droom willen bewaren, en zich op louter verstandelijke wijze op de werkelijkheid willen oriënteren.

In Het Proces impliceert rechtsvinding een existentieel en literair proces: een psychologisch proces van vertwijfeling en zelfwording. In dit proces wordt het zelf (dat met rechtsvinding belast is) gemobiliseerd tot een persoonlijke en creatieve beslissing. Daarmee wordt recht en gerechtigheid niet slechts ontdekt, maar juist uitgevonden en geschapen. Rechtsvinding is een vorm van kunst, zoals de parabel lijkt te suggereren.

In ‘Voor de wet’ exploreert Kafka het poëtisch potentieel dat gelegen is in het ‘fantastische’ fenomeen van de bureaucratie, en in het schijnbaar antipoëtische verschijnsel van het recht. De angstwekkende confrontatie met de wet (de arrestatie van Josef K.) blijkt de tragische en paradoxale aanstoot tot een existentiële esthetica, en tot de ontwikkeling van een poëtische ethiek van rechtvaardigheid.

Meer informatie  over de lezing is te vinden via de website van Recht en Literatuur Leiden.

U kunt zich voor deze lezing aanmelden via dit aanmeldformulier.

Recht en Literatuur Leiden

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie